Ώρα για ρεαλιστικές λύσεις και αποφασιστικές μεταρρυθμίσεις

Το 2025 ήταν ακόμα μία σημαντική αλλά και ιδιαίτερη χρονιά για τις ΑΠΕ στη χώρα μας, με υψηλή παραγωγή «πράσινης» ενέργειας αλλά και σημαντικές λειτουργικές προκλήσεις, όπως οι υψηλές περικοπές και οι αρνητικές τιμές, σε βαθμό που δεν είχαμε βιώσει έως σήμερα. Παρά τις όποιες δυσκολίες και προβλήματα, και παρά την αλλαγή πολιτικής σε χώρες όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα, η αύξηση εγκατεστημένης ισχύος και παραγωγής ΑΠΕ θα πρέπει να συνεχιστεί, ενισχύοντας την πράσινη συμμετοχή στο ηλεκτρικό σύστημα για το 2026.

Οι προκλήσεις γνωστές και σημαντικές. Πρέπει όμως να τις αντιμετωπίσουμε, με ρεαλισμό και αποφασιστικότητα. Δεν αρκεί να αναγνωρίζουμε τα προβλήματα και τις δυσκολίες, πρέπει να βρούμε εναλλακτικές λύσεις και να παρθούν αποφάσεις. Να υπάρξουν προσαρμογές στο ρυθμιστικό πλαίσιο που θα αντιμετωπίζουν με ρεαλιστικό τρόπο τα προβλήματα της αγοράς και θα δημιουργούν προοπτικές για το μέλλον αυξάνοντας την επενδυτική ελκυστικότητα. Στο θέμα των περικοπών, για παράδειγμα, πρέπει να προχωρήσουμε σε συγκεκριμένες λύσεις, που για τόσο καιρό τις περιμένουμε και ακόμα δεν τις έχουμε δει. Το ίδιο ισχύει και για τα έργα που έχουν λάβει και αποδεχθεί οριστικούς όρους σύνδεσης αλλά δεν υλοποιούνται για διάφορους λόγους. Υψηλό κόστος διασύνδεσης, μη εξασφαλισμένη γη, δε μπορούν να εξασφαλίσουν ικανοποιητικά συμβόλαια πώλησης ενέργειας (ΡΡΑ), αντιμετωπίζουν προβλήματα δανειοδότης. Για όλα αυτά τα «παγωμένα» έργα θα πρέπει να υπάρξει μια λύση άμεσα και εφόσον δε μπορούν να προχωρήσουν σε υλοποίηση, θα πρέπει να ακυρωθούν ώστε να ελευθερωθεί πολύτιμος ηλεκτρικός χώρος και να προχωρήσουν έργα που καλύπτουν όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις. Μπορεί να ακουστεί απλό, αλλά αυτό που χρειάζεται είναι, απλά, να εφαρμοστεί η νομοθεσία και τα προβλεπόμενα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης των έργων.

Πέρα από τη διαφάνεια και τη σταθερότητα στο ρυθμιστικό πλαίσιο των ΑΠΕ, σημαντική πρόκληση αποτελεί και το θέμα του εξηλεκτρισμού, της χρήσης δηλαδή της ηλεκτρικής ενέργειες και μάλιστα της «πράσινης» ηλεκτρικής ενέργειας σε όλο και περισσότερους τομείς που σήμερα χρησιμοποιούν πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Και για αυτό θα πρέπει να υπάρξει πλάνο και κίνητρα. Τέτοιοι τομείς αποτελούν οι μεταφορές με υψηλότερη διείσδυση ηλεκτρικών οχημάτων, η θέρμανση μέσα από την εκτεταμένη αντικατάσταση καυστήρων με αντλίες θερμότητας, καθώς και η βιομηχανία, άμεσα με τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας ή, έμμεσα, μέσω της μετάβασης σε πράσινο υδρογόνο για την βαριά βιομηχανία.

Και σε αυτό το σημείο τίθεται και το θέμα των υποδομών. Οι υπάρχουσες υποδομές, τα δίκτυα, δε μπορούν να καλύψουν ένα τέτοιο πλάνο εξηλεκτρισμού και ακόμα μεγαλύτερης διείσδυσης ΑΠΕ στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Περιμένοντας να προχωρήσει ο εξηλεκτρισμός για να προχωρήσουμε στην αναβάθμιση του δικτύου δεν πρόκειται να πάμε πουθενά. Και τα δύο πρέπει να προχωρήσουνε παράλληλα και συντονισμένα.

Επίσης, το θέμα της αποθήκευσης, που τόσο έχει απασχολήσει την αγορά μας το τελευταίο διάστημα, θα παίξει καταλυτικό ρόλο για την ενεργειακή μετάβαση της χώρας μας, βοηθώντας στον να μην χάνεται η ενέργεια που παράγουν οι ΑΠΕ αλλά και στην επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού των δραστηριοτήτων.

Το ίδιο ισχύει και για την ηλεκτρική διασύνδεση της χώρας μας με άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Έχοντας όλα αυτά τα σημαντικά πλεονεκτήματα στον τομέα των ΑΠΕ ως χώρα, πρέπει και μπορούμε να εξάγουμε «πράσινη» ενέργειας, εξασφαλίζοντας παράλληλα και την ενεργειακή μας επάρκεια και σταθερότητα. Επίσης, αναμένεται να συμβάλει καθοριστικά στην ευρωπαϊκή ενοποίηση των αγορών ενέργειας οδηγώντας σε μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας που πλήττουν, κατά κύριο λόγο, τις περιφερειακές ενεργειακές αγορές.

Είναι σημαντικό να επισημάνουμε πως τα προβλήματα είναι κοινά για εγχώριους και διεθνείς επενδυτές. Η μεγάλη διαφοροποίηση έγκειται στο γεγονός ότι οι ξένες εταιρείες έχουν τη δυνατότητα, πολύ πιο εύκολα, να στραφούν σε άλλες αγορές που ευνοούν τις διεθνείς επενδύσεις στον τομέα των ΑΠΕ.

Κάποιοι υποστηρίζουν ότι οι εγχώριοι επενδυτές μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες επενδύσεων σε ΑΠΕ στην ελληνική αγορά. Όμως, η όλο και μεγαλύτερη απουσία ξένων επενδυτών, λόγω αποχωρήσεων, σταδιακά θα μειώσει τον ανταγωνισμό, την εισαγωγή τεχνογνωσίας και εμπειριών από άλλες αγορές καθώς και τα επενδυτικά κεφάλαια από το εξωτερικό.

Η Voltalia έχει συνεχόμενη παρουσία στην Ελλάδα εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες. Χρόνια καθόλου εύκολα για την αγορά των ΑΠΕ αλλά και για την ελληνική οικονομία γενικότερα, αν αναλογιστούμε τα χρόνια της κρίσης. Ως εταιρία διαθέτουμε ένα σημαντικό χαρτοφυλάκιο σε ανάπτυξη καθώς και έργα σε λειτουργία.

Πριν μερικές μέρες κλείσαμε 20 χρόνια δραστηριότητας παγκοσμίως και η ελληνική αγορά ήταν μία από τις πρώτες στις οποίες δραστηριοποιήθηκε η Voltalia μετά τη Γαλλία. Η πρόθεσή μας είναι να συνεχίσουμε να επενδύουμε στην ελληνική αγορά και να μεταφέρουμε τεχνογνωσία από τις δραστηριότητές μας σε πάνω από 20 χώρες στον κόσμο.

______

Ο Γιάννης Σακελλίων είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Voltalia Greece.

Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress: Η αγορά των ΑΠΕ μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα – Φόβοι και προσδοκίες από τη νέα χρονιά