Αν. Μεσόγειος: Το μήνυμα Νετανιάχου για «αποφάσεις σε 3-6 μήνες», οι δύο λύσεις για εξαγωγή ισραηλινού αερίου, ο παράγοντας Τουρκία και η αμηχανία της Ευρώπης

Το επιτακτικό μήνυμα του ισραηλινού πρωθυπουργού Μπ. Νετανιάχου ότι «σε 3-6 μήνες πρέπει να έχουν ληφθεί αποφάσεις» για την εξαγωγή των κοιτασμάτων της Αν. Μεσογείου δίνει και τον τόνο της χθεσινής, κατά τα άλλα χωρίς ειδήσεις, τριμερούς συνόδου κορυφής στην Λευκωσία.

Η κίνηση της ισραηλινής ηγεσίας να θέσει για πρώτη φορά με τόσο απόλυτο τρόπο, παρουσία ηγετών τρίτων χωρών, τόσο σφιχτά χρονοδιαγράμματα, έχει την εξήγησή της, λένε οι γνωρίζοντες. Το ενεργειακό μέλλον της Ευρώπης επανασχεδιάζεται, οι ΗΠΑ, η Νορβηγία, οι ΗΠΑ, το Κατάρ μονοπωλούν την «δίψα» της Ευρώπης με LNG, τα έσοδα είναι δεκάδες δισεκατομμύρια, αλλά το Ισραήλ, ένας από τους εν δυνάμει μεγαλύτερους τροφοδότες στον κόσμο, με βεβαιωμένα κοιτάσματα 35 – 40 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια, παρακολουθεί από μακριά όλο αυτό το ενεργειακό παιχνίδι.

Ο χρόνος μετράει αντίστροφα, ενώ οι τιμές του φυσικού αερίου δεν βρίσκονται στα ύψη του 2022, (ιδανικό τάιμινγκ για να εξάγει αέριο μια παραγωγός χώρα) και φαίνεται να σταθεροποιούνται στα τωρινά επίπεδα.

Την ίδια στιγμή ο παγκόσμιος ανταγωνισμός οξύνεται, νέα terminals κτίζονται από την Μεσόγειο έως την Βόρεια Θάλασσα, οι Μ. Βρετανία, Νορβηγία και ΗΠΑ παραχωρούν συνεχώς νέες άδειες για εκμετάλλευση υδρογονανθράκων, τα πάντα βρίσκονται σε κινητικότητα.

Στο σημείο αυτό να πούμε, πως σύμφωνα με μια ερμηνεία ανθρώπων του χώρου, η γενικολόγη διατύπωση στο κοινό ανακοινωθέν για «πιθανούς αγωγούς φυσικού αερίου και υδρογόνου», αφήνει ένα μισάνοικτό παράθυρο και για αναβίωση στο μέλλον του EastMed. Ένα παράθυρο που μπορεί να ανοίξει περαιτέρω ή και να κλείσει οριστικά ανάλογα με τα αποτελέσματα του market test ανάμεσα στις μεγάλες εταιρείες του χώρου των υδρογονανθράκων, το οποίο πρόκειται να διεξάγουν τους επόμενους μήνες, εντός του 2023, οι ΔΕΠΑ και Edison. Οι μέτοχοι του IGI Poseidon, που φιλοδοξεί να αποτελέσει τον «δυτικό βραχίονα» του EastMed.

Είναι δηλαδή πολλές οι αιτίες των καθυστερήσεων, πολλά τα μέτωπα που συμβάλλουν στο να χάνεται πολύτιμος χρόνος και να σέρνεται εδώ και χρόνια μια αέναη συζήτηση για το πως θα εξαχθούν τα κοιτάσματα της Αν. Μεσογείου στην Δύση, χωρίς όμως ποτέ να καταλήγει κάπου. 

Υπό αυτή την έννοια και ακριβώς όπως λένε οι γνωρίζοντες, το μήνυμα επιτάχυνσης των διαδικασιών που έστειλε ο Νετανιάχου απευθύνονται όχι μόνο στους εταίρους του, και στο εσωτερικό του Ισραήλ, αλλά και στην Αίγυπτο, καθώς φυσικά και στην Τουρκία, με την οποία η επαναπροσέγγιση βρίσκεται σε εξέλιξη και δεν έχει ακόμη διαφανεί ποια θα είναι ακριβώς η επόμενη μέρα.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι στην παρούσα φάση, κάθε χώρα της περιοχής βρίσκεται σε κινητικότητα. Κάθε σοβαρός παίκτης, όπως το Ισραήλ, αξιολογεί τα δεδομένα, τα πάντα συζητώνται και συναποφασίζονται από τις κυβερνήσεις όχι με ένα κριτήριο, αλλά με πολλαπλά, ώστε να μεγιστοποιείται το αντίστοιχο εθνικό όφελος ενόψει των κρίσιμων αποφάσεων για την εξαγωγή των κοιτασμάτων της Αν. Μεσογείου στην Ευρώπη.

Εφόσον πάντως οι εξελίξεις οδηγηθούν σε ένα τέτοιο σημείο και το Ισράηλ, επιλέξει να συμφωνήσει να δώσει ρόλο στην Τουρκία ως ένα από τα μονοπάτια για τις εξαγωγές του φυσικού του αερίου, η Ευρώπη θα βρεθεί μπροστά σε ένα τεράστιο πρόβλημα. Θα καταντήσει να εξαρτάται καθοριστικά πλέον από την γείτονα, από την οποία διέρχονται προς τα ευρωπαϊκά σύνορα οι όγκοι ρωσικού αερίου μέσω του Turk Stream και του αζέρικου μέσω του TAP.