Πενταετείς προϋπολογισμούς άνθρακα φέρνει ο κλιματικός νόμος από το 2024 - Ποιους κλάδους αφορά και ποια η διαδικασία

Την θέσπιση τομεακών προϋπολογισμών άνθρακα πενταετούς διάρκειας εισαγάγει το νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τον κλιματικό νόμο που κατατέθηκε εχθές στη Βουλή.

Οι τομείς που υπάγονται στο συγκεκριμένο μέτρο είναι οι εξής:

• Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας
• Μεταφορές
• Βιομηχανία
• Κτίρια
• Γεωργία και κτηνοτροφία
• Απόβλητα
• Δραστηριότητες χρήσης γης, αλλαγή χρήσεων γης και δασοπονίας.

Τι επιδιώκει το ΥΠΕΝ

Με την θεσμοθέτηση των τομεακών προϋπολογισμών άνθρακα, το ΥΠΕΝ επιδιώκει, όπως αναφέρεται στη σχετική αιτιολογική έκθεση, την ελαχιστοποίηση των συνολικών καθαρών εκπομπών που θα απελευθερωθούν στην ατμόσφαιρα στα χρονικά διαστήματα που μεσολαβούν μεταξύ των κλιματικών στόχων.

Επιπρόσθετα, στην «στοχοθεσία» της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου είναι η στενότερη παρακολούθηση των στόχων αυτών, η κινητοποίηση και μεγιστοποίηση της ευελιξίας μεταξύ των τομέων της οικονομίας, καθώς και η βέλτιστη αξιοποίηση της τεχνολογικής προόδου, με γνώμονα την ελαχιστοποίηση του συνολικού κόστους για την εθνική οικονομία.

Όπως αναφέρεται στο σχετικό άρθρο του νομοσχεδίου, οι τομεακοί προϋπολογισμοί άνθρακα συνοδεύονται από εφαρμοστικές ρυθμίσεις που εξειδικεύουν τα μέτρα, τους άξονες δράσεων και τις κατευθύνσεις του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ).

Ποιος καταρτίζει τους προϋπολογισμούς

Σημειώνεται ότι η Διεύθυνση Κλιματικής Αλλαγής και Ποιότητας της Ατμόσφαιρας του ΥΠΕΝ έχει την ευθύνη για την σύνταξη των τομεακών προϋπολογισμών, σε συνεργασία με την Ομάδα Εργασίας Παρακολούθησης του Εθνικού Σχεδίου για τον Ενέργεια και το Κλίμα. Στη συνέχεια, οι τομεακοί προϋπολογισμοί υποβάλλονται στον ΟΦΥΠΕΚΑ (Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής) για την διεξαγωγή δημόσιας διαβούλευσης και στην Επιστημονική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή. Ο μεν ΟΦΥΠΕΚΑ καλείται να συντάξει έκθεση με τα αποτελέσματα της διαβούλευσης και η δε Επιστημονική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή να γνωμοδοτήσει εντός 30 ημερών.

Οι τομεακοί προϋπολογισμοί, μετά την επεξεργασία των σχολίων της διαβούλευσης και τη γνωμοδότηση της Επιστημονικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή, υποβάλλονται από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας προς έγκριση στην Κυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Ουδετερότητα.

Η εισήγηση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας συνοδεύεται από την έκθεση διαβούλευσης και τη γνωμοδότηση της Επιστημονικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή. Οι τομεακοί προϋπολογισμοί εγκρίνονται με Πράξη της Κυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Ουδετερότητα.

Πότε ξεκινάει

Το μέτρο προβλέπεται να ξεκινήσει το 2024, όταν και πρόκειται να συνταχθούν οι πρώτοι τομεακοί προϋπολογισμοί άνθρακα για την περίοδο 1.1.2026 έως 31.12.2030. Στη συνέχεια θα καταρτίζονται κάθε πέντε έτη. Σημειώνεται πως ως αφετηρία για τον υπολογισμό της ποσότητας των εκπομπών κάθε πενταετούς περιόδου λαμβάνεται ο μέσος όρος των εκπομπών του τομέα των 3 τελευταίων ετών που προηγούνται του έτους έναρξης εκπόνησης του εν λόγω προϋπολογισμού.

Τέλος προβλέπεται ότι η ποσότητα των εκπομπών του τελευταίου έτους της κάθε πενταετούς περιόδου υπολογίζεται σύμφωνα με τους κλιματικούς στόχους για τα έτη 2030, 2040 και 2050 του άρθρου 1 και υπολογίζεται από τη Διεύθυνση Κλιματικής Αλλαγής και Ποιότητας της Ατμόσφαιρας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε συνεργασία με την Ομάδα Εργασίας Παρακολούθησης του ΕΣΕΚ με βάση τις πλέον πρόσφατες διαθέσιμες προβλέψεις και την ανάγκη ελαχιστοποίησης του οικονομικού κόστους.

Το άθροισμα του συνόλου των τομεακών προϋπολογισμών άνθρακα ισούται με τον συνολικό προϋπολογισμό άνθρακα της χώρας για την αντίστοιχη χρονική περίοδο.