Skip to main content
Menu
English edition Live Blog Weekly Issues

O Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών Επιχειρήσεων: Τα κρίσιμα σημεία και η προοπτική για τις ελληνικές επιχειρήσεις

Όλως προσφάτως ενεργοποιήθηκε η πλατφόρμα για τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών επιχειρήσεων, στα πλαίσια του N.4469/2017, ο οποίος προβλέπει την αναδιάρθρωση και εξωδικαστική ρύθμιση των οφειλών επιχειρήσεων με σκοπό την εξασφάλιση της βιωσιμότητάς τους. Η συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία στοχεύει στην ουσιαστική στήριξη της πραγματικής οικονομίας, προσφέροντας λύση σε επιχειρήσεις, οι οποίες διατηρούν οφειλές τόσο έναντι του Δημοσίου όσο και έναντι του ιδιωτικού τομέα, διασφαλίζοντας, με αυτόν τον τρόπο, τη διατήρηση της λειτουργίας τους.

Στα είκοσι τρία (23) άρθρα του νόμου περιλαμβάνεται το κανονιστικό πλαίσιο, το οποίο προσδιορίζει τις προϋποθέσεις και τα κριτήρια επιλεξιμότητας για την υπαγωγή των προσώπων σε αυτό, το περιεχόμενο της σχετικής αίτησης υπαγωγής και τη διαδικασία υποβολής της, το διορισμό συντονιστή διαπραγματεύσεων και τη διαδικασία διαπραγμάτευσης με τους πιστωτές καθώς και τη σύναψη της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών και τη δυνατότητα επικύρωσής της από δικαστική αρχή.

Ειδικότερα, στο συγκεκριμένο νόμο εμπίπτει κάθε φυσικό πρόσωπο με πτωχευτική ικανότητα και κάθε νομικό πρόσωπο με φορολογική κατοικία στην ελληνική επικράτεια, το οποίο αποκτά εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, σύμφωνα με τα άρθρα 21 και 47 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Ν. 4172/2013, Α΄167), εφόσον:

(α) κατά την 31η Δεκεμβρίου 2016 είχε προς χρηματοδοτικό φορέα οφειλή από δάνειο ή πίστωση σε καθυστέρηση τουλάχιστον ενενήντα (90) ημερών ή οφειλή που ρυθμίστηκε μετά την 1η Ιουλίου 2016 ή είχε ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τη Φορολογική Διοίκηση ή προς Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης ή προς άλλο νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου ή είχε βεβαιωθεί η μη πληρωμή επιταγών εκδόσεώς του λόγω μη επαρκούς υπολοίπου κατά το άρθρο 40 του Ν. 5960/1933 (Α’ 401) ή είχαν εκδοθεί διαταγές πληρωμής ή δικαστικές αποφάσεις λόγω ληξιπροθέσμων απαιτήσεων εις βάρος του,

(β) οι συνολικές προς ρύθμιση οφειλές του ξεπερνούν το ποσό των είκοσι χιλιάδων (20.000,00) ευρώ και

(γ) έχει θετικό καθαρό αποτέλεσμα προ φόρων σε μία (1) τουλάχιστον από τις τελευταίες τρεις (3) χρήσεις πριν από την υποβολή της αίτησης για υπαγωγή.

Οι οφειλές που εμπίπτουν στις διατάξεις του νόμου δύνανται να προέρχονται είτε από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας των οφειλετών είτε από άλλη αιτία, εφόσον η ρύθμισή τους κρίνεται απαραίτητη προκειμένου να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα και συνέχιση της λειτουργίας των εν λόγω οφειλετών. Σημειώνεται ότι ο υπό κρίση νόμος επιχειρεί να διευθετήσει τις πάσης φύσεως χρηματικές απαιτήσεις των υπαγόμενων προσώπων, οι οποίες ενδεικτικά μπορεί να προέρχονται από τραπεζικό ή άλλου είδους δανεισμό καθώς και οφειλές προς το Ελληνικό Δημόσιο ή τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης.

Κάθε οφειλέτης, ο οποίος συγκεντρώνει τις ανωτέρω προϋποθέσεις, μπορεί να υποβάλει, έως τις 31.12.2018, αίτηση για υπαγωγή στη διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών ηλεκτρονικά στην Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (Ε.Γ.Δ.Ι.Χ.) με τη χρήση της ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας η οποία τηρείται στην ιστοσελίδα της Ε.Γ.Δ.Ι.Χ.. Με την εν λόγω αίτηση, ο οφειλέτης είναι υποχρεωμένος να συνυποβάλει ένα σύνολο εγγράφων και πιστοποιητικών από τα οποία να προκύπτει αναλυτικά η οικονομική και περιουσιακή του κατάσταση, ο κατάλογος όλων των πιστωτών του καθώς και πρόταση για τον τρόπο ρύθμισης των οφειλών του ανάλογα με την υφιστάμενη και εκτιμώμενη μελλοντική, οικονομική του δυνατότητα.

Η αίτηση συνυποβάλλεται υποχρεωτικά και από τους συνοφειλέτες, αν υπάρχουν, και περιέχει ως προς αυτούς, τουλάχιστον τα στοιχεία της περίπτωσης β’ της παραγράφου 1 του άρθρου 5 και συνοδεύεται τουλάχιστον από τα δικαιολογητικά των περιπτώσεων α’ και β’ της παραγράφου 2 και των περιπτώσεων α’, δ’, ε’, στ’, η’ και θ’ της παραγράφου 8 του ίδιου άρθρου. Αν δεν συνυποβληθεί αίτηση από έναν ή περισσότερους συνοφειλέτες του οφειλέτη, για την έναρξη της διαδικασίας εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών απαιτείται συναίνεση του πιστωτή ή των πιστωτών με την πλειοψηφία των απαιτήσεων για τις οποίες ευθύνονται οι εν λόγω συνοφειλέτες. Χωρίς την εν λόγω συναίνεση, η πλειοψηφία των υπολοίπων πιστωτών διατηρεί μεν την ευχέρεια να αποφασίσει την έναρξη της διαδικασίας, στην περίπτωση όμως αυτή οι απαιτήσεις των μη συναινούντων πιστωτών (για τις οποίες ευθύνονται οι εν λόγω συνοφειλέτες) δεν ρυθμίζονται από τη Σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών.  Επισημαίνουμε επίσης ότι αποκλείεται η υποβολή δεύτερης αίτησης από τον ίδιο οφειλέτη όσο εκκρεμεί η πρώτη ή μετά τη σύνταξη από το Συντονιστή πρακτικού περαίωσης της διαδικασίας, σύμφωνα με την παράγραφο 16 του άρθρου 8 του υπό κρίση νόμου, ή πρακτικού αποτυχίας για οποιονδήποτε από τους προβλεπόμενους λόγους.

Σε συνέχεια της κατάθεσης της αίτησης και εντός δύο (2) εργάσιμων ημερών, η Ε.Γ.Δ.Ι.Χ. διορίζει «Συντονιστή» από το μητρώο συντονιστών, ο οποίος ελέγχει την πληρότητα της αίτησης, την κοινοποιεί στους πιστωτές και τους προσκαλεί να συμπράξουν στη διαδικασία και να υποβάλλουν προτάσεις για τον τρόπο ρύθμισης των οφειλών του οφειλέτη, συντονίζοντας παράλληλα τις διαπραγματεύσεις. Προαιρετικά, η αξιολόγηση της βιωσιμότητας του οφειλέτη δύναται να ανατεθεί σε εμπειρογνώμονα, ο οποίος ορίζεται ύστερα από υποβολή σχετικού αιτήματος από συμμετέχοντες πιστωτές. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 21 του άρθρου 15, ειδική πρόβλεψη υπάρχει σε περίπτωση που οι απαιτήσεις ενός πιστωτή υπερβαίνουν ποσοστό 85% των συνολικών απαιτήσεων κατά του οφειλέτη. Στην περίπτωση αυτή η αίτηση υπαγωγής στη διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης, μετά την υποβολή της, προωθείται στον εν λόγω πιστωτή για διμερή διαπραγμάτευση. Η πρόβλεψη αυτή αποτιμάται θετικά αν ληφθεί υπόψη ότι πολλές επιχειρήσεις διατηρούν οφειλές σε έναν μόνο πιστωτή, π.χ. σε Τραπεζικό Ίδρυμα ή στο ελληνικό Δημόσιο.

Εν συνεχεία, εφόσον τα μέρη συμφωνήσουν και εγκριθεί η πρόταση αναδιάρθρωσης οφειλών, υπογράφεται μεταξύ των συναινούντων πιστωτών η «Σύμβαση Αναδιάρθρωσης Οφειλών», με επιμέλεια του συντονιστή. Σημαντικό είναι ότι οι πιστωτές και ο οφειλέτης δύνανται να διαμορφώσουν ελεύθερα το περιεχόμενο της εν λόγω Σύμβασης, συμφωνώντας για παράδειγμα στη μείωση του ποσοστού τόκου, την πληρωμή των οφειλών σε δόσεις ή ακόμα και σε διαγραφή ποσού της οφειλής. Τα δικαιώματα των προνομιούχων πιστωτών διατηρούνται υπέρ της απαίτησής τους, όπως αυτή διαμορφώνεται με τη Σύμβαση

Σύμφωνα με το νόμο, η εν λόγω Σύμβαση δύναται (χωρίς αυτό να είναι υποχρεωτικό) να επικυρωθεί από το Πολυμελές Πρωτοδικείο. Ειδικότερα, ο οφειλέτης ή ο συμμετέχων πιστωτής μπορεί να υποβάλλει ενώπιον του Δικαστηρίου, στην περιφέρεια του οποίου έχει έδρα ο οφειλέτης, αίτηση για την επικύρωση της Σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών. Η υπόθεση εκδικάζεται κατά τις διατάξεις της εκουσίας διαδικασίας, η δε απόφαση επικύρωσης δεσμεύει το σύνολο των πιστωτών, ήτοι και αυτούς που δεν συμμετείχαν στη διαπραγμάτευση ή την υπογραφή της Σύμβασης.

Σημειώνεται ότι με την έναρξη της διαδικασίας της εξωδικαστικής ρύθμισης, ήτοι την αποστολή πρόσκλησης του συντονιστή προς τους πιστωτές, αναστέλλονται αυτοδικαίως, για εβδομήντα (70) ημέρες με δυνατότητα τετράμηνης παράτασης, τα μέτρα, εκκρεμή ή μη, ατομικής και συλλογικής αναγκαστικής εκτέλεσης κατά του οφειλέτη, καθώς και η λήψη οποιουδήποτε ασφαλιστικού μέτρου κατ’ αυτού.

Η συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση αποτιμάται θετικά στο σύνολό της, καθώς ανταποκρίνεται σε επιτακτικές ανάγκες της ελληνικής αγοράς, προσφέροντας δυνατότητες όχι μόνο ρύθμισης αλλά και μείωσης οφειλών, αναμένεται δε να αποτρέψει το κλείσιμο επιχειρήσεων, οι οποίες παρουσιάζουν προοπτικές βιωσιμότητας. Μείζον πλεονέκτημα αποτελεί επίσης η εν τοις πράγμασι σύνταξη ενός ρεαλιστικού σχεδίου αποπληρωμής βασισμένου στις πραγματικές οικονομικές ικανότητες έκαστης επιχείρησης, με ουσιαστικά οφέλη, καθώς προστατεύονται τόσο η επιχειρηματικότητα όσο και τα έσοδα του Δημοσίου. 

Παρόλα αυτά, σε μία πρώτη προσπάθεια κριτικής αποτίμησης του νόμου, ιδιαίτερη μνεία θα πρέπει να γίνει στα προβληματικά σημεία αυτού. Ειδικότερα, οι ρυθμίσεις του νόμου αποκλείουν από το προστατευτικό τους πεδίο επιχειρήσεις (φυσικά ή νομικά πρόσωπα), οι οποίες έχουν δηλώσει ήδη διακοπή της δραστηριότητάς τους. Τέλος, ιδιαιτέρως αυστηρή φαίνεται και η νομοθετική επιταγή που θέτει ως προϋπόθεση υπαγωγής στη ρύθμιση μία τουλάχιστον κερδοφόρο χρήση ή θετική καθαρή θέση της επιχείρησης την τελευταία τριετία. Σε κάθε περίπτωση, με τις εν λόγω νομοθετικές ρυθμίσεις παρέχονται σημαντικές δυνατότητες στις επιχειρήσεις για την με την κατάλληλη νομική καθοδήγηση ουσιαστική αναδιάρθρωση των δανειακών τους υποχρεώσεων. 

Επιμέλεια: «Μεταξάς & Συνεργάτες – Δικηγορική Εταιρεία»



ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

-A +A

Σχετικά άρθρα