Ρήτρα take or pay διεκδικεί η ΔΕΠΑ από τους μεγάλες πελάτες που στράφηκαν στο LNG

Μικρή αύξηση στην κατανάλωση αερίου σημειώνει η ΔΕΠΑ στο οκτάμηνο, παρά το γεγονός ότι, λόγω της εισαγωγής φορτίων LNG από ιδιώτες, έχει χάσει μερίδιο αγοράς πάνω από 10%.

Η αύξηση της κατανάλωσης οφείλεται κυρίως στην έναρξη λειτουργίας των δύο καινούργιων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής που απορρόφησαν τον Αύγουστο περί τα 70 εκατ. κυβικά μέτρα αερίου. Ωστόσο, η ΔΕΠΑ για το 2009 δεν κατάφερε να απορροφήσει το σύνολο των ποσοτήτων που υποχρεούται με βάση το συμβόλαιό της με την Gazprom, με αποτέλεσμα να υποχρεωθεί στην πληρωμή ρήτρας take or pay προς τους Ρώσους, περίπου 1%.

Η υστέρηση αυτή οφείλεται σε αντίστοιχη «ασυνέπεια» δυο – τριών μεγάλων πελατών της ΔΕΠΑ οι οποίοι δεν απορρόφησαν τις ποσότητες που είχαν συμφωνήσει, αφού προτίμησαν να φέρουν LNG που είναι σημαντικά φθηνότερο. Το επόμενο διάστημα, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, η ΔΕΠΑ θα διεκδικήσει από τους συγκεκριμένους πελάτες την πληρωμή αντίστοιχης ρήτρας take or pay.

Η προοπτική αυτή έχει συνυπολογιστεί από τους ιδιώτες ηλεκτροπαραγωγούς οι οποίοι είναι διατεθειμένοι να αντικαταστήσουν με LNG, ακόμη και συμβολαιοποημένες ποσότητες με τη ΔEΠA για τις οποίες θα πληρώσουν ρήτρες take or pay. Καθόλου περίεργο, καθώς το LNG πιάνει σήμερα στην spot αγορά τιμές κατά 25% τουλάχιστον χαμηλότερες από αυτές της ΔEΠA.

Για τους μήνες Αύγουστο και Σεπτέμβριο, πάνω από το 60% των εκφορτώσεων στις εγκαταστάσεις του ΔΕΣΦΑ θα αφορούν σε ιδιωτικά φορτία lng, γεγονός που μαρτυρά το τεράστιο ενδιαφέρον των ιδιωτών για να επωφεληθούν από τις ευκαιρίες στη spot αγορά του φυσικού αερίου.

Αξίζει να αναφερθεί ότι με βάση τις εκτιμήσεις του έγκυρου Platts, οι τιμές του αερίου στη spot αγορά κυμαίνονται στο 75% ή και χαμηλότερα της τιμής του αερίου των αγωγών, δηλαδή περίπου στα 18 έως 24 ευρώ/MWh. Οι διακυμάνσεις αλλά και οι ευκαιρίες στην αγορά είναι πολλές και συχνά εμφανίζονται φορτία που γίνονται «ανάρπαστα» για όσους προλάβουν και έχουν τα κατάλληλα αντανακλαστικά. Ακόμα και η ίδια η ΔΕΠΑ, παρότι δεσμεύεται από τη «θηλιά» των μακροχρόνιων συμβάσεων (μέσω των οποίων βεβαίως διασφαλίζεται η ενεργειακή ασφάλεια της χώρας) έφερε τις προηγούμενες εβδομάδες ένα φορτίο LNG αγορασμένο στην spot αγορά.

Νέες αφίξεις

Δεν είναι τυχαίο ότι ενώ το πρώτο φορτίο ιδιώτη έφτασε στις εγκαταστάσεις του ΔΕΣΦΑ στη Ρεβυθούσα μόλις το Μάιο, και είναι χαρακτηριστικό ότι έως και 60% των εκφορτώσεων που πραγματοποιήθηκαν τους δύο προηγούμενους μήνες αφορούσε σε ιδιωτικές παραγγελίες.

Και οι αφίξεις συνεχίζονται: Στις 30 Αυγούστου, ήρθε στη Ρεβυθούσα το πλοίου Portovenere, με 65 χιλιάδες κυβικά για λογαριασμό της ΔΕΗ. Θα ακολουθήσει στις 8 Σεπτεμβρίου ένα ακόμη φορτίο 40 χιλιάδων κυβικών που θα μεταφερθεί για λογαριασμό της «Μ+Μ Gas», ενώ στις 28 Σεπτεμβρίου θα έρθει το επόμενο «65άρι» φορτίο της ΔΕΗ.

Διεθνής δυστοκία

Οπως είχε γράψει πρόσφατα το "Energy Press", ενδεικτική της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί διεθνώς γύρω από την αγορά του αερίου, είναι η δυσκολία της E.ON να διαθέσει σε πελάτες μέσω δημοπρασίας, περίσσειες ποσότητες αερίου των αγωγών που έχει προμηθευτεί μέσω πολυετών συμβάσεων. Πρόκειται για μια ποσότητα 1 δισ κυβικών μέτρων, την οποία η γερμανική εταιρεία θεωρεί ότι μπορεί υπό τις παρούσες συνθήκες αγοράς (μειωμένη ζήτηση και χαμηλές τιμές) θα δυσκολευτεί να διαθέσει σε τιμές πάνω του κόστους κτήσης.

Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η Gazprom αναθεώρησε προς τα κάτω την πρόβλεψή της σχετικά με τις εξαγωγές αερίου προς την Ευρώπη για το έτος 2010. Οι παροχές ρωσικού αερίου στην Ευρώπη το έτος 2010 θα ανέρθουν σε 145,0 δις κυβικά . Οι ποσότητες αυτές είναι αυξημένες κατά 3% σε σχέση με τις ποσότητες αερίου που η Gazprom παρείχε στην Ευρώπη το έτος 2009.

Θοδωρής Παναγούλης