Η ενέργεια αλλάζει. Μαζί της αλλάζουμε κι εμείς

“Μήπως το γεγονός ότι χρειαζόμαστε μια «Ημέρα της Γυναίκας» για να μιλήσουμε για τα αυτονόητα, τελικά μας διαφοροποιεί, και είναι ακριβώς αυτό που θέλουμε να αποφύγουμε;”, αναρωτιέται η Δέσποινα Παληαρούτα, Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Μιλώντας η ίδια στο energypress με αφορμή την "Ημέρα της Γυναίκας", ως γυναίκα, μητέρα, σύζυγος, κόρη, φίλη, αδερφή, επαγγελματίας, μηχανικός και δημόσια λειτουργός, που ηγείται καθημερινά μίας μεγάλης ομάδας πολύ ικανών και άξιων αλλά διαφορετικών ανθρώπων, πιστεύει πως η ταυτότητά μας αποτελείται από ένα σύνολο ρόλων, εμπειριών και σχέσεων. “Κάθε μία από αυτές τις ιδιότητες διαμορφώνει τον τρόπο που σκέφτομαι, εργάζομαι και αντιλαμβάνομαι τον κόσμο. Δεν είναι ένας μόνο ρόλος που μας ορίζει - το ότι είμαστε γυναίκες, αλλά η σύνθεση όλων αυτών που είμαστε και όλων όσων επιλέγουμε να γίνουμε”, καταλήγει.

----------

Ποια βήματα σας οδήγησαν επαγγελματικά στον τομέα της ενέργειας; Ήταν ξεκάθαρη επιλογή εξαρχής ή προέκυψε στην πορεία;

Η διαδρομή μου στον τομέα της ενέργειας ξεκίνησε από τις σπουδές μου ως μηχανολόγος μηχανικός με εξειδίκευση στην ενέργεια και με βρίσκει σήμερα με τη θέση της Γενικής Γραμματέως Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η ενασχόλησή μου με τη δημόσια διοίκηση ξεκίνησε όταν ο τότε Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών κ.Σταϊκούρας με επέλεξε για τη θέση της Γ.Γ Μεταφορών, χωρίς να με γνωρίζει, έχοντας δει το βιογραφικό μου και κατόπιν συνέντευξης, με την εισήγησή του να γίνεται αποδεκτή από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό. Η εμπιστοσύνη της Κυβέρνησης στο πρόσωπό μου ανανεώθηκε με την τοποθέτησή μου στην τωρινή μου θέση, έχοντας τη στήριξη τόσο του Υπουργού κ.Παπασταύρου, όσο και του Υφυπουργού κ. Τσάφου. Άλλωστε, έχει αποδειχθεί διαχρονικά ότι αυτή η Κυβέρνηση στηρίζει έμπρακτα τις γυναίκες σε θέσεις ευθύνης. Από την ιδιότητά μου ως μηχανικός μέχρι τον θεσμικό μου ρόλο σήμερα, είναι τιμή για μένα να εκπροσωπώ τη χώρα σε έναν κλάδο που βρίσκεται στον πυρήνα της ανάπτυξης, της τεχνολογικής προόδου και της βιώσιμης μετάβασης.

Η ενέργεια δεν είναι απλώς ένας ακόμη επαγγελματικός τομέας· είναι πεδίο ευθύνης. Κάθε έργο, κάθε απόφαση, κάθε τεχνική πρόκληση έχει κοινωνικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Αυτό το αίσθημα ουσίας, ότι εργαζόμαστε για να κάνουμε καλύτερο αυτόν τον κόσμο για εμάς, τους συνανθρώπους μας και τα παιδιά μας, είναι που με κρατάει προσηλωμένη και συνεχίζει να με εξελίσσει μέχρι σήμερα. Μοιάζει απλό και ίσως τετριμμένο, αλλά για μένα είναι το απόλυτο κίνητρο.

Είναι λίγες οι γυναίκες με θέση ευθύνης στον τομέα της ενέργειας. Πού οφείλεται αυτό;

Ο τομέας της ενέργειας υπήρξε διαχρονικά ανδροκρατούμενος, ιδιαίτερα στις τεχνικές και διοικητικές θέσεις ευθύνης. Ωστόσο, θεωρώ ότι το ζήτημα δεν είναι απλώς η «ισότητα των γυναικών», αλλά η ισότητα των ανθρώπων. Η πραγματική πρόοδος έρχεται όταν το περιβάλλον επιτρέπει σε κάθε επαγγελματία, ανεξαρτήτως φύλου, να αναπτύξει τις δεξιότητές του, να ακουστεί και να κριθεί δίκαια με βάση την αξία και το έργο του.

Είναι γεγονός ότι σε αρκετές περιπτώσεις μια γυναίκα μηχανικός - ειδικά σε θέσεις ευθύνης - καλείται, σιωπηρά ή φανερά, να αποδείξει περισσότερα. Υπάρχουν στιγμές που συνειδητοποιείς πως η παρουσία σου σε ένα τραπέζι διαπραγμάτευσης ή σε ένα εργοτάξιο δεν θεωρείται αυτονόητη. Όμως εκεί ακριβώς βρίσκεται και το μεγαλύτερο προσωπικό στοίχημα: να μη χάσεις τον εαυτό σου. Να μη συμβιβαστείς με ρόλους που δεν σε εκφράζουν. Να μη μεταμορφωθείς για να «χωρέσεις» σε παρωχημένα καλούπια, αλλά να διευρύνεις το πλαίσιο ώστε να χωρά εσένα – εσένα και ακόμα περισσότερους.

Παίζει ρόλο το φύλο στην επαγγελματική εξέλιξη, και ποιά ήταν μια χαρακτηριστική στιγμή που το αντιληφθήκατε αυτό;

Σε γενικές γραμμές θεωρώ πως δεν έχουμε ακόμη επιτύχει ουσιαστική ισότητα. Στη δική μου περίπτωση, αν και έχω εισπράξει αμφισβήτηση σε δεδομένες στιγμές, συνολικά το ότι είμαι γυναίκα δεν έχει αποτελέσει τροχοπέδη στην εξέλιξή μου. Πιστεύω βαθιά πως κανείς δεν μπορεί να σε μειώσει πραγματικά χωρίς τη δική σου συγκατάθεση, χωρίς εσύ η ίδια να το πιστέψεις.Όταν λαμβάνω αρνητική κριτική, την εξετάζω πάντα σοβαρά. Όταν όμως η αδικία ή η προσβολή παίρνουν τη θέση του επιχειρήματος, τότε είναι που νιώθω πιο δυνατή και σίγουρη για τον εαυτό μου.

Πιστεύω ότι κάθε άνθρωπος με τον οποίο συνεργάζομαι ή συνομιλώ έχει κάτι να μου διδάξει. Θαυμάζω τη διαφορετικότητα και τη μοναδικότητα όλων και πάντα προσπαθώ να κρατώ από τον κάθε συνομιλητή μου κάτι που θα με εξελίξει, που θα με κάνει καλύτερη. Οι δε αποτυχίες, μόνο πιο δυνατή σε καθιστούν. Αρκεί να συνεχίζεις, πιο έμπειρη, πιο ώριμη, πιο αποτελεσματική.

Για μένα, η επαγγελματική εξέλιξη δεν ήταν ποτέ θέμα αντιπαράθεσης, αλλά συνέπειας. Να μιλάς με γνώση, να εργάζεσαι με προσήλωση και να διεκδικείς με αυτοπεποίθηση. Η τεχνική επάρκεια και η στρατηγική σκέψη δεν έχουν φύλο. Έχουν όμως ταυτότητα, ήθος και επιμονή. Στο τέλος της ημέρας, αυτό για το οποίο κρίνεται κανείς δεν είναι ούτε το φύλο, ούτε η ηλικία, ούτε το ποιον γνωρίζει. Είναι η πραγματική αξία και το αποτέλεσμα που φέρνει στο τραπέζι μέσα από τη δουλειά σου.

Έχετε την αίσθηση πως υπάρχει βελτίωση στα θέματα ισότητας των φύλων στα εργασιακά ζητήματα; Μπορείτε να μοιραστείτε ένα σχετικό βίωμά σας;

Τα τελευταία χρόνια βλέπω σημαντική πρόοδο. Οι οργανισμοί αντιλαμβάνονται ότι η ποικιλομορφία δεν είναι απλώς ένας δείκτης εταιρικής διακυβέρνησης, αλλά παράγοντας καινοτομίας και βιωσιμότητας. Οι νεότερες γενιές φέρνουν διαφορετικές αντιλήψεις για τη συνεργασία και την ηγεσία, οι οποίες αν συνδυαστούν με την εμπειρία και τη γνώση των παλαιότερων, μπορούν να οδηγήσουν σε πιο επαναστατικές ηγεσίες και δομές. Παράλληλα, όλο και περισσότερες γυναίκες επιλέγουν τεχνικές σπουδές και διεκδικούν θέσεις ευθύνης χωρίς να απολογούνται για τη φιλοδοξία τους. Αυτό είναι κάτι που με γεμίζει αισιοδοξία.

Η ενεργειακή μετάβαση που συντελείται σήμερα απαιτεί καθαρή σκέψη, τόλμη και συμπερίληψη. Δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμο μέλλον χωρίς δίκαιες δομές. Και δεν μπορεί να υπάρξει δίκαιο επαγγελματικό περιβάλλον χωρίς σεβασμό στη μοναδικότητα κάθε ανθρώπου. Η ουσιαστική ισότητα δεν κατακτάται με συνθήματα, αλλά με καθημερινή στάση ζωής: με επαγγελματισμό, ήθος, ακεραιότητα και με τη βαθιά πεποίθηση να παραμένεις αυθεντικός, ακόμη και όταν οι συνθήκες σε προκαλούν να γίνεις κάτι άλλο.

Στο τέλος της ημέρας, η μεγαλύτερη επιτυχία δεν είναι απλώς να διακριθείς. Είναι να έχεις διακριθεί παραμένοντας ο εαυτός σου και να συμβάλλεις, παράλληλα, ώστε οι επόμενες γενιές να βρουν έναν κόσμο με μεγαλύτερη ενσυναίσθηση, πιο ανοιχτό, πιο δίκαιο και πιο συμπεριληπτικό για κάθε άνθρωπο.

-----------------------------------

Σύντομο βιογραφικό

Η Δέσποινα Παληαρούτα είναι Μηχανολόγος Μηχανικός, με πολυετή εμπειρία στη διαχείριση έργων, κυρίως στον τομέα της παραγωγής και της εφοδιαστικής αλυσίδας. Ολοκλήρωσε τις σπουδές της στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο το 2011 και είναι κάτοχος Μεταπτυχιακού (Μηχανικός Περιβάλλοντος και Διοίκηση Επιχειρήσεων) από το Imperial College του Λονδίνου και MBA από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Εργάστηκε ως επικεφαλής στον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την υλοποίηση έργων ενός Στρατηγικού Χαρτοφυλακίου 11 πυλώνων σε μια από τις μεγαλύτερες Βιομηχανίες της χώρας, αναπτύσσοντας δεξιότητες στη Διαπραγμάτευση, στη Διαχείριση Αλλαγών, Ομάδων και Πόρων, και έχει εργαστεί ως υπεύθυνη λειτουργίας (operations manager) σε κέντρα διανομής στην Amazon UK. Συνδυάζοντας την εργασιακή της εμπειρία και την αγάπη της για το «επιχειρείν», ξεκίνησε τη δική της επιχείρηση, η οποία δραστηριοποιείται στον Ιατρικό τομέα. Διετέλεσε Γενική Γραμματέας Μεταφορών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, με χαρτοφυλάκιο αρμοδιοτήτων που περιελάμβανε, μεταξύ άλλων, τις αστικές συγκοινωνίες, την ηλεκτροκίνηση, την οδική ασφάλεια, τη διασυνδεσιμότητα των μεταφορικών μέσων και, εν γένει, τις βιώσιμες και ασφαλείς μεταφορές. Από τον Ιούλιο 2025, ανέλαβε τα καθήκοντα της Γενικής Γραμματέως Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Είναι παντρεμένη και έχει δύο παιδιά.

Το κείμενο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress στις «Γυναίκες της Ενέργειας», με αφορμή την 8^η Μαρτίου, Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας.