Κ. Ξιφαράς: Η ΔΕΠΑ Εμπορίας και η νέα αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής ενέργειας

Η Ευρώπη εισέρχεται σε μια νέα ενεργειακή περίοδο, πιο σύνθετη και λιγότερο προβλέψιμη από εκείνη που γνωρίζαμε. Η κρίση στη Μέση Ανατολή, οι κίνδυνοι για τις διεθνείς θαλάσσιες οδούς και η αυξημένη μεταβλητότητα στις αγορές φυσικού αερίου και LNG υπενθυμίζουν ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν είναι πια μια τεχνική παράμετρος. Είναι ζήτημα οικονομικής σταθερότητας, γεωπολιτικής ισχύος και κοινωνικής συνοχής. 

Το δίδαγμα των τελευταίων ετών είναι σαφές: καμία χώρα και καμία εταιρεία δεν μπορεί να στηρίζεται σε μία μόνο πηγή, μία μόνο όδευση, ένα μόνο καύσιμο ή ένα μονοδιάστατο επιχειρηματικό μοντέλο. Η νέα εποχή απαιτεί διαφοροποίηση, ευελιξία και ικανότητα γρήγορης προσαρμογής. Απαιτεί, επίσης, επενδύσεις που δεν απαντούν μόνο στις ανάγκες του σήμερα, αλλά διαμορφώνουν τις δυνατότητες του αύριο.

Για την Ελλάδα, αυτή η περίοδος δεν είναι μόνο περίοδος κινδύνων. Είναι και περίοδος στρατηγικής αναβάθμισης. Η χώρα βρίσκεται πλέον στο σταυροδρόμι νέων ενεργειακών ροών, με υποδομές που της επιτρέπουν να λειτουργήσει ως αξιόπιστη πύλη εισόδου και διανομής φυσικού αερίου και LNG προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Η Ρεβυθούσα, το FSRU Αλεξανδρούπολης, ο αγωγός IGB και ο Κάθετος Διάδρομος δεν είναι απλώς έργα υποδομής. Είναι τα θεμέλια μιας νέας ενεργειακής γεωγραφίας.

Σε αυτή τη νέα γεωγραφία, η ΔΕΠΑ Εμπορίας έχει κεντρικό ρόλο. Όχι μόνο λόγω της ιστορικής της παρουσίας στην αγορά φυσικού αερίου, αλλά επειδή μετασχηματίζεται σε έναν ολοκληρωμένο ενεργειακό όμιλο, με παρουσία σε όλο το φάσμα της αγοράς: στην προμήθεια και εμπορία φυσικού αερίου, στο LNG, στις διεθνείς συνεργασίες, στην ηλεκτροπαραγωγή, στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και στα νέα καύσιμα.

Ο μετασχηματισμός αυτός δεν είναι θεωρητικός, αλλά αποτυπώνεται σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες. Η συμμετοχή της ΔΕΠΑ Εμπορίας στην ATLANTIC – SEE LNG TRADE και η 20ετής συμφωνία προμήθειας αμερικανικού LNG με τη Venture Global αποτελούν ένα σημαντικό βήμα για τη μακροπρόθεσμη διαφοροποίηση των πηγών τροφοδοσίας και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της περιοχής. 

Παράλληλα, η ΔΕΠΑ Εμπορίας ενισχύει τη θέση της στην ηλεκτροπαραγωγή, έναν τομέα κρίσιμο για την ευστάθεια του συστήματος σε μια περίοδο υψηλής διείσδυσης των ΑΠΕ. Η νέα μονάδα συνδυασμένου κύκλου στη Λάρισα, ισχύος 792 MW, με προϋπολογισμό 600 εκατ. ευρώ, αποτελεί επένδυση στρατηγικής σημασίας για την επάρκεια ισχύος, τον ανταγωνισμό και τη σταδιακή απανθρακοποίηση του ενεργειακού μείγματος. Σε συνδυασμό με τη συμμετοχή σε μονάδες στην Αλεξανδρούπολη και στο Fier της Αλβανίας, η εταιρεία διαμορφώνει ένα χαρτοφυλάκιο που προσφέρει ευελιξία, ασφάλεια και περιφερειακή προοπτική.

Η πράσινη μετάβαση, όμως, δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στην αντικατάσταση καυσίμων. Χρειάζεται ένα πιο σύνθετο ενεργειακό οικοσύστημα. Για αυτό η ΔΕΠΑ Εμπορίας επενδύει και στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, με στόχο χαρτοφυλάκιο φωτοβολταϊκών έργων συνολικής ισχύος 1 GW. Επενδύει, επίσης, στο βιομεθάνιο, στο FISIKON, στο Small Scale LNG και στο Remote CNG, αναπτύσσοντας λύσεις που μπορούν να μειώσουν το ανθρακικό αποτύπωμα σε μεταφορές, βιομηχανία και απομακρυσμένες χρήσεις.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν είναι μια ευθεία γραμμή. Η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερες ΑΠΕ, περισσότερη αποθήκευση, περισσότερες διασυνδέσεις και πιο καθαρές τεχνολογίες. Χρειάζεται όμως και αξιόπιστες μονάδες βάσης και ευελιξίας, ώστε το σύστημα να αντέχει τις διακυμάνσεις της παραγωγής και της ζήτησης. Η ασφάλεια εφοδιασμού και η κλιματική ουδετερότητα δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αντίπαλοι στόχοι. Πρέπει να σχεδιάζονται μαζί.

Αυτό είναι το νέο καθήκον των ενεργειακών εταιρειών: να λειτουργούν ταυτόχρονα ως διαχειριστές ρίσκου, επενδυτές, φορείς τεχνολογικής μετάβασης και πυλώνες σταθερότητας. Σε ένα περιβάλλον όπου οι τιμές μπορεί να αλλάξουν μέσα σε λίγες ημέρες λόγω ενός γεωπολιτικού γεγονότος, η ανθεκτικότητα δεν χτίζεται με δηλώσεις. Χτίζεται με χαρτοφυλάκια, συμβόλαια, υποδομές, πρόσβαση σε πολλαπλές αγορές και ισχυρή εμπορική τεχνογνωσία.

Η ΔΕΠΑ Εμπορίας κινείται ακριβώς σε αυτή την κατεύθυνση. Μετασχηματίζεται από παραδοσιακή εταιρεία φυσικού αερίου σε καθετοποιημένο ενεργειακό οργανισμό, με ισχυρή ελληνική βάση και περιφερειακό αποτύπωμα. Στηρίζει την ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας, ενισχύει τη θέση της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου, επενδύει στην παραγωγή και στις ΑΠΕ, αναπτύσσει νέα καύσιμα και δημιουργεί προϋποθέσεις για μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα προς όφελος της οικονομίας και των καταναλωτών.

Η ενέργεια στην Ευρώπη δεν θα επιστρέψει στην προηγούμενη κανονικότητα. Η νέα κανονικότητα θα έχει περισσότερη αστάθεια, περισσότερη πολυπλοκότητα, αλλά και περισσότερες δυνατότητες για όσους μπορούν να κινηθούν με στρατηγική συνέπεια. Η Ελλάδα έχει σήμερα την ευκαιρία να περάσει από τον ρόλο της περιφερειακής αγοράς στον ρόλο του ενεργειακού κόμβου. Και η ΔΕΠΑ Εμπορίας έχει την ευθύνη και τη δυνατότητα να συμβάλει αποφασιστικά σε αυτή τη μετάβαση.

Το ζητούμενο, τελικά, δεν είναι να προβλέψουμε κάθε κρίση. Είναι να χτίσουμε ένα ενεργειακό σύστημα που μπορεί να αντέχει στις κρίσεις. Ένα σύστημα πιο διαφοροποιημένο, πιο ευέλικτο, πιο ανταγωνιστικό και πιο βιώσιμο. Αυτός είναι ο πυρήνας της στρατηγικής μας. Και αυτή είναι η συμβολή που φιλοδοξούμε να έχουμε στο νέο ενεργειακό τοπίο της Ευρώπης.
 

Ο κ. Κωνσταντίνος Ξιφαράς είναι Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΠΑ Εμπορίας

Το άρθρο περιλαμβάνεται στον υπό έκδοση τόμο GREEK ENERGY 2026 που ετοίμασε για 15^η συνεχή χρονιά η ομάδα του energypress.