Κύπρος: Κραυγή από Βουλή - Όχι άλλη φορολογία στα καύσιμα

Πρωτοβουλία από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για αναστολή της εφαρμογής της πράσινης φορολογίας στα καύσιμα στην Κύπρο, ή την εξαίρεση της χώρας από τη σχετική υποχρέωση, ζητούν τα κοινοβουλευτικά κόμματα.

Συγκεκριμένα, σε ομιλίες ενώπιον της Ολομέλειας της Βουλής κατά τη χθεσινή συζήτηση εναρμονιστικού νομοσχεδίου, το οποίο προβλέπει ότι από την 1η Ιανουαρίου 2027 θα ενταχθούν στο Σύστημα Εμπορίας Ρύπων τα κτίρια και οι οδικές μεταφορές, εκφράστηκαν έντονες ανησυχίες.

Αρχικά, το ΑΚΕΛ κατέθεσε αίτημα για αναβολή της ψήφισης του νομοσχεδίου, το οποίο όμως δεν έγινε αποδεκτό, καθώς η Δημοκρατία κινδυνεύει να βρεθεί ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, αφού ήδη έχει αποσταλεί αιτιολογημένη γνώμη για καθυστέρηση στη μεταφορά της συγκεκριμένης ρύθμισης.

Μέτρα στήριξη ευάλωτων ζητά το ΑΚΕΛ

Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΑΚΕΛ, Γιώργος Λουκαΐδης, δήλωσε ότι ο λόγος που ζητήθηκε η αναβολή της συζήτησης είναι ότι, μέσα από αυτό το δεύτερο σύστημα εμπορίας ρύπων, έρχονται και άλλες φορολογίες στα καύσιμα.

Τόνισε ότι το κράτος, μαζί με το νέο σύστημα, θα έπρεπε να είχε προετοιμαστεί για στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών και επιχειρήσεων, μέσω του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα και της ετοιμασίας Εθνικού Σχεδίου.

Σημείωσε όμως ότι δεν έχει καταρτιστεί εθνικό σχέδιο και εισηγήθηκε η Βουλή να καλέσει την κυβέρνηση να προχωρήσει τάχιστα με τον σχεδιασμό του.

Ο κ. Λουκαΐδης τόνισε επίσης ότι η Δημοκρατία έχει τη δυνατότητα να ζητήσει αναβολή των αυξήσεων στη φορολογία των καυσίμων, ενώ υπογράμμισε ότι το Κοινοβούλιο πρέπει να στείλει ομόφωνο μήνυμα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και την κυβέρνηση, ώστε, προτού επιβληθούν νέες φορολογίες, να εφαρμοστούν μέτρα στήριξης των ευάλωτων ομάδων.

Σημείωσε πως οι προβλεπόμενες δαπάνες από το Κοινωνικό Ταμείο για τη στήριξη ευάλωτων ομάδων ανέρχονται στα €174 εκατομμύρια.

Οικολόγοι: Αύξηση μέχρι 12 σεντ στα καύσιμα από 2027

Από την πλευρά του, ο βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων και πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, που εξέτασε το νομοσχέδιο, Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, εξήγησε ότι το νομοσχέδιο αφορά την επόμενη φάση, όπου οι εταιρείες που εισάγουν καύσιμα κίνησης και θέρμανσης θα πρέπει να αρχίσουν να καταβάλλουν δικαιώματα εκπομπών από το 2026, κόστος το οποίο ενδέχεται να μετακυλίσουν στους καταναλωτές από το 2027.

Σημείωσε ότι στο μεταξύ οι καταναλωτές θα επιβαρύνονται από τρεις πράσινες φορολογίες, οι οποίες περιλαμβάνονται στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και αφορούν το νερό, τα απόβλητα και την ενέργεια.

Ο κ. Θεοπέμπτου, αφού ανέφερε ότι κινδυνεύουμε με πρόστιμο από την Ε.Ε. για τις τρεις αυτές φορολογίες, δήλωσε ότι, όσον αφορά την ενέργεια, θα επιβληθεί φορολογία, η οποία θα διακοπεί το 2027 με την έναρξη της υποχρέωσης πληρωμής δικαιωμάτων εκπομπών.

Δήλωσε ότι το μεγάλο πρόβλημα που εντοπίστηκε κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου είναι ότι προβλέπει μέτρα τα οποία θα αυξήσουν την τιμή των καυσίμων κατά 10 με 12 σεντ, ενώ δεν έχουν ακόμη αποφασιστεί τα μέτρα στήριξης των ευάλωτων πολιτών και επιχειρήσεων.

Πρόσθεσε ότι τα σχετικά μέτρα βρίσκονται ακόμα σε διαβούλευση και ότι η Επιτροπή Περιβάλλοντος ενημερώθηκε για το περιεχόμενό τους από την κυβέρνηση μέσω επιστολής.

Πρωτοβουλία ΠτΔ ζητά το ΔΗΚΟ για αναστολή φορολογίας

Ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ, Νικόλας Παπαδόπουλος, είπε ότι η Δημοκρατία βρίσκεται σε παράβαση και πως η μη ψήφιση του νόμου θα την οδηγήσει ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

Ανέφερε ότι είναι επιβεβλημένη η ψήφιση της νομοθεσίας για τη θέσπιση του νέου συστήματος, το οποίο, όπως είπε, δεν θα επιβάλλει άμεσα φορολογίες, αλλά θα μετακυλίσει το κόστος στους καταναλωτές από το 2027.

Επεσήμανε ότι πρόκειται για ευρωπαϊκή Οδηγία, το πρώτο στάδιο της οποίας εφαρμόστηκε το 2005 για ενεργοβόρες βιομηχανίες, που ήδη πληρώνουν πρόστιμα.

Πρόσθεσε ότι ακολούθησε, το 2012, η εφαρμογή παρόμοιου συστήματος στις αεροπορικές εταιρείες και στη συνέχεια, το 2024, σε ναυτιλιακές εταιρείες, ενώ το επόμενο στάδιο – το οποίο καθυστερούμε – αφορά τους εισαγωγείς πετρελαιοειδών.

Ο κ. Παπαδόπουλος δήλωσε ότι οφείλουμε να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί, καθώς είμαστε η τελευταία χώρα στην Ευρώπη που δεν έχει εφαρμόσει το συγκεκριμένο στάδιο της Οδηγίας.

Περαιτέρω, ανέφερε πως η Κυπριακή Δημοκρατία δικαιούται χρηματοδότηση για τις επιπτώσεις από την πράσινη φορολογία, συγκεκριμένα €174 εκατομμύρια τα επόμενα πέντε χρόνια, τα οποία – όπως υπογράμμισε – οφείλουν να κατατεθούν σε ειδικό ταμείο στήριξης ευάλωτων ομάδων, για τη λήψη αντισταθμιστικών μέτρων.

Πρόσθεσε επίσης ότι διεξάγεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο συζήτηση για εξεύρεση τρόπων αναστολής της πράσινης φορολογίας, σημειώνοντας ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας οφείλει να αναλάβει πρωτοβουλία προς αυτή την κατεύθυνση.

«Να ζητήσει την αναστολή της εφαρμογής της φορολογίας για την Κύπρο, όπως ζητούν και άλλες χώρες, ώστε να δοθεί χρόνος για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων του ενεργειακού πληθωρισμού, να εφαρμοστεί το σχέδιο στήριξης των ευάλωτων ομάδων και να τεθεί σε εφαρμογή το άνοιγμα της αγοράς ηλεκτρισμού», πρόσθεσε.

Εξαίρεση από πράσινη φορολογία στα καύσιμα ζητά η ΕΔΕΚ

Ο βουλευτής της ΕΔΕΚ, Μαρίνος Σιζόπουλος, είπε ότι είναι υποχρέωσή μας να έχουμε περιβαλλοντική πολιτική και κυρίως να σώσουμε τον πλανήτη και κατ’ επέκταση τον δικό μας χώρο, μέσω των μέτρων που θα ληφθούν.

Δήλωσε όμως ότι τα μέτρα που λαμβάνονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αποδίδουν και στρέφονται εις βάρος των πολιτών της, καθώς δεν εφαρμόζονται αντίστοιχα σε ΗΠΑ, Κίνα, Ινδία και Αφρική.

Πρόσθεσε, σε σχέση με την Κύπρο, ότι υπάρχει μια ιδιαιτερότητα που αφορά στα καύσιμα από τα κατεχόμενα, τα οποία δεν πληρούν τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές, με αποτέλεσμα να επιβαρύνουν περαιτέρω το περιβάλλον.

Δήλωσε ότι πρέπει να εξευρεθεί λύση, καθώς μετά την αύξηση της τιμής των καυσίμων λόγω της νέας φορολογίας, η προμήθειά τους από τα κατεχόμενα θα εκτοξευθεί κατακόρυφα.

Επεσήμανε ότι σήμερα υπολογίζεται πως το ποσό που δαπανάται για αγορά καυσίμων από τα κατεχόμενα ξεπερνά τα €200 εκατομμύρια τον χρόνο, ενώ τόνισε ότι τη διαχείρισή τους έχει ο στρατός κατοχής, γεγονός που συνεπάγεται οικονομική ενίσχυσή του.

Δήλωσε ότι πρέπει να ληφθούν μέτρα περιορισμού του εφοδιασμού καυσίμων από τα κατεχόμενα και πρόσθεσε ότι, με βάση τη συγκεκριμένη ευθύνη, η κυβέρνηση έχει την υποχρέωση να διαπραγματευθεί με την Ε.Ε. για να ζητήσει εξαίρεση από την επιβολή της πράσινης φορολογίας στα καύσιμα.

ΔΗΣΥ: Ανεπαρκής στήριξη τα €174 εκατ.

Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ονούφριος Κουλλάς, είπε ότι, παρότι το αποτέλεσμα μπορεί να είναι παρόμοιο, η πράσινη φορολογία είναι διαφορετική από το σύστημα εμπορίας ρύπων.

Δήλωσε ότι το κόμμα του έχει εδώ και καιρό επισημάνει πως θα επιβληθεί μεγάλη επιβάρυνση στους Κύπριους οδηγούς το 2027, και ότι η πρώτη επιλογή θα ήταν η αναστολή ή αναβολή της επιβάρυνσης για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Ανέφερε ότι αυτή την αναβολή θα πρέπει να διεκδικήσουμε συλλογικά, καθώς – όπως είπε – τα €174 εκατ. είναι ανεπαρκή για τη στήριξη, αφού πέραν των ευάλωτων πολιτών, θα πληγεί σημαντικά και η μεσαία τάξη.

Έψεξε την κυβέρνηση, λέγοντας ότι, παρά τις προειδοποιήσεις, δεν υπήρξε φειδωλή σε άλλες αυξήσεις, όπως στις ανελαστικές κρατικές δαπάνες, στερώντας πόρους που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για τη στήριξη των πολιτών από τις συνεχείς φορολογίες στα καύσιμα.

Προ τω πυλών η πράσινη φορολογία

Υπενθυμίζεται ότι το σχετικό νομοσχέδιο για επιβολή του φόρου άνθρακα ή της πράσινης φορολογίας στα καύσιμα όπως είθισται να λέγεται, το ύψος της οποίας φτάνει στα 3 σεντ ανά λίτρο καυσίμου βρίσκεται ενώπιον του Υπουργικού Συμβουλίου εδώ και μερικές εβδομάδες.

Την ίδια ώρα που καταβάλλονται περαιτέρω προσπάθειες από κυβερνητικής πλευράς για την περαιτέρω αναστολή της εφαρμογής της φορολογίας ή και ακόμα της κατάργησης της, με στόχο τη χαμηλότερη δυνατή επίπτωση στους πολίτες.

Με τα ως τώρα δεδομένα επικρατέστερο σενάριο είναι ότι η όποια ρύθμιση επί του θέματος να επέλθει το Φθινόπωρο, με την εφαρμογή της να μεταφέρεται στα τέλη η αρχές του επόμενου έτους.

Αρμόδια αρχή που μίλησε πρόσφατα στο ΚΥΠΕ ανέφερε ότι εξακολουθούν να γίνονται συζητήσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για «κάποιες μικρές βελτιώσεις» στην φορολογία, καθώς είναι σχεδόν αδύνατο να αναβληθεί η εφαρμογή της αφού περιλαμβάνεται στο σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Επεσήμανε μάλιστα ότι η Κύπρος θα έπρεπε να είχε εφαρμόσει την φορολογία από τον Νοέμβριο του 2022 και έχει λάβει μέχρι σήμερα δύο παρατάσεις, ενώ παράλληλα πέτυχαν και κάποιες ελαφρύνσεις, όπως είναι να εξαιρεθεί το καύσιμο για την βιομηχανία και να παραμείνει μόνο το καύσιμο κίνησης, όπου τα ποσοστά της φορολογίας μειώθηκαν αρκετά, από ό,τι ήταν αρχικά.

Ρύποι σε κτίρια και μεταφορές από 2027

Όσον αφορά το εναρμονιστικό νομοσχέδιο, το οποίο προβλέπει ότι από την 1η Ιανουαρίου 2027 θα ενταχθούν στο σύστημα εμπορίας ρύπων, τα κτίρια και οι οδικές μεταφορές, εγκρίθηκε με 24 ψήφους υπέρ, 4 εναντίον και 12 αποχές.

Με την προσθήκη των τομέων των κτιρίων και των οδικών μεταφορών στο ΣΕΔΕ οι εισαγωγείς καυσίμων τα οποία προορίζονται για τους εν λόγω τομείς θα υποχρεούνται να αγοράζουν δικαιώματα εκπομπών κατ’ αναλογία της ποσότητας των καυσίμων που εισάγουν στην αγορά.

Ως αποτέλεσμα της πιο πάνω υποχρέωσης των εισαγωγέων καυσίμων, το συνεπαγόμενο κόστος αναμένεται να μετακυλιστεί στους καταναλωτές και ως εκ τούτου εξετάζονται οι τρόποι αξιοποίησης του Εθνικού Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα, αρμόδια αρχή για το οποίο είναι η Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης του Υπουργείου Οικονομικών, προς άμβλυνση των οικονομικών επιπτώσεων στην κοινωνία.  

Σημειώνεται ότι η προθεσμία μεταφοράς της Ευρωπαϊκής Οδηγίας στο εθνικό δίκαιο παρήλθε την 30η Ιουνίου 2024, με αποτέλεσμα να έχει κινηθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαδικασία επί παραβάσει κατά της Δημοκρατίας λόγω μη έγκαιρης εναρμόνισης.

(stockwatch.com.cy)