Ο ΔΑΠΕΕΠ, πυλώνας της πράσινης ενέργειας στην Ελλάδα

Στον πυρήνα της ενεργειακής μετάβασης, ο ΔΑΠΕΕΠ (Διαχειριστής Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εγγυήσεων Προέλευσης) αποτελεί έναν από τους βασικότερους φορείς της αγοράς ενέργειας, διαδραματίζοντας κεντρικό ρόλο στην υποστήριξη και την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών στη χώρα μας. Από τη σύστασή του, έχει αναλάβει τη διαχείριση της χρηματοδοτικής ισορροπίας του ΕΛΑΠΕ (ειδικού λογαριασμού ΑΠΕ), τη σύναψη συμβάσεων λειτουργικής ενίσχυσης με παραγωγούς, την έκδοση και διαχείριση Εγγυήσεων Προέλευσης καθώς και τη συμμετοχή του στο Χρηματιστήριο Ενέργειας, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σε πυλώνα αξιοπιστίας, διαφάνειας και τεχνολογικής καινοτομίας.

Η θεσμική του αποστολή δεν μένει στη διαχείριση των οικονομικών θεμάτων που συνδέονται με την παραγωγή πράσινης ενέργειας από ΑΠΕ αλλά περιλαμβάνει και τη στρατηγική διαμόρφωση ενός υγιούς περιβάλλοντος επενδύσεων στον τομέα αυτό, καθώς και τη δημιουργία μηχανισμών που εγγυώνται τη διαφανή και αξιόπιστη προέλευση της ενέργειας που καταναλώνεται. Με την διαχείριση των Ειδικών Λογαριασμών του ΕΛΑΠΕ, του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης και του ΣΕΔΕ (Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών), ο ΔΑΠΕΕΠ εξασφαλίζει την ομαλή και έγκαιρη αποζημίωση των παραγωγών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ, καθώς και την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς ενέργειας. Η ύπαρξη και η σταθερότητα των ειδικών λογαριασμών αποτελούν βασικό στήριγμα για τη βιωσιμότητα των επενδύσεων και την προσέλκυση νέων έργων. Ο ΔΑΠΕΕΠ καταφέρνει να διατηρεί αυτή τη σταθερότητα μέσα από τη συνεχή παρακολούθηση των ταμειακών ροών, την αξιολόγηση κινδύνου και την εφαρμογή σύγχρονων εργαλείων διαχείρισης ρευστότητας, εξασφαλίζοντας έτσι ένα προβλέψιμο και ασφαλές επενδυτικό περιβάλλον.

Στο πλαίσιο της μετάβασης της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας σε μια περισσότερο ανταγωνιστική και εναρμονισμένη αγορά, ο ΔΑΠΕΕΠ εκπροσωπεί περίπου 12,5 GW εγκαταστάσεων ΑΠΕ στις οποίες παρέχει λειτουργική ενίσχυση με διάφορες μορφές, αποτελώντας παράλληλα τον μεγαλύτερο ΦΟΣΕ στην Ελλάδα. Τους παραγωγούς με συμβάσεις σταθερής τιμής (περίπου 6.2 GW) τους εκπροσωπεί ο ΔΑΠΕΕΠ και στην χονδρεμπορική αγορά ενέργειας. Οι ευθύνες αυτές απαιτούν αυξημένη διοικητική επάρκεια και τεχνογνωσία, κάτι που ο ΔΑΠΕΕΠ έχει αποδείξει ότι διαθέτει, προσφέροντας στους παραγωγούς ένα σταθερό και σύγχρονο πλαίσιο λειτουργίας.

Η δραστηριότητα του ΔΑΠΕΕΠ επεκτείνεται και στον τομέα των Εγγυήσεων Προέλευσης (ΕΠ), μέσω των οποίων διασφαλίζεται η ιχνηλασιμότητα και η

ταυτοποίηση της πράσινης ενέργειας. Ο ΔΑΠΕΕΠ, ως ο μοναδικός αρμόδιος φορέας έκδοσης ΕΠ στην Ελλάδα, διασφαλίζει ότι η σχετική διαδικασία ακολουθεί τα ευρωπαϊκά πρότυπα και ενισχύει την αγορά, καθιστώντας τις ΑΠΕ όχι μόνο ελκυστικές επενδυτικά, αλλά και εμπορικά ανταγωνιστικές. Το 2024, ο οργανισμός εγκαινίασε τις δημοπρασίες Εγγυήσεων Προέλευσης, με 3,5 εκατομμύρια Εγγυήσεις Προέλευσης να έχουν ήδη δημοπρατηθεί, προσδίδοντας περίπου 1 εκατομμύριο ευρώ στον ΕΛΑΠΕ. Η συμμετοχή στις ελληνικές δημοπρασίες είναι υψηλή, έχοντας κιόλας 24 εταιρείες εγγεγραμμένες, εκ των οποίων 12 εταιρείες είναι από το εξωτερικό. Το σύνολο των διατιθέμενων προϊόντων έχουν αγοραστεί με τιμές ανάλογες των δημοπρασιών που διεξάγονται σε άλλες εδραιωμένες ευρωπαϊκές αγορές όπως η Γαλλία.

Υπό την ιδιότητα του Εκπλειστηριαστή δικαιωμάτων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, ο ΔΑΠΕΕΠ διασφαλίζει ότι το πράσινο όραμα της χώρας δεν έρχεται σε σύγκρουση με την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας αλλά προχωρούν μαζί. Μέσα από την διαχείριση των εσόδων του ΣΕΔΕ, ο οργανισμός κατευθύνει πόρους συντονίζοντας την κρατική ενίσχυση προς τις ενεργοβόρες βιομηχανίες που απειλούνται από τον διεθνή ανταγωνισμό λόγω του κόστους άνθρακα. Οι ενισχύσεις αυτές, γνωστές ως μηχανισμός αντιστάθμισης του κινδύνου διαρροής άνθρακα, συμβάλλουν στην προστασία της εγχώριας παραγωγής, διατηρώντας παράλληλα ζωντανό το κίνητρο για πιο καθαρές τεχνολογίες.

Η συμβολή του ΔΑΠΕΕΠ στην επίτευξη των εθνικών ενεργειακών στόχων είναι ουσιαστική. Στο πλαίσιο του νέου Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα, ο ρόλος του αναβαθμίζεται, καθώς οι ΑΠΕ προβλέπεται να καλύψουν πάνω από το 80% της τελικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας μέχρι το 2030. Η επίτευξη αυτού του φιλόδοξου στόχου απαιτεί τη λειτουργία ενός σταθερού και αξιόπιστου φορέα, ικανού να υποστηρίξει την ταχεία ανάπτυξη των έργων, να ενσωματώσει τεχνολογικές καινοτομίες, να προσαρμόζεται στις συνθήκες της αγοράς και να ανταποκρίνεται στις αυξημένες ανάγκες του συστήματος.

Πέραν των υφιστάμενων αρμοδιοτήτων, ο ΔΑΠΕΕΠ επιφορτίζεται με νέες ευθύνες, που σχετίζονται με τον Μηχανισμό Περιορισμού Έγχυσης Ενέργειας, όπου αναλαμβάνει την εκκαθάριση της αγοράς, και την δικαιότερη κατανομή του κόστους των περικοπών στους παραγωγούς. Επίσης, προκειμένου να υποστηρίξει τις απαραίτητες Επενδύσεις Αποθήκευσης Ενέργειας, ο ΔΑΠΕΕΠ θα συμβληθεί με τους πρώτους επενδυτές Εγκαταστάσεων Αποθήκευσης για να τους παρέχει επενδυτική και λειτουργική ενίσχυση. Στον τομέα των ΕΠ, αναλαμβάνει την έκδοσή τους για το Βιομεθάνιο και το Υδρογόνο και εργάζεται για να επεκτείνει το Μητρώο ΕΠ ώστε να καλύπτει και τα ανανεώσιμα αέρια.

Προς την κατεύθυνση αυτή, οι άμεσες προτεραιότητες της διοίκησης αφορούν την ενίσχυση της οργανωτικής δομής και των πληροφοριακών συστημάτων της εταιρείας. Οι διαδικασίες αυτές περιλαμβάνουν αρχικά την επικαιροποίηση του πλαισίου εταιρικής διακυβέρνησης της εταιρίας, ώστε να είναι σύμφωνο με το σχετικό θεσμικό πλαίσιο και αφετέρου να ενισχύει την αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητα της διοίκησης. Για πρώτη φορά από τη σύσταση της, πρόκειται να ολοκληρωθεί επίσης η πιστοποίηση των διαδικασιών της εταιρείας. Ο τρόπος λειτουργίας, η εσωτερική οργάνωση και οι ροές εργασιών του ΔΑΠΕΕΠ θα είναι και επίσημα τεκμηριωμένες, ελεγχόμενες και συμμορφωμένες με συγκεκριμένα πρότυπα διαδικασίες. Τα πληροφορικά συστήματα του φορέα αναβαθμίζονται ώστε να μπορούν να υποδεχτούν και να διαχειριστούν τα απαραίτητα δεδομένα για την έγκυρη και γρήγορη εκκαθάριση των πληρωμών από και προς τους παραγωγούς. Τέλος, για την κατάλληλη στελέχωση του οργανισμού, θα υπάρξει ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού με την πρόσληψη νέου προσωπικού μέσω ΑΣΕΠ.

Η διοίκηση του ΔΑΠΕΕΠ στοχεύει στη διαχειριστική επάρκεια και την τεχνολογική προσαρμοστικότητα, θέτοντας τις βάσεις για μια ενεργειακή αγορά που ευνοεί την καινοτομία, εξασφαλίζει τη βιωσιμότητα των επενδύσεων και παρέχει στους καταναλωτές καθαρή, αξιόπιστη και οικονομικά προσιτή ενέργεια. Ενσωματώνει όλα αυτά τα χαρακτηριστικά και εξελίσσεται σε έναν στρατηγικό μοχλό της ενεργειακής μετάβασης. Η συνέπεια στην καταβολή πληρωμών, η διαφάνεια στις διαδικασίες, η συστηματική δημοσίευση στοιχείων και η ανοικτή επικοινωνία με την

αγορά είναι μερικά μόνο από τα στοιχεία που τον καθιστούν θεσμό

εμπιστοσύνης για τους επενδυτές, τους προμηθευτές και το κοινωνικό σύνολο. Η πορεία που πρόκειται να πάρει επιβεβαιώνει ότι ο ΔΑΠΕΕΠ δεν είναι απλώς ένας τεχνικός διαχειριστής ή ένας

γραφειοκρατικός οργανισμός, αλλά ένας ζωντανός θεσμός που συμβάλλει καθοριστικά στην οικοδόμηση ενός ενεργειακού μέλλοντος με επίκεντρο την αειφορία, τη διαφάνεια και την ενεργειακή ανεξαρτησία.

________

Ο κ. Δημοσθένης Βοϊβόντας είναι Διευθύνων Σύμβουλος του ΔΑΠΕΕΠ

Το άρθρο περιλαμβάνεται στον τόμο GREEK ENERGY 2025 που εξέδωσε για 14η χρονιά η ομάδα του energypress.