Skip to main content
Menu
English edition

IEA: Το φυσικό αέριο αντιμετωπίζει έντονο ανταγωνισμό στην ηλεκτροπαραγωγή

Στον ανταγωνισμό που αντιμετωπίζει το αέριο στην ηλεκτροπαραγωγή, στον ενισχυμένο ρόλο του LNG στο εξής, αλλά και στη διαμόρφωση των τιμών μελλοντικά δίνει έμφαση ο ΙΕΑ στο σχετικό κεφάλαιο της φετινής του ετήσιας έκθεσης για τον κλάδο της ενέργειας με τίτλο «World Energy Outlook 2016».

Ο οργανισμός εκτιμά μεταξύ άλλων ότι η ζήτηση στην Ευρώπη προβλέπεται να σημειώσει μικρή άνοδο από τα 418 δις. κ.μ. του 2014 σε 450 δις. κ.μ. ως το 2040. Παράλληλα, προβλέπει την εγκατάσταση μονάδων 170 γιγαβάτ με καύσιμο το φυσικό αέριο στη Γηραιά Ήπειρο.

Ζήτηση

Η ζήτηση για φυσικό αέριο προβλέπεται να αυξηθεί με ετήσιο ρυθμό 1,5% ως το 2040, δηλαδή χαμηλότερο από το 2,3% των τελευταίων 25 ετών. Παρόλα αυτά, χαρακτηρίζεται ως το ταχύτερα αναπτυσσόμενο ορυκτό καύσιμο και το μερίδιό του αναμένεται να φτάσει το 24% το 2040 έναντι 21% σήμερα. Αντιθέτως, στο πιο οικολογικό σενάριο «450», η χρήση φυσικού αερίου σταθεροποιείται νωρίτερα στη δεκαετία του 2030.

Η ηλεκτροπαραγωγή προβλέπεται να είναι ο μεγαλύτερος καταναλωτής αερίου και να συνεισφέρει το 34% της ανάπτυξης στη ζήτηση διεθνώς, αλλά ο ΙΕΑ σημειώνει ότι το αέριο αντιμετωπίζει ανταγωνισμό σε ορισμένες αγορές, ιδίως της Ασίας, όπου ο άνθρακας παραμένει ένας ισχυρός αντίπαλος. Χαρακτηριστικό είναι ότι ως το 2025 στην Ασία, οι μονάδες με καύσιμο το αέριο αναμένεται να γίνουν πιο ανταγωνιστικές από αυτές με άνθρακα μονάχα αν η τιμή του άνθρακα αγγίξει τα 150 δολάρια/τόνο.

Αναφορικά με το ρόλο της ηλεκτροπαραγωγής στη διαμόρφωση της ζήτησης για φυσικό αέριο, ο ΙΕΑ σημειώνει πως η χρήση αερίου αυξάνεται διαρκώς στη βιομηχανία, αλλά δεν παρατηρείται το ίδιο στην παραγωγή ηλεκτρισμού. Φέρει ως παράδειγμα την Ε.Ε., όπου η ασθενής οικονομική ανάπτυξη και η άνοδος των ΑΠΕ οδήγησαν σε ένα ασθενές σύστημα εμπορίας ρύπων (ETS), με αποτέλεσμα κερδισμένος να είναι ο άνθρακας. Η χρήση αερίου στην ευρωπαϊκή ηλεκτροπαραγωγή υποχώρησε κατά 12% ετησίως από το 2010 ως το 2014. Μάλιστα, το αέριο δυσκολεύεται να βρει χώρο στην ηλεκτροπαραγωγή ακόμα και χωρών με έντονη ζήτηση για ρεύμα, όπως η Κίνα. Στην περίπτωσή της, ο ρυθμός ανάπτυξης της ζήτησης αερίου μειώθηκε πολύ, ενώ οι εισαγωγές LNG παρέμειναν σταθερές το 2015.

Στην κατανάλωση, η ηλεκτροπαραγωγή είναι σήμερα ο μεγαλύτερος καταναλωτής αερίου, με το 40% των ποσοτήτων. Παράλληλα, η ηλεκτροπαραγωγή συνεισφέρει το 35% της ανόδου της ζήτησης, όσο και η βιομηχανία, αλλά είναι ταυτόχρονα και ο κλάδος με την πιο έντονη αβεβαιότητα λόγω του ανταγωνισμού από τις άλλες πηγές ενέργειας. Ως εκ τούτου, το μερίδιο της ηλεκτροπαραγωγής στην συνολική κατανάλωση αερίου αναμένεται να υποχωρήσει το 2040 στο 38%.

Με βάση το σενάριο New Policies, η Κίνα θα αναλάβει στο εξής το ρόλο του οδηγού της ζήτησης για φυσικό αέριο. Η συγκεκριμένη χώρα προβλέπεται να αυξήσει τις ανάγκες της κατά 420 δις. κ.μ. ως το 2040, δηλαδή μια ποσότητα αντίστοιχη με τη συνολική κατανάλωση της Ε.Ε. Με τον τρόπο αυτό, θα γίνει τρίτος μεγαλύτερος καταναλωτής αερίου διεθνώς, μετά τις ΗΠΑ και τη Μέση Ανατολή.

Τέλος, η ζήτηση στην Ευρώπη προβλέπεται να σημειώσει μικρή άνοδο από τα 418 δις. κ.μ. του 2014 σε 450 δις. κ.μ. ως το 2040. Στην ηλεκτροπαραγωγή, θα υπάρξει η δυνατότητα υψηλότερης διείσδυσης του αερίου λόγω της σταδιακής απόσυρσης παλαιών λιγνιτικών σταθμών. Μέσα στα επόμενα 25 χρόνια, ο ΙΕΑ προβλέπει την εγκατάσταση μονάδων 170 γιγαβάτ με καύσιμο το φυσικό αέριο στη Γηραιά Ήπειρο.

Παραγωγή

Οι ΗΠΑ και η Αυστραλία προβλέπεται να συνεισφέρουν τα δύο τρίτα της αύξησης της παγκόσμιας παραγωγής ως το 2020, αλλά στη συνέχεια ο ΙΕΑ αναμένει μια πιο ισορροπημένη κατάσταση με περισσότερους παραγωγούς σε πρωταγωνιστικό ρόλο και νέους παίκτες, όπως η Ανατολική Αφρική και η Αργεντινή.

Ο ΙΕΑ σημειώνει ότι το φυσικό αέριο είναι ένα σχετικά άφθονο καύσιμο και τα απολήψιμα αποθέματά του διεθνώς εκτιμώνται σε 800 τρις. κ.μ. Οι ποσότητες αυτές αρκούν για την κάλυψη της αυξημένης ζήτησης ως το 2040 και στα τρία σενάρια που επεξεργάστηκε ο οργανισμός. Επίσης, αναφέρει ότι τα μη συμβατικά αποθέματα συνιστούν το 45% του συνόλου, αν και υπάρχουν αβεβαιότητες στον υπολογισμό τους.

Στην περίπτωση της αμερικανικής σχιστολιθικής παραγωγής, ο ΙΕΑ αναφέρει ότι παρατηρούνται σημαντικές αβεβαιότητες λόγω των διαφόρων εκτιμήσεων, δημοσίων και ιδιωτικών, για τα αποθέματα. Ο ίδιος ο οργανισμός τοποθετεί τα αμερικανικά σχιστολιθικά αποθέματα σε 14-34 τρις. κ.μ.

Επίσης, παρατηρεί ότι λόγω της πτώσης στον αριθμό των γεωτρήσεων εξαιτίας των χαμηλών τιμών, οι αμερικανικοί παραγωγοί πρέπει πλέον να παράγουν περισσότερο από τις υφιστάμενες γεωτρήσεις ώστε να αντισταθμίσουν την παραγωγή που εξαντλείται. Το συμπέρασμα είναι ότι ο κλάδος δεν θα μπορέσει στο εξής να έχει τον υψηλό βαθμό ανάπτυξης των τελευταιών ετών. Στα χρόνια ως το 2040, αναμένεται σταθεροποίηση της παραγωγής.

Στην περίπτωση της Ρωσίας, ο ΙΕΑ αναφέρει ότι διαθέτει σήμερα περί τα 100 δις. κ.μ. αχρησιμοποίητης παραγωγής. Παρόλο που η χώρα έχει τεράστια αποθέματα, υπάρχουν και προβλήματα, όπως η στάσιμη εγχώρια ζήτηση. Επίσης, τονίζεται ότι η πτώση της ευρωπαϊκής ζήτησης για αέριο ξεπερνά την μείωση της ρωσικής παραγωγής, ενώ η παύση εισαγωγών από την Ουκρανία αποτελεί ένα ακόμη πρόβλημα για τη Μόσχα. Ως εκ τούτου, η πρόκληση για τη Ρωσία στο εξής είναι να «ξεκλειδώσει» νέες αγορές στην Ασία και να αναπτύξει εξαγωγές LNG.

LNG

Στον σημαντικό τομέα του LNG, ο ΙΕΑ εκτιμά ότι η υπερπροσφορά που παρατηρείται σήμερα θα αρχίσει να απομακρύνεται στα μέσα της επόμενης δεκαετίας. Παράλληλα, νέοι παίκτες θα κάνουν την είσοδό τους και οι τιμές θα ανακάμψουν. Επίσης, ο ΙΕΑ σημειώνει ότι καθώς οι υποδομές LNG θα συνεχίσουν να αναπτύσσονται διεθνώς, θα γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη η υλοποίηση περίπλοκων σχεδίων για αγωγούς. Μάλιστα, το LNG προβλέπεται να φτάσει το 70% των νέων εμπορευόμενων ποσοτήτων φυσικού αερίου.

Τιμές

Αναφορικά με τις τιμές, ο ΙΕΑ παρατηρεί ότι στο εξής θα καθορίζονται περισσότερο από τις θεμελιώδεις δυνάμεις της αγοράς, λόγω της δημιουργίας νέων εμπορικών κόμβων και της απομάκρυνσης των περιορισμών στο εμπόριο. Ο οργανισμός τονίζει ταυτόχρονα ότι στα μέσα της δεκαετίας του 2020 θα έχει απομακρυνθεί η υπερπροσφορά LNG, οπότε θα χρειαστούν έγκαιρες παραγωγικές επενδύσεις για να μην σημειωθεί μεταβλητότητα στις τιμές.

Ο ΙΕΑ αναφέρει επίσης ότι για τις χαμηλές τιμές φυσικού αερίου που παρατηρούνται σήμερα, ευθύνονται το άφθονο LNG, η ασθενής ζήτηση, οι χαμηλές τιμές πετρελαίου και η μεγάλη διαθεσιμότητα σχιστολιθικού αερίου στη Βόρεια Αμερική. Το 2015, οι τιμές εισαγωγής στην Ευρώπη έφθαναν τα 7 δολάρια ανά MBtu και στην Ιαπωνία τα 10,3 δολάρια. Και στις δύο περιπτώσεις, υπήρξε μείωση 40% σε σχέση με τα επίπεδα του 2012. Ο ΙΕΑ υπογραμμίζει ότι παρόλα αυτά δεν παρατηρείται άνοδος της ζήτησης, καθώς το αέριο παραμένει μη ανταγωνιστικό έναντι των άλλων καυσίμων. Εξαίρεση αποτελούν οι ΗΠΑ, όπου το αέριο στοιχίζει μόλις 3 δολάρια και πολλοί ηλεκτροπαραγωγοί στρέφονται προς εκείνο.

Παρά τα παραπάνω προβλήματα, ο ΙΕΑ θεωρεί ότι το αέριο διατηρεί τα πλεονεκτήματά του ως ένα σχετικά καθαρό και ευέλικτο καύσιμο, ιδίως για χώρες που μπορούν να το εισάγουν εύκολα. Το αντίθετο ισχύει στις περιπτώσεις εκείνες που μια αγορά απέχει πολύ από τις πηγές του αερίου, καθώς τότε το αέριο δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τιμολογιακά τον άνθρακα.

Μεσοπρόθεσμα, ο ΙΕΑ αναμένει διατήρηση των χαμηλών τιμών και περιορισμένη επενδυτική δραστηριότητα στον κλάδο, καθώς θα χρειαστεί χρόνος για την εξισορρόπηση της αγοράς και την απομάκρυνση της υπερπροσφοράς. Ο ΙΕΑ τονίζει ότι πρώτα θα επανέλθει σε ισορροπία η αγορά πετρελαίου και θα ακολουθήσει η αντίστοιχη του αερίου.

Οι τιμές του αερίου στην Ευρώπη προβλέπεται να ανέλθουν σε 9,2 δολάρια το 2025 και μακροπρόθεσμα στα 11,5 δολάρια.

Επίσης, ο ΙΕΑ υπογραμμίζει ακόμα ένα σημαντικό στοιχείο: Ακόμα και αν οι τιμές του CO2 αυξηθούν στα 30 δολάρια/τόνο το 2025, το κόστος του άνθρακα θα εξακολουθήσει να είναι πιο χαμηλό από το αντίστοιχο του αερίου, όσον αφορά την  ηλεκτροπαραγωγή, όταν αναφερόμαστε σε υφιστάμενες μονάδες.



ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

-A +A

Σχετικά άρθρα