Ηλεκτροκίνηση 2026-Quo Vadis

Η Ευρωπαϊκή εικόνα (2024-2025): Ανάπτυξη αλλά και ανισότητες

Η διετία 2024-2025 υπήρξε καθοριστική για την εξέλιξη της ηλεκτροκίνησης σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το δίκτυο δημόσιας φόρτισης συνέχισε να επεκτείνεται με έντονους ρυθμούς, ιδίως κατά μήκος των κύριων οδικών αξόνων. Σημαντική ήταν η αύξηση των φορτιστών υψηλής και υπερ-υψηλής ισχύος (DC και HPC ≥150 kW), που θεωρούνται κρίσιμης σημασίας για τα μεγάλα ταξίδια και τη διαλειτουργικότητα της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς.

Κομβικό ρόλο διαδραματίζει ο κανονισμός AFIR (Alternative Fuels Infrastructure Regulation), ο οποίος καθιστά υποχρεωτική την εγκατάσταση σταθμών ταχείας φόρτισης ανά 60 χιλιόμετρα στα βασικά διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών (TEN-T). Παράλληλα, το πακέτο πολιτικών Fit for 55 οδηγεί στη σταδιακή μείωση των εκπομπών CO₂ στα νέα οχήματα και στον τερματισμό των πωλήσεων οχημάτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης έως το 2035. Επιπλέον, μέσω του EU Taxonomy, η ανάπτυξη υποδομών ηλεκτροκίνησης αναγνωρίζεται πλέον ως περιβαλλοντικά βιώσιμη δραστηριότητα, διευκολύνοντας την πρόσβαση σε χρηματοδότηση.

Τέλος, ένα φιλόδοξο πρόγραμμα ανάπτυξης ηλεκτρικού δικτύου στην ήπειρο, «νέοι ενεργειακοί διάδρομοι», περί των 235 διασυνοριακών έργων, είναι έτοιμο να ανακοινωθεί μέχρι το τέλος του χρόνου από την Κομισιόν, στοχεύοντας έτσι στη δημιουργία απαραίτητου ενεργειακού χώρου, καλύπτοντας τις ανάγκες της ΕΕ για ενεργειακή ασφάλεια και ανάπτυξη.

Ανάπτυξη δικτύου φόρτισης στην Ελλάδα (2024-2025)

Η Ελλάδα ακολούθησε την ευρωπαϊκή τάση ανάπτυξης, αν και ξεκίνησε από χαμηλότερη βάση. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Μητρώου Υποδομών και Φορέων Αγοράς Ηλεκτροκίνησης (ΜΥΦΑΗ) του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, έως τον Νοέμβριο του 2025 καταγράφονται σχεδόν 10.000 δημόσια προσβάσιμα σημεία φόρτισης, κατανεμημένα σε περισσότερες από 3.700 τοποθεσίες σε όλη τη χώρα.

Η εξέλιξη αυτή συνιστά σημαντική πρόοδο σε σύγκριση με τα πρώτα χρόνια ανάπτυξης της ηλεκτροκίνησης, ωστόσο η ποιοτική σύνθεση του δικτύου εξακολουθεί να παρουσιάζει διαρθρωτικές αδυναμίες. Η συντριπτική πλειονότητα των σημείων αφορά φορτιστές εναλλασσόμενου ρεύματος (AC), ενώ οι φορτιστές συνεχούς ρεύματος (DC) και ιδιαίτερα οι υπερ-ταχυφορτιστές υψηλής ισχύος (HPC) παραμένουν περιορισμένοι. Παράλληλα, παρατηρείται έντονη γεωγραφική συγκέντρωση των ταχυφορτιστών κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα και στους κεντρικούς οδικούς άξονες, με τη νησιωτική Ελλάδα να υπολείπεται σημαντικά.

Εξελίξεις πολιτικής και προγράμματα επιδότησης (2024-2025)

Κατά τη διετία 2024-2025, η ελληνική πολιτεία συνέχισε την υποστήριξη της ηλεκτροκίνησης μέσω χρηματοδοτικών προγραμμάτων. Οι πρώτοι κύκλοι του προγράμματος «Κινούμαι Ηλεκτρικά» συνέβαλαν ουσιαστικά στη διείσδυση των ηλεκτρικών οχημάτων, ωστόσο ο τρίτος κύκλος αντιμετώπισε καθυστερήσεις και διαδικαστικές δυσκολίες, δημιουργώντας ζητήματα στη λειτουργία της αγοράς.

Το πρόγραμμα «Φορτίζω Παντού», που στόχευσε στην ενίσχυση των δημόσιων υποδομών φόρτισης, χαρακτηρίστηκε από αυξημένη πολυπλοκότητα και ανάγκη υψηλής τεχνικής εξειδίκευσης εκ μέρους των δικαιούχων. Αντίστοιχα, πρωτοβουλίες ανανέωσης επαγγελματικών στόλων, όπως στον κλάδο των ταξί, παρουσίασαν περιορισμένη ανταπόκριση. Λιγότεροι από δέκα δήμοι σε όλη τη χώρα αξιοποίησαν το πρόγραμμα αυτό.

Σε θεσμικό επίπεδο, θετική εξέλιξη αποτέλεσε η λειτουργία της ηλεκτρονικής πλατφόρμας της ΡΑΑΕΥ για τη διαφάνεια στις τιμές φόρτισης και η περαιτέρω αξιοποίηση του Μητρώου Φορτιστών, στο πλαίσιο της εναρμόνισης με τον κανονισμό AFIR.

Ο στρατηγικός ρόλος του ΔΕΔΔΗΕ

Ο Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ) συνιστά τον ακρογωνιαίο λίθο για την επέκταση της ηλεκτροκίνησης στην Ελλάδα. Με την ιδιότητά του ως αποκλειστικός διαχειριστής του ηλεκτρικού δικτύου, βρίσκεται στην καρδιά του συστήματος, καθιστώντας τον τη βασική στρατηγική πύλη μέσω της οποίας διασυνδέονται όλοι οι σταθμοί φόρτισης.

Στο Σχέδιο Ανάπτυξης Δικτύου 2024-2028 δίνεται έμφαση στην αναβάθμιση υποδομών, στην ψηφιοποίηση του δικτύου, στην ενσωμάτωση ΑΠΕ, κ.α.Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει δράσεις για νησιωτικά συστήματα, λιμένες και αστικά κέντρα, καθώς και την ανάπτυξη σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων εξυπηρέτησης. Η όσο το δυνατό ταχύτερη υλοποίηση των σχεδίων αυτών, θα οδηγήσει σε εξομάλυνση των ζητημάτων εύρεσης της ζητούμενης ισχύος ανά έργο.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η λειτουργία της ομάδας ηλεκτροκίνησης του ΔΕΔΔΗΕ, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει προχωρήσει σε πρακτικές λύσεις και εφαρμογές που προέκυψαν από διαβούλευση με την αγορά, συμβάλλοντας στην άρση εμποδίων και στη βελτίωση των διαδικασιών σύνδεσης νέων σημείων φόρτισης. Η δυναμική ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης επιβάλλει/καθιστά επιτακτική την ανάγκη για περαιτέρω ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού του αρμόδιου τμήματος, καθώς και την υιοθέτηση μιας πολιτικής κεντρικοποιημένης διαχείρισης αιτημάτων και όχι ανά περιφέρεια όπως γίνεται σήμερα. Με αυτόν τον τρόπο, τα ανακύπτοντα ζητήματα θα αντιμετωπίζονται άμεσα και αποτελεσματικά.

Παρεμβάσεις του ΕΛ.ΙΝ.Η.Ο. και διαβούλευση με την αγορά

Κατά την περίοδο 2024-2025, το Ελληνικό Ινστιτούτο Ηλεκτροκίνητων Οχημάτων (ΕΛ.ΙΝ.Η.Ο.) ανέπτυξε συστηματική δράση ως γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ θεσμικών φορέων και αγοράς. Με πρωτοβουλία του Ινστιτούτου διοργανώθηκαν δύο εξειδικευμένα workshops υποδομών, στα οποία συμμετείχαν για πρώτη φορά από κοινού ο ΔΕΔΔΗΕ και οι φορείς της αγοράς ηλεκτροκίνησης.

Αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας ήταν η κατάθεση ενιαίου κειμένου προτάσεων προς το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, με στόχο τη βελτίωση του θεσμικού και τεχνικού πλαισίου της ηλεκτροκίνησης. Το κείμενο αυτό αποτύπωσε τα συμπεράσματα της διαβούλευσης με την αγορά και ανέδειξε κρίσιμα ζητήματα υποδομών, συνδέσεων, ΣΦΗΟ και λειτουργίας του δικτύου φόρτισης.

Παράλληλα, το ΕΛ.ΙΝ.Η.Ο. συμμετείχε ενεργά στον διάλογο για τη μεταφορά ηλεκτρικών οχημάτων με ακτοπλοϊκά μέσα. Τον Νοέμβριο του 2025 πραγματοποιήθηκε συνάντηση με το Υπουργείο Ναυτιλίας, όπου τέθηκε το ζήτημα του ανώτατου επιπέδου φόρτισης (SoC) των μπαταριών.

Προκλήσεις και επόμενα βήματα για το 2026

Παρά τη σαφή πρόοδο, το 2026 αναδεικνύεται ως έτος κρίσιμων αποφάσεων:

1. ΣΦΗΟ και ΟΤΑ: Απαιτείται αναθεώρηση και ενεργοποίηση των Σχεδίων Φόρτισης με ουσιαστική τεχνική υποστήριξη των δήμων. Η ουσιαστική ένταξη των Δήμων στο πλαίσιο αυτό είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη διείσδυση και τη συνέχιση της ανάπτυξης της ηλεκτροκίνησης. Η πρόταση προς ενσωμάτωση των ΣΦΗΟ σε επίπεδο περιφέρειας, μένει να φανεί πως μπορεί να ευοδωθεί στην πράξη, και με τι αποτελέσματα.

2. Ακτοπλοΐα και πυρασφάλεια: Αναγκαία η θέσπιση σαφούς και τεκμηριωμένου πλαισίου για τη μεταφορά EVs και για τα μέτρα πυρασφάλειας, πυρόσβεσης, σε ανοιχτούς και κλειστούς χώρους φόρτισης.

3. Προγράμματα επιδότησης: Απλούστευση διαδικασιών και στόχευση πλέον και στην εκπαίδευση των χρηστών αυτών.

4. Δημόσιες συγκοινωνίες: Επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού στόλων και δημιουργία κατάλληλων υποδομών φόρτισης. Σχέδιο ανάπτυξης δικτύου φόρτισης και για τα Heavy Duties Vehicles (HDV).Η δημιουργία ηλεκτρικού χώρου με την απόσυρση των τρόλεϊ θα μπορούσε να δώσει μια ‘ανάσα’ ισχύος εντός του αστικού ιστού, με την προϋπόθεση αυτή να χρησιμοποιηθεί βάσει των αναγκών των χρηστών.

5. Ψηφιακή διαλειτουργικότητα και γραφειοκρατία: Δεν είναι ορθό να χρησιμοποιείται η ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης ως πρόσχημα ή εργαλείο επίλυσης των υφιστάμενων πολεοδομικών ή γραφειοκρατικών παθογενειών. Διαφορετικό ζήτημα και προτεραιότητα, η ασφάλεια μιας εγκατάστασης και άλλο οι πολεοδομικές αγκυλώσεις. Για αυτό το λόγο, υπάρχει ανάγκη για ενοποίηση υπηρεσιών και βελτίωση των ψηφιακών πλατφορμών των συναρμόδιων φορέων με ταυτόχρονη απαγκίστρωση αρμοδιοτήτων.

Συμπεράσματα

Η διετία 2024-2025 παγίωσε την ηλεκτροκίνηση ως βασικό πυλώνα της ενεργειακής μετάβασης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δημιουργεί ένα σταθερό ρυθμιστικό περιβάλλον, ενώ η Ελλάδα βελτιώνει σταδιακά τις υποδομές της. Ο ΔΕΔΔΗΕ αναδεικνύεται σε στρατηγικό φορέα ανάπτυξης, ενώ οι παρεμβάσεις του ΕΛ.ΙΝ.Η.Ο. συνέβαλαν ουσιαστικά στη θεσμική ωρίμανση του δημόσιου διαλόγου.

Με στοχευμένες παρεμβάσεις, τεκμηριωμένη νομοθέτηση και ενεργή συνεργασία κράτους, διαχειριστών και αγοράς, η ηλεκτροκίνηση μπορεί να ενταχθεί ουσιαστικά στην καθημερινότητα του πολίτη, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής και το βιώσιμο αποτύπωμα των πόλεων.

________

Ο Δημήτρης Σκυλογιάννης είναι Μέλος Δ.Σ. του Ελληνικού Ινστιτούτου Ηλεκτροκίνητων Οχημάτων (ΕΛ.ΙΝ.Η.Ο.).

Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress για τις εμπειρίες του 2025, τις προκλήσεις και τις προσδοκίες για το 2026.