Το LNG καταλύτης για τις τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη – Τι προβλέπεται για τον χειμώνα

Παρά την περίοδο θέρμανσης η οποία ήδη έχει ξεκινήσει σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις, οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη παραμένουν κοντά στο ετήσιο χαμηλότερο επίπεδο — περίπου 30-32 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh). 

Η επιμονή σε τέτοια χαμηλά επίπεδα οφείλεται κυρίως στα υψηλά αποθέματα αποθήκευσης και στις ισχυρές εισροές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Επιπλέον, η χαμηλότερη ζήτηση για LNG στην Κίνα — που αντισταθμίζεται από την αύξηση των παραδόσεων φυσικού αερίου μέσω αγωγών από τη Ρωσία — έχει αμβλύνει τον ανταγωνισμό και, ως εκ τούτου, έχει εκτονώσει τις πιέσεις στις τιμές στην ευρωπαϊκή αγορά.

Υψηλά επίπεδα αποθήκευσης και σταθερές τιμές

Από τα τέλη Ιουνίου, η τιμή αναφοράς TTF παραμένει περίπου στα 30-32 ευρώ ανά MWh. 

Την άνοιξη, η κατάσταση ήταν πολύ πιο «τεταμένη». Μετά από έναν κρύο χειμώνα, οι ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου ήταν γεμάτες μόνο κατά 33%, δηλαδή 25 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερες από ό,τι το προηγούμενο έτος. Ωστόσο, χάρη στην αύξηση των εισαγωγών LNG κατά το δεύτερο τρίμηνο, τα επίπεδα αποθήκευσης πλησιάζουν το 83% (82,7%), περιορίζοντας σημαντικά τους κινδύνους για ελλείψεις.

Καθοριστικός ο ρόλος του αμερικανικού LNG 

Στο πλαίσιο αυτό, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη σταθεροποίηση της αγοράς. Μετά την έναρξη λειτουργίας νέων τερματικών σταθμών εξαγωγής, οι αμερικανικές εξαγωγές LNG αυξήθηκαν κατά σχεδόν 20% το πρώτο εξάμηνο του έτους σε σύγκριση με την ίδια περίοδο πέρυσι. 

Για ολόκληρο το έτος, η ανάπτυξη αναμένεται να φτάσει έως και 25%. Η αυξανόμενη προσφορά από τις ΗΠΑ βοηθά την Ευρωπαϊκή Ένωση να απομακρυνθεί σταδιακά από το ρωσικό φυσικό αέριο, οι εισαγωγές του οποίου σχεδιάζεται πλέον να τερματιστούν πλήρως έως το 2027 - ένα χρόνο νωρίτερα από ό,τι είχε προβλεφθεί προηγουμένως.

Οι ροές και η ζήτηση

Παρά το γεγονός ότι ο κρύος καιρός ενίσχυσε τη ζήτηση θέρμανσης και η χρήση φυσικού αερίου για ηλεκτρική ενέργεια αυξήθηκε στις 2.775 GWh την ημέρα, ένα κύμα LNG - κυρίως μέσω γαλλικών λιμένων - βοήθησε να διατηρηθούν οι τιμές υπό έλεγχο. Η απόφαση της Αιγύπτου να καθυστερήσει τις αποστολές μέχρι το επόμενο έτος μόνο πρόσθεσε στην βραχυπρόθεσμη υπερπροσφορά, πιέζοντας περαιτέρω τις τιμές. Ωστόσο, οι σταθερές νορβηγικές ροές βοηθούν, ακόμη και όταν διακοπές όπως αυτές στο κοίτασμα Troll υπενθυμίζουν στους εμπόρους ότι οι κίνδυνοι εφοδιασμού δεν έχουν εξαφανιστεί. Οι αναλυτές της LSEG αναμένουν ότι οι τιμές θα κυμαίνονται σε μια στενή ζώνη με ελαφρά ανοδική τάση, ειδικά καθώς η περιορισμένη προσφορά και η ισχυρότερη ζήτηση αρχίζουν να ανταγωνίζονται.

Η μειωμένη ζήτηση LNG της Κίνας μειώνει την παγκόσμια πίεση

Ταυτόχρονα, οι κινεζικές εισαγωγές LNG μειώθηκαν κατά 17% τους πρώτους οκτώ μήνες του έτους και τον Σεπτέμβριο ενδέχεται να μειωθούν κατά 20% σε ετήσια βάση. Αυτό οφείλεται στην ασθενέστερη εγχώρια ζήτηση και στις αυξημένες προμήθειες φυσικού αερίου μέσω αγωγών, κυρίως από τη Ρωσία, η οποία ανακατευθύνει μέρος των εξαγωγών της από την Ευρώπη στην Ασία.

Οι προκλήσεις για τους επόμενους μήνες

Ωστόσο, παρά την  τρέχουσα σταθερότητα, είναι πιθανό οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη να αρχίσουν να αυξάνονται ξανά τους επόμενους μήνες. Αν και τα επίπεδα αποθήκευσης είναι υψηλά, παραμένουν ελαφρώς κάτω από τον πολυετή μέσο όρο, και ένας άλλος παράγοντας κινδύνου είναι οι συνεχιζόμενες διακοπές παραγωγής στη Νορβηγία, ιδίως στο κοίτασμα Troll.

Εάν οι θερμοκρασίες στην Ευρώπη αρχίσουν να μειώνονται ραγδαία και η ζήτηση για βιομηχανικό φυσικό αέριο συνεχίσει να ανακάμπτει, η ισορροπία της αγοράς θα μπορούσε να μετατοπιστεί. Σε ένα τέτοιο σενάριο, οι τιμές των συμβάσεων TTF θα μπορούσαν να αυξηθούν — πιθανώς φτάνοντας τα 40-45 ευρώ ανά MWh μέχρι το τέλος του έτους.

Οι προβλέψεις για τις τιμές

«Η ανάκαμψη των ροών φυσικού αερίου στη Νορβηγία μετά το τέλος της προγραμματισμένης συντήρησης θα είχε βοηθήσει στην άμβλυνση τυχόν ανησυχιών για την προσφορά. Επιπλέον, η ζήτηση για LNG στην Ασία, ιδίως από την Κίνα, παραμένει χαμηλή, γεγονός που έχει συμβάλει στην εξασφάλιση επαρκούς προσφοράς για την Ευρώπη καθώς πλησιάζουμε στην περίοδο θέρμανσης», αναφέρει σε ανάλυσή της η ING.

Και προσθέτει: «Η αποθήκευση φυσικού αερίου στην ΕΕ έληξε τον Σεπτέμβριο με πληρότητα άνω του 83% και, με τους στόχους αποθήκευσης για την ΕΕ πλέον πιο ευέλικτους, δεν θα πρέπει να αναμένουμε ανοδική πίεση από τις αγορές για να διασφαλιστεί ότι ο στόχος αποθήκευσης του 90% θα επιτευχθεί έως την 1η Νοεμβρίου. Τελικά, οι προοπτικές για τις τιμές του φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια του χειμώνα θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό, φυσικά, από τον καιρό».

Οι συντάκτες της έκθεσης αναμένουν ότι οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη θα παρουσιάσουν πτωτική τάση έως το 2026 και ιδιαίτερα έως το 2027. Η έναρξη σημαντικής εξαγωγικής δυναμικότητας LNG θα πρέπει να διασφαλίσει ότι η αγορά θα εφοδιάζεται ολοένα και περισσότερο.

«Κλειδί» η ευελιξία

Οι ευέλικτες προμήθειες LNG και η συνεργασία μεταξύ των φορέων εκμετάλλευσης δικτύων θα είναι το κλειδί για τη διασφάλιση των ροών φυσικού αερίου εκεί που χρειάζεται αυτόν τον χειμώνα, ανέφερε ο Entso-G, ο Διαχειριστής Συστημάτων Μεταφοράς φυσικού αερίου της ΕΕ, στην τελευταία χειμερινή του πρόβλεψη.

Σύμφωνα με τον ENTSO-G το δίκτυο είναι ικανό να καλύψει τη ζήτηση σε σχεδόν όλα τα σενάρια χωρίς περιορισμούς, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρχει αρκετό φυσικό αέριο στο σύστημα.

Υπό ακραίες συνθήκες, ωστόσο, όπως ένας ασυνήθιστα κρύος χειμώνας σε συνδυασμό με χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης και διακοπές εφοδιασμού, τα σημεία συμφόρησης του δικτύου θα μπορούσαν να περιορίσουν τις παραδόσεις φυσικού αερίου στην ανατολική Ευρώπη από τη δύση.

Όπως υπογραμμίζει το Montel, σε έναν κρύο χειμώνα με περιορισμένες προμήθειες υγροποιημένοι φυσικού αερίου, η ΕΕ θα χρειαστεί να μειώσει τη ζήτησή της κατά περίπου 8-24 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα και θα τελειώσει τον χειμώνα με τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης να έχουν πληρότητες κατά μέσο μόλις 11%ο.

Σε αυτό το σενάριο, η ΕΕ θα πρέπει να βρει μεγαλύτερη ανταπόκριση στη ζήτηση ή εναλλακτικές προμήθειες ίσες με 30-45 δισ. κυβικά μέτρα, για να διασφαλίσει ότι τα καταστήματα θα είναι γεμάτα τουλάχιστον κατά 30% στο τέλος του χειμώνα.

Τι συμβαίνει με το ρωσικό αέριο

Τα υψηλότερα επίπεδα αποθήκευσης στο τέλος του χειμώνα διευκολύνουν την επίτευξη του στόχου της ΕΕ για πληρότητα τουλάχιστον 90% των αποθεμάτων πριν από τον επόμενο χειμώνα.

Εάν η ΕΕ έχανε μόνο τα αποθέματα ρωσικού φυσικού αερίου σε έναν κρύο χειμώνα, θα χρειαζόταν ανταπόκριση στη ζήτηση ή εναλλακτικές προμήθειες ίσες με περίπου 10 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα για να έχει ακόμα 30% πληρότητα στις αποθήκες στο τέλος του χειμώνα.

Σύμφωνα με την έκθεση του ENTSO-G:

• Το επίπεδο αποθήκευσης στην ΕΕ (83% ή 943 TWh την 1η Οκτωβρίου 2025) είναι 10% χαμηλότερο από το επίπεδο την ίδια περίοδο πέρυσι. Διαπιστώθηκε ότι το 31% της προσφοράς κατά την προηγούμενη χειμερινή περίοδο 2024/25 προήλθε από αποθήκευση.
• Η προμήθεια ΥΦΑ και η προμήθεια από τη Νορβηγία αντιπροσωπεύουν τις μεγαλύτερες πηγές προμήθειας για τα κράτη μέλη της ΕΕ και τα συμβαλλόμενα μέρη των Ενεργειακών Κοινοτήτων. Με επαρκή διαθεσιμότητα ΥΦΑ, το ευρωπαϊκό δίκτυο φυσικού αερίου μπορεί να καλύψει τη ζήτηση διατηρώντας παράλληλα περισσότερο από το 30% του επιπέδου αποθήκευσης μέχρι το τέλος της χειμερινής περιόδου.
• Διατηρώντας την αποθήκευση σε κατάλληλα επίπεδα και αποφεύγοντας τις πρώιμες σημαντικές αποσύρσεις, το σύστημα φυσικού αερίου μπορεί να παραμείνει ευέλικτο και ανθεκτικό, εξασφαλίζοντας αξιόπιστο εφοδιασμό, ιδίως σε περιπτώσεις υψηλής ζήτησης.
• Σε περίπτωση πλήρους διακοπής της προμήθειας μέσω ρωσικών αγωγών, η υποδομή φυσικού αερίου της Ευρώπης παραμένει αξιόπιστη και διατηρεί τα επίπεδα αποθήκευσης στο 30%, αν και τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η αποθήκευση φυσικού αερίου ενδέχεται να χρειαστεί να χρησιμοποιηθεί εκτενέστερα.
• Οι προσομοιώσεις γεγονότων υψηλής ζήτησης υπό ακραίες συνθήκες (όπως ένας κρύος χειμώνας, χαμηλή αρχική αποθήκευση και διακοπές εφοδιασμού) υπογραμμίζουν πιθανά σημεία συμφόρησης από τη δύση προς την ανατολή που περιορίζουν τις παραδόσεις φυσικού αερίου στην Ανατολική Ευρώπη
• Η διακοπή της μεγαλύτερης υπεράκτιας υποδομής προς την ηπειρωτική ΕΕ ή όλων των εισαγωγών από την Αλγερία, ειδικά σε κρύο χειμώνα ή υπό συνθήκες υψηλής ζήτησης, θα απαιτούσε έναν συνδυασμό πρόσθετης προσφοράς, απόκρισης από την πλευρά της ζήτησης και συνεργασίας των κρατών μελών για την αποφυγή του κινδύνου περικοπής της ζήτησης.
• Σε περίπτωση πλήρους διακοπής της προμήθειας μέσω ρωσικών αγωγών κατά τη διάρκεια ενός κρύου χειμώνα σε συνδυασμό με πολύ χαμηλότερη προσφορά ΥΦΑ, τα αποτελέσματα της προσομοίωσης έδειξαν ότι η εισαγωγή πιθανών μέτρων, όπως πρόσθετες προμήθειες, και απόκρισης στη ζήτηση (είτε με βάση την πολιτική είτε με βάση την τιμή), θα απέφευγε τους κινδύνους περικοπής της ζήτησης και θα επέτρεπε την επίτευξη επαρκούς επιπέδου αποθήκευσης.
• Σε περίπτωση διακοπής της προμήθειας μέσω ρωσικών αγωγών, η συνεργασία μεταξύ των χωρών και τα μέτρα ζήτησης θα μπορούσαν να επιτρέψουν μια πιο αποτελεσματική έγχυση κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2026, ενόψει του επόμενου χειμώνα. Η υποδομή επιτρέπει επίσης την αυξημένη προμήθεια ΥΦΑ στην Ευρώπη για να αντισταθμιστεί η μείωση του ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών.
• Η πρόσθετη ευελιξία αποθήκευσης θα μπορούσε να εξασφαλιστεί με την αποθήκευση πρόσθετων όγκων σε ουκρανικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης, εάν αυτό το αέριο μπορούσε να εγχυθεί και στη συνέχεια να αποσυρθεί κατά τη χειμερινή περίοδο και εάν οι συμμετέχοντες στην αγορά ήταν πρόθυμοι να το χρησιμοποιήσουν. Η πιθανή διαμετακόμιση φυσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας μεταξύ κρατών μελών θα μπορούσε να βελτιώσει τη διασύνδεση μεταξύ των περιοχών της ΚΑΕ και της ΝΑΕ.