Οδηγός για τη νέα χρονιά οι επιτυχίες του 2025 – με σταθερό στόχο την ολοκλήρωση του υπεράκτιου ενεργειακού οράματος

Το 2025 αποτέλεσε για την Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) ένα έτος ουσιαστικής προόδου και επιβεβαίωσης της αποστολής που μας έχει ανατεθεί από την Πολιτεία. Σε σύντομο χρονικό διάστημα επιτεύχθηκαν ορόσημα που παρέμεναν εκκρεμή επί σειρά ετών, αποδεικνύοντας ότι πρόκειται για μια κρατική εταιρεία, που λειτουργεί με τεχνοκρατικά κριτήρια και επιστημονική επάρκεια, και που συμβάλλει ουσιαστικά στην εθνική ενεργειακή στρατηγική.

Οι επιτυχίες αυτές, ωστόσο, όσο σημαντικές και αν είναι, δεν πρέπει φέρουν εφησυχασμό. Για την ΕΔΕΥΕΠ το 2026 δεν είναι απλώς η επόμενη χρονιά, αλλά η κρίσιμη περίοδος κατά την οποία θα δοκιμαστεί η δυνατότητά μας να ανταποκριθούμε στην υλοποίηση των σημαντικών έργων που εργαστήκαμε εντατικά να ωριμάσουν. Είναι το έτος κατά το οποίο κρίσιμες τελικές επενδυτικές αποφάσεις και έργα πρέπει να προχωρήσουν με συνέπεια, ταχύτητα, και ακρίβεια.

Υδρογονάνθρακες: Από την επανεκκίνηση των ερευνών και τις στρατηγικές συμφωνίες στην υλοποίηση των γεωτρήσεων

Το εθνικό πρόγραμμα υδρογονανθράκων εισέρχεται πλέον στην ώριμή του φάση. Στο πλαίσιο του P-TEC Meeting στην Αθήνα, η ανακοίνωση συνεργασίας μεταξύ της ExxonMobil και των Energean-HELLENiQ ENERGY στο «Μπλοκ 2» συνιστά κομβική εξέλιξη, καθώς προβλέπει την πρώτη εξερευνητική γεώτρηση μεγάλου βάθους νερού στην Ελλάδα εδώ και περίπου τέσσερις δεκαετίες. Και ταυτόχρονα, την πρώτη εξερευνητική γεώτρηση σε νέα θαλάσσια περιοχή. Επιπλέον, η ολοκλήρωση των σεισμικών ερευνών σε όλες τις υπόλοιπες παραχωρήσεις δημιουργεί τις προϋποθέσεις για επενδυτικές αποφάσεις γεώτρησης εντός 2027.

Το 2025, επίσης, έπειτα από συστηματική προσπάθεια της ΕΔΕΥΕΠ, προκηρύχθηκαν τέσσερις νέες θαλάσσιες περιοχές –«A2», «Νότια της Πελοποννήσου», «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2»– υπερδιπλασιάζοντας το εθνικό χαρτοφυλάκιο και προσελκύοντας επενδυτές διεθνούς κύρους όπως η Chevron.

Το 2026 λοιπόν αναμένονται δύο σημαντικά ορόσημα:

• έκδοση άδειας εξερευνητικής γεώτρησης στο «Μπλοκ 2»,

• ολοκλήρωση ανάθεσης νέων παραχωρήσεων, και εκκίνηση σχετικών σεισμικών ερευνών.

Πρόκειται για εξελίξεις που θα καθορίσουν τη θέση της Ελλάδας στον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου και της Ευρώπης τα επόμενα χρόνια.

CCS: Η Ελλάδα στην πρώτη γραμμή ενός κρίσιμου ευρωπαϊκού κλάδου

Το 2025 σημειώθηκε ουσιαστική πρόοδος στον τομέα δέσμευσης και αποθήκευσης CO₂, ο οποίος αποτελεί κρίσιμο πυλώνα για την επίτευξη των κλιματικών στόχων και προϋπόθεση για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής βιομηχανίας. Η Ελλάδα διαθέτει πλέον πέντε έργα CCS με κατοχυρωμένη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση περί του €1 δισ., επιβεβαιώνοντας την αναγκαιότητα και ωριμότητα των σχετικών επενδύσεων.

Κεντρικό σημείο αναφοράς παραμένει το έργο αποθήκευσης CO₂ στον Πρίνο που βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης, και ενδεχομένως αποτελέσει το δεύτερο μεγαλύτερο έργο αποθήκευσης εντός ΕΕ που θα αδειοδοτηθεί. Το έργο στον Πρίνο διαθέτει εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους και προοπτική έναρξης υλοποίησης εντός 2026, μετά την έγκριση του θεσμικού πλαισίου και την έκδοση άδειας αποθήκευσης από την ΕΔΕΥΕΠ.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η ΕΔΕΥΕΠ ενισχύει το θεσμικό ρόλο της χώρας εκπροσωπώντας την Ελλάδα στο CCS Expert Group της DG CLIMA. Εξάλλου, η πρόσφατη συνδιοργάνωση του Industrial Carbon Management Forum με την Κομισιόν στην Αθήνα ανέδειξε με σαφήνεια το ρόλο της χώρας στη διαμόρφωση ευρωπαϊκής πολιτικής για το CCS και παρείχε ουσιαστικό πλαίσιο ανταλλαγής τεχνικής γνώσης μεταξύ κρατών-μελών, ρυθμιστικών αρχών, βιομηχανικών φορέων και ακαδημαϊκής κοινότητας.

Παράλληλα, στην ΕΔΕΥΕΠ εργαζόμαστε για την υλοποίηση του Μνημονίου Κατανόησης Ελλάδας–Αιγύπτου για διασυνοριακά έργα CCS, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας και της γεωστρατηγικής θέσης της χώρας.

Σε τοπικό επίπεδο, η προσέγγιση της ΕΔΕΥΕΠ βασίζεται στη διαφάνεια, την επιστημονική τεκμηρίωση και την υπεύθυνη ενημέρωση τοπικών φορέων και κοινωνιών, ώστε η πρόοδος των έργων να συνοδεύεται από εμπιστοσύνη και ανοιχτό διάλογο.

Υπεράκτια Αιολικά Πάρκα: Αναπόσπαστο μέρος μιας ισορροπημένης ενεργειακής μετάβασης

Η ενεργειακή στρατηγική της Ελλάδας δεν μπορεί να στηρίζεται σε έναν μόνο πυλώνα. Η διαφοροποίηση αποτελεί βασική προϋπόθεση ανθεκτικότητας και ενεργειακής ασφάλειας, και στο πλαίσιο αυτό τα Υπεράκτια Αιολικά Πάρκα (ΥΑΠ) διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο. Η χώρα διαθέτει το πιο ανταγωνιστικό αιολικό δυναμικό της Μεσογείου που καθιστά το υπό θέσπιση Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης ΥΠΑ ως το πλέον ελκυστικό για σχετικές επενδύσεις..

Η ΕΔΕΥΕΠ έχει εκπονήσει ένα πολύ προσεκτικά μελετημένο σχέδιο για τα ΥΑΠ και αναμένει την επίσημη έγκριση, ώστε να προχωρήσει η οργανωμένη και σταδιακή ανάπτυξη της υπεράκτιας αιολικής αγοράς. Πέρα από τη συμβολή τους στην εξισορρόπηση της ηλεκτροπαραγωγής από καθαρή πράσινη ενέργεια, τα ΥΑΠ θα λειτουργήσουν επίσης ως μοχλός για την ανάπτυξη μίας ισχυρής εφοδιαστικής αλυσίδας σε τομείς όπου η Ελλάδα διαθέτει αποδεδειγμένη τεχνογνωσία –όπως η ναυτιλία, τα λιμάνια, η βιομηχανία και οι μεταφορές– δημιουργώντας πολλαπλασιαστικά οφέλη για την εθνική οικονομία.

Σε μια περίοδο που τα χερσαία φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα έχουν φτάσει σε σημείο κορεσμού και η πρόοδος στον τομέα της αποθήκευσης καθυστερεί, τα ΥΑΠ δεν αποτελούν μελλοντική επιλογή αλλά άμεση προτεραιότητα για τη διασφάλιση ενός σταθερού και διαφοροποιημένου ενεργειακού συστήματος.

Υπεράκτια Ασφάλεια: Θεμέλιο για την υπεύθυνη ανάπτυξη των θαλάσσιων ενεργειακών έργων

Η ασφαλής λειτουργία των υπεράκτιων ενεργειακών εγκαταστάσεων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη βιώσιμη ανάπτυξη θαλάσσιων έργων. Η ΕΔΕΥΕΠ, στο πλαίσιο των εποπτικών και ρυθμιστικών της αρμοδιοτήτων, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη συνεχή ενίσχυση της υπεράκτιας ασφάλειας, της επιχειρησιακής ετοιμότητας, και των διαδικασιών πρόληψης και αντιμετώπισης κινδύνων.

Το 2025 συντονίσαμε την εθνική άσκηση «Philippos 2025», τη μεγαλύτερη άσκηση υπεράκτιας ετοιμότητας που έχει πραγματοποιηθεί σε Ελλάδα και Ανατολική Μεσόγειο. Στόχος της ήταν η αξιολόγηση του Εθνικού Μηχανισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών, η διαλειτουργικότητα μεταξύ Λιμενικού Σώματος, Πυροσβεστικής, ομάδων έρευνας και διάσωσης και των ευρωπαϊκών μηχανισμών της EMSA, καθώς και η δοκιμή προηγμένων τεχνολογικών εργαλείων επιτήρησης και απόκρισης.

Τα αποτελέσματα της άσκησης προσέφεραν ουσιαστικά στην ενίσχυση των εθνικών πρωτοκόλλων ασφάλειας και στη διαμόρφωση πλαισίων ετοιμότητας που θα υποστηρίξουν την υπεύθυνη ανάπτυξη μελλοντικών υπεράκτιων έργων.

Η συνεχής αναβάθμιση της υπεράκτιας ασφάλειας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της αποστολής της ΕΔΕΥΕΠ, διασφαλίζοντας ότι η ενεργειακή ανάπτυξη στις ελληνικές θάλασσες πραγματοποιείται με υψηλά πρότυπα προστασίας, συντονισμού, και επιχειρησιακής ικανότητας.

Το 2026 ως έτος επιτάχυνσης – όχι επανάπαυσης

Το 2025 έδειξε τι μπορεί να επιτευχθεί όταν υπάρχει θεσμική συνέχεια, τεχνική επάρκεια, και συνεργασία μεταξύ εμπλεκόμενων φορέων. Ταυτόχρονα όμως, λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι υπάρχουν ακόμη σημαντικές προκλήσεις – όπως η υλοποίηση εξερευνητικών γεωτρήσεων, η έναρξη του πρώτου έργου αποθήκευσης CO₂, και η θεμελίωση της υπεράκτιας αιολικής αγοράς.

Για να προχωρήσουν όλα αυτά απαιτείται το ίδιο επίπεδο συνέπειας, μεθοδικότητας και τεχνοκρατικής προσήλωσης που χαρακτηρίζει την ΕΔΕΥΕΠ την τελευταία πενταετία. Με τις επιτυχίες του 2025 ως παρακαταθήκη –και όχι ως κεκτημένο– συνεχίζουμε την προσπάθεια για ένα σύγχρονο, διαφοροποιημένο και γεωστρατηγικά ισχυρό ενεργειακό σύστημα για τη χώρα. 

_______

Ο Αριστοφάνης Στεφάτος είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ).

Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress για τις εμπειρίες του 2025, τις προκλήσεις και τις προσδοκίες για το 2026.