Τη σαφή μετατόπιση του επενδυτικού ενδιαφέροντος από τις ΑΠΕ και τη στροφή στις μπαταρίες αναδεικνύει η βροχή από αιτήματα για χορήγηση όρων σύνδεσης σε συστήματα αποθήκευσης που δέχεται πλέον ο ΑΔΜΗΕ με τα στοιχεία για το πρώτο επτάμηνο να σπάνε κάθε προηγούμενο ρεκόρ.
Αθροίζοντας τα νούμερα προκύπτει ότι από την αρχή του έτους μέχρι και το κύκλο Ιουλίου, έχουν κατατεθεί επενδυτικά σχέδια για μπαταρίες 8 GW, γεγονός που αποτελεί νέο υψηλό ιστορικό αιτημάτων, καθώς πρόκειται για 30% μεγαλύτερη ισχύς από τα 5,8 GW του αντίστοιχου περυσινού επταμήνου, που επίσης ήταν το υψηλότερο μέχρι σήμερα.
Εντυπωσιακά είναι τα νούμερα ειδικά του τελευταίου διμήνου (Ιουνίου - Ιουλίου) όπου προστέθηκαν στα αιτήματα που συνωστίζονται στη μακρά ουρά του Διαχειριστή, επιπλέον 2,56 GW, ανεβάζοντας έτσι το συνολικό όγκο των συστημάτων αποθήκευσης που έχουν ζητήσει το τελευταίο ενάμισι χρόνο να πάρουν όρους σύνδεσης σε περίπου 20 GW.
Την ίδια στιγμή, οι αιτήσεις για έργα ΑΠΕ κινούνται πλέον με ένα μέσο μηναίο ρυθμό στα 500 MW με κάποιους μήνες να πέφτουν αισθητά κάτω από αυτά τα επίπεδα, δείγμα ότι η αγορά αλλάζει σταδιακά πίστα και έστω με καθυστερήση τα αρνητικά σινιάλα εισακούστηκαν.
Στη πραγματικότητα, η μήνα με το μήνα αύξηση των αιτημάτων για μπαταρίες στον ΑΔΜΗΕ δείχνει ότι οι επενδυτές παίρνουν θέσεις μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο, χωρίς φυσικά αυτό να συνεπάγεται ότι θα γίνουν έστω και τα μισά από αυτά τα έργα.
Το αυξητικό αυτό μπαράζ αιτημάτων για συστήματα αποθήκευσης σημαίνει ότι η αγορά κατοχυρώνει θέσεις, περιμένοντας να ξεδιαλύνει το τοπίο και να υπάρξει ένας σαφής οδικός χάρτης από το ΥΠΕΝ. Τόσο στην αγορά των ΑΠΕ όσο και στα πολλά θέματα που ταλανίζουν ακόμη τις μπαταρίες, από τις δυσκολίες στη τραπεζική χρηματοδότηση έως τις αργές αδειοδοτικές διαδικασίες, οδηγώντας το χώρο να ζητά παρατάσεις επί παρατάσεων.
«Ξεφουσκώνουν» τα αιτήματα για έργα ΑΠΕ
Στον αντίποδα της βροχής αιτημάτων για μπαταρίες, αυτά που αφορούν έργα ΑΠΕ δεν ξεπέρασαν αθροιστικά κατά το τελευταίο δίμηνο τα 880 MW. Αποτελούν μακρινή εικόνα τα πάνω από 1 GW αιτημάτων που βλέπαμε κάθε μήνα μέχρι και στις αρχές του 2025, δείγμα μιας πιο ρεαλιστικής προσέγγισης της αγοράς, το ενδιαφέρον της οποίας είναι αποκλειστικά πλέον στραμμένο στην αποθήκευση.
Αυτά τα περίπου 20 GW αποτελούν τη δεξαμενή απ’ όπου θα προέλθουν πολλά από τα επενδυτικά σχέδια που θα συμμετάσχουν στη πρόσκληση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τα 3,8 GW standalone merchant μπαταριών, που θα «πριμοδοτηθούν» με άδειες - εξπρές, για την οποία έχει δοθεί παράταση μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου.
Και ναι μεν σε οικονομικούς όρους, τα έργα που ξεκλειδώνει η πρόσκληση μεταφράζονται σε κεφάλαια πέριξ των 2 δισ. ευρώ, ωστόσο το ερώτημα είναι κατά πόσο το ισχυρό αυτό επενδυτικό ενδιαφέρον θα μετουσιωθεί και σε υποβολή αιτήσεων.
Έως και τις αρχές Ιουνίου, (πριν την αρχική προθεσμία της 11ης Ιουνίου) οι αιτήσεις που είχαν κατατεθεί στο ΥΠΕΝ ναι μεν ξεπερνούσαν το 1 GW, ωστόσο ήταν αρκετά χαμηλότερες από το πλαφόν των 3,8 GW. Βασικότερη αιτία, τα εμπόδια στο χρηματοδοτικό σκέλος, καθώς η απουσία κάποιας διασφάλισης για τα έσοδα που θα μπορούν οι μπαταρίες να αποκομίσουν από τη συμμετοχή τους στις αγορές, αναγκάζουν τους επενδυτές να συμπεριλαμβάνουν στα business plan τους παραμέτρους που δεν μπορούν να προβλεφθούν με μεγάλο δείκτη βεβαιότητας.
Ετερο εμπόδιο, η έγκαιρη παραγγελία εξοπλισμού, καθώς οι επενδυτές πρέπει να διασφαλίσουν εκ των προτέρων πως οι μονάδες θα είναι έτοιμες στους χρόνους που προβλέπονται στην πρόσκληση. Εφόσον φυσικά ξεπεραστούν μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου τα παραπάνω προβλήματα, τα κατατεθειμένα business plan για standalone μπαταρίες θα αυξηθούν αισθητά, πολλώ δε μάλλον όταν υπάρχουν επενδυτές με σχεδόν έτοιμες αιτήσεις.
Το «κουβάρι» της τραπεζικής χρηματοδότησης και των αργών αδειοδοτήσεων μέχρι να εγκριθούν οι όροι σύνδεσης ταλαιπωρεί και τα επενδυτικά σχέδια των τριών διαγωνισμών της ΡΑΑΕΥ για τα 900 MW που επιδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Το ορόσημο είναι η 31η Δεκεμβρίου 2025, αλλά αρκετοί επενδυτές ζητούν παράταση μέχρι και τον Ιούλιο του 2026.
Στο κεφάλαιο αυτό η κυβέρνηση φαίνεται ακόμη να αμφιταλαντεύεται. Από τη μια πλευρά, ακριβώς για να μην ξεφύγει η κατάσταση με τις περικοπές και επιδεινωθεί ο αναβρασμός στους παραγωγούς, επείγει να μπουν στο σύστημα όσο πιο γρήγορα γίνεται όσο το δυνατό πιο πολλές μπαταρίες. «Μέχρι τον Ιούνιο του 2026 πρέπει να έχουμε 1 GW μπαταρίες», είχε αναφέρει σε ένα από τα τελευταία podcast του ΑΔΜΗΕ «Στην Πρίζα», ο μέχρι πρότινος ΓΓ Ενέργειας Αρ. Αϊβαλιώτης.
Από την άλλη, το υπουργείο κατανοεί ότι συχνά η αγορά δεν μπορεί να ανταποκριθεί στους απαιτητικούς χρόνους που βάζει το Ταμείο Ανάκαμψης από το οποίο και επιδοτούνται αυτά τα έργα, οπότε βρίσκεται σε ανοικτή γραμμή με τους φορείς. «Προς το παρόν δεν έχει ληφθεί απόφαση για παράταση στα έργα των διαγωνισμών», είχε δηλώσει τον Ιούνιο από το βήμα του συνεδρίου «Hydrogen & Green Gases Forum» ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, εξηγώντας ότι κάτι τέτοιο θα υπονόμευε την προσπάθεια για γρήγορη ολοκλήρωση των έργων που τόσο πολύ χρειάζεται το ηλεκτρικό σύστημα, χωρίς ωστόσο σύμφωνα με τις πληροφορίες, να έχει ακόμη αποφασίσει το υπουργείο προς ποια από τις δύο κατευθύνσεις θα κινηθεί.