Skip to main content
Menu
English edition Live Blog Weekly Issues

Η ενεργειακή χροιά των ανακατατάξεων στις παγκόσμιες ισορροπίες δυνάμεων και η Ελλάδα

Διάχυτη είναι στα δυτικά κέντρα αποφάσεων η άποψη ότι οι ανακατατάξεις στις παγκόσμιες ισορροπίες δυνάμεων την περίοδο που διανύουμε, έχουν άμεση σχέση με την ενέργεια και θα επηρεάσουν και τον στρατηγικό προγραμματισμό της Ελλάδας στο άμεσο μέλλον. Στην παγκόσμια αρένα των ανταγωνισμών το τελευταίο διάστημα παρατηρείται ένα σαφές προβάδισμα της Κίνας, ακολουθεί η Ρωσία που ισχυροποιεί τη θέση της στη Μέση Ανατολή και έπονται οι ΗΠΑ, που μέχρι πρόσφατα είχαν περιορίσει την γεωστρατηγική τους προώθηση στο ούτως ή άλλως ασφαλές και φιλικό προς αυτές ευρωπαϊκό περιβάλλον.

Τα παραδείγματα είναι πολλά και μάλιστα ορισμένα από την περιοχή μας. 'Ασχετα με τις δημόσιες δηλώσεις τους που επηρεάζονται από το γενικότερο αντι-ρωσικό κλίμα, οι υπεύθυνοι του ΤΑΡ μεταφέρουν εδώ και χρόνια, σε χαμηλούς τόνους και προς κάθε κατεύθυνση, ότι είναι απλοί κατασκευαστές του αγωγού και ότι οικονομικοί και όχι πολιτικοί παράγοντες θα αποφασίζουν την προέλευση του αερίου που θα μεταφέρει. Είναι γνωστό επίσης στους ειδικούς των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών, από την εποχή ακόμη που κατέστη οριστική η υποκατάσταση του Nabucco από το "Νότιο Διάδρομο", ότι το αέριο του Αζερμπαϊζάν θα είναι για τεχνικούς, μετρήσιμους και ενδεχομένως και πολιτικούς αν χρειαστεί λόγους,  ακριβότερο από αυτό της Γκαζπρόμ. 'Ετσι, ενώ η Δύση πανηγύριζε την υποτιθέμενη ήττα της Ρωσίας στον ενεργειακό ανταγωνισμό, μετά το Ουκρανικό η τελευταία έβαζε πόδι στη Μέση Ανατολή και αποφάσιζε τη κατασκευή του Turkish Stream μέχρι τα σύνορα της Ελλάδας, εν γνώσει της ότι η Ευρώπη δεν προβαίνει σε άλλες κινήσεις υποδοχής του ρωσικού αερίου.

 Από την άλλη πλευρά, η κατακόρυφη ενεργειακή αναβάθμιση των ΗΠΑ με το σχιστολιθικό αέριο και πετρέλαιο, δεν αποκρυσταλλώθηκε ακόμη στην Ελλάδα μέσω της κατασκευής του πλωτού σταθμού LNG της Αλεξανδρούπολης. To θέμα επείγει γιατί θα πρέπει να αποσαφηνιστεί αν το φτηνό LNG της Tellurian που έχει βλέψεις να προωθηθεί μέσω Βουλγαρίας μέχρι και την Ουκρανία, θα είναι σε θέση ανταγωνιστεί τις τιμές της Γκαζπρόμ που θα στέλνει αέριο στην Ευρώπη μέσω του ΤΑΡ, ο οποίος μάλιστα θα συναντιέται με τον IGB επί ελληνικού εδάφους.

Άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα των πολύ σημαντικών ανακατατάξεων της πρόσφατης περιόδου είναι η σχετικά φιλική στάση της Γερμανίας, της Γαλλίας και άλλων δυτικοευρωπαϊκών χωρών προς τη Ρωσία, στον ενεργειακό τομέα. Τα "μήλα της έριδας" είναι ο ρωσο-γερμανικός αγωγός Nord Stream 2  και ο τεράστιος ρωσικός σταθμός Yamal LNG στη Σιβηρία, που αποτελεί και θεμέλιο δημιουργίας ενός δεύτερου κινεζικού "Δρόμου του Μεταξιού", μέσω της παγωμένης βόρειας Ρωσίας και Ευρώπης. Πρόσφατα LNG του σταθμού Yamal φορτώθηκε σε σκάφος της γαλλικής εταιρείας Engie από την Αγγλία με κατεύθυνση την παγωμένη Βοστώνη και δεν έφτασε εκεί μόνο μετά από την  κινητοποίηση των αρμοδίων της Ουάσιγκτον. Επίσης πολύ πρόσφατα, το αφεντικό της TOTAL, που μαζί με την κινεζική CNPC κατέχουν από 20% στο σταθμό  Yamal LNG (το υπόλοιπο 9% ανήκει στον κινεζικό Silk Road και το 51% στη ρωσική Novatek) κατηγόρησε ουσιαστικά τις ΗΠΑ ότι εμποδίζει την οικονομική ανάπτυξη της Ευρώπης, επειδή την εμποδίζει να συνεργαστεί με τη Ρωσία στον ενεργειακό τομέα.

Η έκρηξη παραγωγής σχιστολιθικού αερίου και πετρελαίου στις ΗΠΑ είχε σαν αποτέλεσμα την εξαιρετικά σημαντικής σημασίας για τις παγκόσμιες ισορροπίες προσέγγιση τους τελευταίους 18 μήνες της Ρωσίας με την Σαουδική Αραβία στον ενεργειακό τομέα, όπως αναφέρει στον τίτλο του σχετικό δημοσίευμα των Financial Times στις 8 Φεβρουαρίου. Παρά τις αντιθέσεις τους σε όλα σχεδόν τα υπόλοιπα ζητήματα, συμπεριλαμβανομένου του πολέμου στη Συρία, του χειρισμού  του Ιράν, της Παλαιστίνης, της φανταμενταλιστικής ισλαμικής τρομοκρατίας κλπ., η Ουάσιγκτον με την ενεργειακή πολιτική της έφερε κοντά και ένωσε τις δύο ενεργειακές υπερδυνάμεις μεταξύ τους στο θέμα της αύξησης των τιμών του πετρελαίου μέσω της μείωσης της παραγωγής του.

Εξάλλου δεν είχε προκαλέσει έκπληξη το γεγονός ότι ο Σαουδάραβας υπουργός  Ενέργειας Khalil al-Falih παρευρέθη μαζί με τον Ρώσο ομόλογό του  Alexander Novak και τον πρόεδρο Βλαδίμιρ Πούτιν στα εγκαίνια του σταθμού Yamal LNG κόστους 27 δισεκατομμυρίων δολαρίων, τον περασμένο Δεκέμβριο. "Αγόρασε το αέριό μας για να διασώσεις τα αποθέματα του πετρελαίου σας" είπε ο Πούτιν στον υπουργό της Σαουδικής Αραβίας και αυτός συμφώνησε χτυπώντας τον Ρώσο πρόεδρο φιλικά στην πλάτη.

Σήμερα, οι δύο παραδοσιακοί εχθροί που μαζί παράγουν το 1/5 του πετρελαίου στον πλανήτη, μιλούν με κοινή γλώσσα και κοινό στρατηγικό σχεδιασμό. Σε δηλώσεις του προς τους Financial Times ο Σαουδάραβας υπουργός Ενέργειας υπογράμμισε ότι  η συμμαχία με τη Ρωσία έχει τη δυνατότητα να  καταστεί "ένας από τους πλέον ισχυρούς ενεργειακούς συνεταιρισμούς στον πλανήτη".

Πραγματικά, Ριάντ και Μόσχα συνεργάστηκαν με τον ΟPEC για τη μείωση της παραγωγής του πετρελαίου προκειμένου να ανακάμψει  η τιμή του, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ που ξεπερνούν πλέον την παραγωγή της Σαουδικής Αραβίας και πρόσφατα ανακοίνωσαν προβλέψεις για παραγωγή ρεκόρ για το 2018 και 2019. Αποτέλεσμα της πολιτικής μείωσης της παραγωγής υπήρξε η άνοδος της τιμής του πετρελαίου στα 70 περίπου δολάρια το βαρέλι, κάτι που διευκολύνει επιπλέον τη Μόσχα ενόψει των προσεχών προεδρικών εκλογών και το Ριάντ να χειριστεί με μεγαλύτερη ψυχραιμία την ιδιωτικοποίηση  της κρατικής Saudi Aramco.

 Η συνεργασία των δύο χωρών όμως δεν περιορίζεται μόνο στην ενέργεια, αλλά επεκτείνεται στον αμυντικό τομέα, στις επενδύσεις και στις κοινοπραξίες σε βασικούς τομείς οικονομικής δραστηριότητας. Το Ριάντ έχει προγραμματίσει  επενδύσεις ύψους 10 δισ. δολαρίων στη Ρωσία και η Μόσχα σχεδιάζει κάτι ανάλογο. 

Ωστόσο, δεν λείπουν και οι φωνές που υποστηρίζουν ότι η συνεργασία Μόσχας-Ριαντ δεν θα διαρκέσει πολύ, λόγω των διαφορετικών πολιτικών τους  σε πολλά σοβαρά ζητήματα.  Από την πλευρά της η Ουάσιγκτον, αφ΄ενός μεν δεν μπορεί εύκολα να περιορίσει την παραγωγή  των ιδιωτικών εταιρειών στο έδαφός της  και αφετέρου η δυσκολία αυτή την εξυπηρετεί γιατί στόχος της είναι η οικονομική εξασθένηση των αντιπάλων της. Βρίσκεται μετά από πολλά χρόνια στο καλύτερο σημείο στο θέμα της ενέργειας και προσβλέπει στην επέκταση των εξαγωγών του φτηνού αμερικανικού LNG, τόσο για οικονομικούς όσο και για στρατηγικούς λόγους.

Από την άλλη πλευρά αυτό έρχεται σε αντίθεση με την ανάγκη ύπαρξης υψηλών τιμών, προκειμένου να έχουν κίνητρα για νέες επενδύσεις οι πετρελαιοβιομηχανίες. Το οποίο με τη σειρά του σπρώχνει τους Ευρωπαίους προς τη ρωσική ενέργεια. Σε ότι αφορά την Ελλάδα, έχει σοβαρή ανάγκη αναβάθμισης του ενεργειακού της χάρτη με έργα υποδομών στην Αλεξανδρούπολη, στην Καβάλα, στην Ήπειρο, στο Ιόνιο, νότια της Κρήτης  και όπου αλλού χρειάζεται και πρέπει να είναι ανοιχτή για συνεργασία προς όλες τις πλευρές. με γνώμονα το οικονομικό συμφέρον της.



ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

-A +A

Σχετικά άρθρα