ΕΒΙΚΕΝ: Μηχανισμός διαθεσιμότητας ισχύος χωρίς σωστό σχεδιασμό θα κοστίσει έως 600 εκατ. ετησίως στους καταναλωτές

Σαφή προειδοποίηση ότι η εφαρμογή μηχανισμού διαθεσιμότητας ισχύος χωρίς ολοκληρωμένο και διαφανή σχεδιασμό μπορεί να επιβαρύνει τους καταναλωτές με έως 600 εκατ. ευρώ ετησίως, απευθύνει η ΕΒΙΚΕΝ, με αφορμή τις δύο πρόσφατες εκθέσεις του ACER που αναδεικνύουν κρίσιμες στρεβλώσεις στην ευρωπαϊκή – και ειδικότερα στην ελληνική – αγορά ηλεκτρισμού.

 

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΒΙΚΕΝ, Αντώνη Κοντολέων, ο ευρωπαίος ρυθμιστής καταγράφει ανησυχητικές συμπεριφορές στη χονδρεμπορική αγορά, οι οποίες οδήγησαν πέρυσι σε ακραίες τιμές έως και 940 €/MWh, καθώς και σημαντικά κενά στον σχεδιασμό των μηχανισμών ισχύος και ευελιξίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

 

 

Η πρώτη έκθεση του ACER (“Progress of EU electricity wholesale market integration”) αναφέρεται στις πολύ υψηλές τιμές που καταγράφηκαν στη Νοτιοανατολική Ευρώπη το καλοκαίρι του 2024 – τιμές που άγγιξαν τα 940 €/MWh – κυρίως σε ώρες χαμηλής διαθεσιμότητας μονάδων.

 

Όπως σημειώνει ο ACER, στις 3 και 4 Σεπτεμβρίου 2024 καταγράφηκαν προσφορές απουσίας ενέργειας σε εύρη από 200 έως 900 €/MWh, γεγονός που αφήνει υπόνοιες για ηθελημένη παρακράτηση ισχύος. Ο κ. Κοντολέων τονίζει ότι το εύρημα αυτό αποτελεί ξεκάθαρη απάντηση σε όσους θεωρούν τέτοιες συμπεριφορές “αναμενόμενες” στο target model.

 

 

Η ΕΒΙΚΕΝ επισημαίνει ότι απαιτείται ενισχυμένος έλεγχος της αγοράς, αντί για νέους μηχανισμούς που θα επιβαρύνουν τους λογαριασμούς ρεύματος. Όπως αναφέρεται, σε ώριμες αγορές όπως των ΗΠΑ εφαρμόζονται μηχανισμοί τύπου circuit breaker, ώστε ακραίες προσφορές να μην μπορούν να διαμορφώνουν την οριακή τιμή.

 

 

Η δεύτερη έκθεση του ACER (“Security of EU Electricity Supply”) εξετάζει το κόστος των ευρωπαϊκών μηχανισμών διαθεσιμότητας ισχύος, το οποίο ανήλθε σε 6,5 δισ. ευρώ το 2024, με όλα τα έσοδα να καταλήγουν σε μονάδες φυσικού αερίου.

 

Ο ACER:

• ζητά οι μηχανισμοί να γίνουν «καθαρότεροι»,

• να αρθούν τα εμπόδια για συμμετοχή ευέλικτου φορτίου,

• να επιτραπεί η συμμετοχή γειτονικών χωρών,

• και να υπάρξει ανταγωνισμός ώστε να περιοριστεί το κόστος.

 

Παράλληλα τονίζει ότι η ευελιξία και η επάρκεια πρέπει να εξετάζονται από κοινού και ότι τα κράτη μπορούν να υιοθετήσουν μηχανισμούς ευέλικτης ισχύος για τεχνολογίες μηδενικού αποτυπώματος, όπως αποθήκευση και διαχείριση ζήτησης.

 

 

Η ΕΒΙΚΕΝ σημειώνει ότι η προηγούμενη ηγεσία του ΥΠΕΝ είχε δρομολογήσει μηχανισμό ευέλικτης ισχύος και είχε ζητήσει από τον ΑΔΜΗΕ τη μελέτη επάρκειας και ευελιξίας έως τον Φεβρουάριο του 2024. Ωστόσο, η νέα ηγεσία – όπως αναφέρει ο κ. Κοντολέων – υπαναχώρησε, ενώ η μελέτη καθυστερεί αδικαιολόγητα.

 

Σύμφωνα με την ΕΒΙΚΕΝ, οι αλλαγές στα δεδομένα σχετικά με τον αριθμό και τον χρόνο ένταξης των μπαταριών δημιουργούν επιπλέον αβεβαιότητα και οδηγούν σε μια συνολική εικόνα σχεδιαστικής ασυνέχειας.

 

 

Η ΕΒΙΚΕΝ προειδοποιεί ότι ένας μηχανισμός διαθεσιμότητας ισχύος, χωρίς τον απαραίτητο δημοσιονομικό και τεχνικό έλεγχο, συνεπάγεται επιβάρυνση 5–10 €/MWh, δηλαδή 300–600 εκατ. ευρώ ετησίως, τη στιγμή που το κόστος της αγοράς εξισορρόπησης εκτιμάται ότι θα φτάσει το 1 δισ. ευρώ το 2025.

 

 

Η ΕΒΙΚΕΝ υπενθυμίζει ότι, παρά το γεγονός πως η ΕΕ επιτρέπει πλέον συμβατά σχήματα ενίσχυσης για τη βαριά βιομηχανία, η ελληνική πλευρά δεν έχει προχωρήσει στη λήψη σχετικών μέτρων.

 

«Η αγορά δεν αντέχει άλλον εκτροχιασμό και οι καταναλωτές δεν μπορούν να επωμιστούν νέα βάρη», καταλήγει ο κ. Κοντολέων, ζητώντας αποτελεσματική εποπτεία, ενίσχυση της ευελιξίας και άμεσα μέτρα στήριξης για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις.