Επιστροφή στην αφετηρία

Την ώρα που με υψηλότατο εσωτερικό πολιτικό κόστος -κίνδυνος εσωκομματικής ανταρσίας στην κρίσιμη ψηφοφορία της Μπούντεσταγκ στις 29/9 και παραίτηση του Σταρκ από την ΕΚΤ, η Μέρκελ επιχειρεί την προσαρμογή στη συνολική θωράκιση της Ευρωζώνης μέσω της υλοποίησης των αποφάσεων της 21/7- ξεκινά ξανά η σεναριολογία για απομόνωση της ελληνικής περίπτωσης με όλα τα σενάρια ανοικτά.

Πρόκειται για σενάρια και φήμες που δεν αφορούν μόνο την Αθήνα αλλά το σύνολο της Ευρωζώνης καθώς θέτουν ξανά κρίσιμα ερωτήματα για τις στρατηγικές επιλογές της Γερμανίας.

Τα περί χρεοκοπίας της Ελλάδας εντός η εκτός Ευρωζώνης μας ξαναγυρίζουν στην αφετηρία στις αρχές του 2010 όταν η κυρίαρχη άποψη στο Βερολίνο ήταν ότι το ελληνικό πρόβλημα μπορεί να απομονωθεί και να αντιμετωπισθεί με παραδειγματική αυστηρότητα, να λειτουργήσει ως επίδειξη αποφασιστικότητας και παραδειγματισμός προς τους δημοσιονομικά απροσάρμοστους.

Η προσέγγιση αυτή κατέρρευσε με πάταγο καθώς οι αγορές ανήγαγαν την αρνητική-παρελκυστική στάση απέναντι στην Αθήνα ως απροθυμία στήριξης της Ευρωζώνης συνολικά. Ακολούθησαν η Ιρλανδία η Πορτογαλία, πιέστηκαν σε οριακό σημείο η Ιταλία και η Ισπανία με το Βέλγιο και τη Γαλλία να προεξοφλούνται ως επόμενα θύματα.

Ό,τι ίσχυσε τους πρώτους μήνες του 2010 ισχύει κατά μείζονα λόγο και σήμερα. Αν η σεναριολογία περί σχεδίων Β για την Ελλάδα δεν σταματήσει εγκαίρως, είναι κάτι παραπάνω από προφανές ότι οι αγορές θα οδηγηθούν στο συμπέρασμα ότι παρόμοια προσέγγιση είναι πιθανό να ισχύσει για την Ιρλανδία και την Πορτογαλία και κατά μείζονα λόγο για την Ιταλία και την Ισπανία.

Η σεναριολογία περί απομόνωσης της ελληνικής περίπτωσης σε συνδυασμό με την παραίτηση Σταρκ -που όπως ο Βέμπερ την Άνοιξη συγκρούσθηκε με τον Τρισέ για την αγορά από την ΕΚΤ κρατικών ομολόγων των χωρών που πιέζονται από τις αγορές- θα δυσχεράνει αν δεν βραχυκυκλώσει τη δυνατότητα του Ντράγκι μετά την 1/11 να συνεχίσει να στηρίζει τη Ρώμη και τη Μαδρίτη συγκρατώντας τα spreads δανεισμού τους λίγο πριν από την κόκκινη γραμμή του 7% που πιστοποιεί ότι μια χώρα είναι εκτός αγορών.

Κούραση και κόπωση από την αδυναμία της Ελλάδας να προσαρμοσθεί για καθυστερήσεις ετών μέσα σε μία νύχτα -όπως αναγνώρισε και η ίδια η Μέρκελ- ή μια ακόμη παλινδρόμηση της Γερμανίας ή καλύτερα μια συνέχιση της περιδίνησης ανάμεσα στην περιχαράκωση και στην ευρωπαϊκή φυγή προς τα εμπρός;

Όποια αποτίμηση της ελληνικής προσπάθειας και αν γίνει όλα δείχνουν ότι οι σημερινές δυσκολίες της χώρας μας μπορεί σε λίγους μήνες να καταγραφούν και στην Πορτογαλία και στην Ιρλανδία. Γι' αυτό το λόγο άλλωστε το βράδυ της 21/7 Μέρκελ και Σαρκοζί αλλά και κοινοτικοί αξιωματούχοι επέμεναν ότι η Συμμετοχή Ιδιωτών αφορά μόνο την Αθήνα, καθώς γνώριζαν ότι οι αγορές είχαν ήδη προεξοφλήσει ότι το Δουβλίνο και η Λισαβόνα θα χρειασθούν και δεύτερο πακέτο δανεισμού.

Η στεγανοποίηση της ελληνικής κρίσης από την υπόλοιπη Ευρωζώνη μοιάζει πολιτικά και τεχνικά ανέφικτη και είναι άκρως αποσταθεροποιητική ακόμη και ως συζήτηση για τις χώρες που αγωνίζονται για να μη βρεθούν εκτός αγορών.

Στο Βερολίνο στις αρχές του 2010 όταν συζητούσαν ως πιθανή εκδοχή τη χρεοκοπία της Αθήνας δεν μπορούσαν να φαντασθούν ότι τον Αύγουστο του 2011 η τρίτη οικονομία της Ευρωζώνης, η Ιταλία, οριακά θα απέφευγε χάρη στην παρέμβαση Τρισέ, την κρίση δανεισμού.

Περιφερειακή διάσταση

Όποια αποτίμηση της ελληνικής προσπάθειας και αν γίνει, όλα δείχνουν ότι οι σημερινές δυσκολίες της χώρας μας μπορεί σε λίγους μήνες να καταγραφούν και στην Πορτογαλία και στην Ιρλανδία. Γι' αυτό το λόγο άλλωστε το βράδυ της 21/7 Μέρκελ και Σαρκοζί αλλά και κοινοτικοί αξιωματούχοι επέμεναν ότι η Συμμετοχή Ιδιωτών αφορά μόνο την Αθήνα καθώς γνώριζαν ότι οι αγορές είχαν ήδη προεξοφλήσει ότι το Δουβλίνο και η Λισαβόνα θα χρειασθούν και δεύτερο πακέτο δανεισμού.

(Ημερησία, 13/9/2011)