«Νησίδα» χαμηλότερων τιμών στη νοτιοανατολική Ευρώπη η Ελληνική αγορά τον Ιανουάριο

Σε περιβάλλον έντονης ενεργειακής πίεσης κινήθηκε τον Ιανουάριο η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με τη ζήτηση να καταγράφει πολυετή ή και ιστορικά υψηλά επίπεδα εξαιτίας του ψύχους και των εκτεταμένων χιονοπτώσεων. Η μείωση της παραγωγής από φωτοβολταϊκά – λόγω χιονοκάλυψης – σε συνδυασμό με την αυξημένη κατανάλωση για ηλεκτρική θέρμανση, οδήγησαν σε σημαντική άνοδο των τιμών σε αρκετές αγορές της περιοχής.

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η ελληνική αγορά αποτέλεσε εξαίρεση, λειτουργώντας ως «νησίδα» χαμηλότερων τιμών, ακόμη και σε σύγκριση με τη Γερμανία, την αγορά αναφοράς της Ευρώπης.

Ρεκόρ ζήτησης στην περιοχή

Από την Αυστρία έως τη Βουλγαρία, η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας κινήθηκε σε επίπεδα που σε αρκετές περιπτώσεις αποτελούν ρεκόρ των τελευταίων 3-5 ετών. Η Ουγγαρία κατέγραψε ημερήσιο μέσο όρο ζήτησης 6,3 GW, αυξημένο κατά 14% σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, ενώ στη Ρουμανία η αύξηση έφθασε το 8%.

Καθοριστικός παράγοντας υπήρξε και η εκτόξευση των εισαγωγών της Ουκρανίας, οι οποίες ανήλθαν στις 894 GWh – το υψηλότερο μηνιαίο επίπεδο από το 2022 – εξαιτίας των συνεχιζόμενων επιθέσεων στις ενεργειακές της υποδομές. Οι αυξημένες διασυνοριακές ροές επιβάρυναν περαιτέρω το περιφερειακό ισοζύγιο.

Τιμές έως 150 ευρώ/MWh – διεύρυνση του χάσματος με τη Γερμανία

Η πίεση στη ζήτηση μεταφράστηκε σε σημαντική άνοδο των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά. Ουγγαρία, Ρουμανία και Βουλγαρία κινήθηκαν κοντά στα 150 ευρώ/MWh κατά μέσο όρο, από τα υψηλότερα επίπεδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αντίθετα, η Γερμανία διαμορφώθηκε στα 110,09 ευρώ/MWh, γεγονός που οδήγησε σε διεύρυνση του spread μεταξύ της Κεντρικής/ΝΑ Ευρώπης και της μεγαλύτερης ευρωπαϊκής αγοράς. Η απόκλιση αυτή ήταν από τις μεγαλύτερες των τελευταίων ετών.

Η ελληνική διαφοροποίηση

Σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα κινήθηκε με discount 1,41 ευρώ/MWh έναντι της Γερμανίας. Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν αναλογιστεί κανείς ότι πριν από τρία χρόνια η ελληνική αγορά κατέγραφε premium 74 ευρώ σε σχέση με τη γερμανική.

Η μεταβολή αποδίδεται κυρίως στη δομική αλλαγή του ενεργειακού ισοζυγίου της χώρας. Η ισχυρή ανάπτυξη των ΑΠΕ, σε συνδυασμό με τη βελτίωση των διασυνδέσεων και την αυξημένη διαθεσιμότητα μονάδων, έχουν μετατρέψει την Ελλάδα από καθαρό εισαγωγέα σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας σε αρκετές περιόδους.

Παρά τη μείωση της ηλιακής παραγωγής λόγω των καιρικών συνθηκών, η διαφοροποίηση του μείγματος και η ενίσχυση της ευελιξίας του συστήματος φαίνεται ότι λειτούργησαν εξισορροπητικά, περιορίζοντας τις τιμολογιακές πιέσεις.

Σερβία και περιφερειακές ροές

Αξιοσημείωτη ήταν και η εικόνα της Σερβίας, η οποία κατέγραψε τη μεγαλύτερη έκπτωση που έχει σημειώσει ποτέ έναντι της Ουγγαρίας – στα 32,28 ευρώ/MWh. Η έναρξη εφαρμογής του μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (CBAM) από τις αρχές του έτους εισάγει νέα δεδομένα στις περιφερειακές συναλλαγές, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ανατρέψει τις εμπορικές ροές.