GREGY: Πως ένα έργο εθνικής σημασίας απαντά στις ενεργειακές προκλήσεις και στηρίζει την ανάπτυξη, την ευημερία και την ασφάλεια

Το 2026 η ενέργεια θα αποτελέσει έναν από τους πιο κρισιμότερους παράγοντες για την οικονομική σταθερότητα, την κοινωνική συνοχή και τη γεωπολιτική ισχύ της Ευρώπης. Μετά την ενεργειακή κρίση των ετών 2022–2023 και στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης, τόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και η Ελλάδα αντιμετωπίζουν σύνθετες ενεργειακές και γεωπολιτικές προκλήσεις. Οι προκλήσεις αυτές συνδέονται άμεσα με τη γενικότερη κρίση ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης, όπως αυτή αναλύεται στην Έκθεση Ντράγκι, και όπως και ο ίδιος μόλις πρόσφατα επανέλαβε, κρούωντας τον κώδωνα του κινδύνου, επειδή η Ευρώπη κινείται πολύ αργά στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ενεργειακής στρατηγικής της.

Παρά τη σταθεροποίηση μετά την ενεργειακή κρίση του 2022–23, το κόστος ενέργειας παραμένει υψηλό σε σχέση με άλλες οικονομίες (π.χ. ΗΠΑ & Κίνα). Οι τιμές της ενέργειας παραμένουν ψηλές και ευμετάβλητες πλήτοντας όλα τα κοινωνικά στρώματα, καθώς και τις βιομηχανίες και την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, μειώνοντας έτσι και τον εξαγωγικό της προσανατολισμό. Παράλληλα, η ενίσχυση της ενεργειακής διαφοροποίησης και ασφάλειας παραμένουν επίκαιροι και άμεσοι στόχοι.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, αναγνωρίζοντας πως το φυσικό αέριο είναι ακόμη απαραίτητο σαν μεταβατικό καύσιμο, παραμένει προσηλωμένη στους πράσινους στόχους της και επιδιώκει να επιταχύνει την υλοποίηση έργων ΑΠΕ καθορίζοντας εθνικά σχέδια ενέργειας και ενθαρρύνει υποχρεωτικά μέτρα για διείσδυση ΑΠΕ στα κράτη-μέλη. Χαρακτηρστικό παράδειγμα είναι το European Grids Package που παρουσίασε η Επιτροπή στις 10 Δεκεμβρίου 2025, προτείνοντας δέσμη μέτρων για τα ευρωπαϊκά δίκτυα με στόχο να καταστεί δυνατή η ενσωμάτωση φθηνότερης καθαρής ενέργειας, η επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού, η οικονομικά προσιτή διαβίωση για όλους τους Ευρωπαίους και η ενεργειακή ανεξαρτησία.

Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει κομβική χρονιά και για την ελληνική ενεργειακή αγορά. Παρότι η χώρα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στην ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), στην απεξάρτηση από τον λιγνίτη και στη διαφοροποίηση των πηγών φυσικού αερίου, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές διαρθρωτικές προκλήσεις. Οι υψηλές τιμές ενέργειας, η ασφάλεια εφοδιασμού, η επάρκεια του ηλεκτρικού συστήματος και η ανάγκη για ταχεία αλλά ισορροπημένη πράσινη μετάβαση συνθέτουν ένα σύνθετο και απαιτητικό περιβάλλον.

Η διείσδυση των ΑΠΕ έχει αυξηθεί, αλλά η ελληνική χονδρεμπορική αγορά συχνά καταγράφει τιμές υψηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Παρά το γεγονός ότι έχουν υπάρξει διορθωτικές τάσεις, οι υψηλές και ευμετάβλητες τιμές ενέργειας αποτελούν από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της χώρας μας.

Σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η χώρα μας διαθέτει ένα σχετικά μικρό και λιγότερο διασυνδεδεμένο ηλεκτρικό σύστημα, που μειώνει τον ανταγωνισμό και ενισχύει τη μεταβλητότητα των τιμών. Αντιμέτωπη με αυτές τις προκλήσεις, η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο μιας δυναμικής μετασχηματιστικής πορείας και στοχεύοντας στον επαναπροσδιορισμό του ρόλου της στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη.

Σε αυτό το πλαίσιο, το έργο της ηλεκτρικής δισύνδεσης Ελλάδας – Αιγύπτου (GREGY), που εμπνεύσθηκε, σχεδίασε και αναπτύσσει ο Όμιλος Κοπελούζου, έρχεται να αλλάξει ριζικά το ενεργειακό μέλλον της Ελλάδας αλλά και ολόκληρης της Νότιας Ευρώπης και Μεσογείου. Το GREGY αναδεικνύεται σε κομβικό εργαλείο στρατηγικής σημασίας, τόσο για τη μετατροπή της χώρας σε ενεργειακό κόμβο διεθνούς εμβέλειας, όσο και για την ουσιαστική αντιμετώπιση των σημερινών προκλήσεων της αγοράς.

Το GREGY αφορά την υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Αιγύπτου, με δυνατότητα μεταφοράς έως 3.000 MW 100% πράσινης ενέργειας από την Αίγυπτο προς την Ελλάδα και, μέσω αυτής, στην υπόλοιπη Ευρώπη. Πρόκειται για την πρώτη άμεση ηλεκτρική διασύνδεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την αφρικανική ήπειρο, γεγονός που προσδίδει στο έργο σαφή γεωπολιτική και στρατηγική διάσταση.

Σε αυτό το πλαίσιο, το GREGY λειτουργεί ως διαρθρωτική λύση και όχι ως προσωρινό μέτρο ανακούφισης. Η μεταφορά μεγάλης κλίμακας, συνεχούς ροής (baseload profile) φθηνής πράσινης ενέργειας μειώνει την εξάρτηση από το φυσικό αέριο, αυξάνει τον ανταγωνισμό στη χονδρεμπορική αγορά, και περιορίζει τη μεταβλητότητα των τιμών.

Η ενέργεια από την Αίγυπτο μπορεί να εισέρχεται στο ελληνικό σύστημα με χαμηλότερο κόστος, λόγω της υψηλής ηλιοφάνειας, των τεράστιων και αδιάθετων επίπεδων εκτάσεων γης της γειτονικής μας χώρας και των οικονομιών κλίμακας

Τα οφέλη που θα προκύψουν από την λειτουργία του GREGY θα είναι πολλαπλασιαστικά για την Ελληνική οικονομία με την ενίσχυση της βιωσιμότητας και του εξαγωγικού προσανατολισμού των επιχειρήσεων, και την προσέλκυση νέων επενδύσεων νέων βιομηχανικών επενδύσεων υψηλής ενεργειακής έντασης, όπως data centers μεγάλης κλίμακας και AI Gigafactories, με σημαντικά οφέλη για την απασχόληση, τη μεταφορά τεχνογνωσίας και την ενίσχυση του ΑΕΠ.

Η πρόσβαση σε μια συνεχή παροχή ανανεώσιμης ενέργειας μέσω του GREGY ενισχύει και την ευελιξία του συστήματος, μειώνοντας τις μεταβολές στην προσφορά και εξισορροπώντας την εγχώρια παραγωγή από ηλιακή και αιολική ενέργεια

Το GREGY δρα έτσι σαν καταλύτης στηρίζοντας την ενεργειακή μετάβαση ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα της Ελληνικής οικονομίας και στηρίζοντας τη κοινωνική συνοχή μειώνοντας το ενεργειακό κόστος για τα νοικοκυριά και στηρίζοντας τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Μειώνοντας το κόστος της ενέργειας, εκλείπει και η ανάγκη κρατικής επιχορήγησης των λογαριασμών, βοηθώντας έτσι και τον κρατικό προϋπολογισμό.

Το έργο θα έχει παράλληλα ειδικό βάρος και στην επίτευξη των στόχων για απανθρακοποίηση, καθώς η πράσινη ενέργεια που θα μεταφέρει μπορεί να αντικαταστήσει έως και 4,5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ρωσικού φυσικού αερίου ετησίως, περιορίζοντας τις εκπομπές CO₂ κατά περίπου 10 εκατομμύρια τόνους ετησίως.

Το GREGY, το οποίο έχει ενταχθεί στον κατάλογο έργων αμοιβαίου ενδιαφέροντος της Ε.Ε., ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια παρέχοντας εναλλακτική πηγή εισαγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ. Έτσι η διασύνδεση αυτή λειτουργεί και ως προστατευτικός μηχανισμός της Ελληνικής οικονομίας απέναντι σε διεθνείς γεωπολιτικές και ενεργειακές αναταράξεις, καθώς βασίζεται σε καθαρές πηγές ενέργειας έξω από τις παραδοσιακές ενεργειακές διαδρομές και εξαρτήσεις.

Η Ελλάδα μετατρέπεται από καταναλωτική χώρα σε ενεργειακό κόμβο διεθνούς εμβέλειας και λειτουργεί ως πύλη εισόδου καθαρής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με το GREGY να αποτελεί τον θεμέλιο λίθο ενός κάθετου διαδρόμου καθαρής ενέργειας Νότου – Βορρά που θα ενώνει δύο ηπείρους, την Αφρική με την Ευρώπη.

Το έργο GREGY δεν αποτελεί απλώς μια υποδομή — είναι ένα Εθνικό έργο με ενεργειακή στρατηγική και γεωπολιτική σημασία, ενόψει του 2026 και πέραν αυτού, ικανό να ενδυναμώσει την Ελλάδα και να ενισχύσει τον ρόλο της στην ενιαία ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά, συμβάλλοντας καθοριστικά στην αντιμετώπιση των γεωπολιτικών προκλήσεων και στη διαμόρφωση ενός πράσινου, σταθερού και ανταγωνιστικού ενεργειακού μέλλοντος, συμβάλοντας στην ευημερία, την ανάπτυξη και την ασφάλεια.

______

Ο Ιωάννης Καρύδας είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Renewables and Energy Storage, Copelouzos Group.

Tο άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress για τις εμπειρίες του 2025, τις προκλήσεις και τις προσδοκίες για το 2026.