Crash test για το ενεργειακό σύστημα της Ευρώπης το ξαφνικό κύμα ψύχους - Μόλις 36% γεμάτες οι αποθήκες φυσικού αερίου

Ολόκληρη η Ευρώπη από τις αρχές αυτής της εβδομάδας καταγράφει υψηλές για την εποχή θερμοκρασίες, με αποτέλεσμα η ενεργειακή ζήτηση να καταγράφει κάμψη. Ωστόσο, το σκηνικό αυτό αλλάζει δραματικά. Ένα κύμα ψύχους που εισβάλει στην ήπειρο, το οποίο θα επεκταθεί καθ’ όλη τη διάρκεια της επόμενης εβδομάδας, αναμένεται να δοκιμάσει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, αλλά και τα χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη.

Ενώ αυτή την εβδομάδα το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης έχει δει μέχρι στιγμής θερμοκρασίες έως και 20 C, οι νέες καιρικές συνθήκες θα οδηγήσουν σε σημαντική πτώση των θερμοκρασιών και των ταχυτήτων του ανέμου, θέτοντας σε δοκιμασία τα ενεργειακά συστήματα της Ευρώπης, στην εκπνοή του χειμώνα.

Ήδη από την Παρασκευή, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, η Γαλλία, ακόμη και η Ισπανία καταγράφουν εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες.

«Κατά τη διάρκεια της υπόλοιπης εβδομάδας θα γίνει ακόμη πιο κρύο», υπογράμμισε χαρακτηριστικά, στο Bloomberg η Honor Criswick, μετεωρολόγος στο Met Office του Ηνωμένου Βασιλείου.

Τα προβλήματα με τις ΑΠΕ

Η χαμηλή παραγωγή ηλιακής και αιολικής ενέργειας στις χειμερινές συνθήκες θα προκαλέσει περαιτέρω τα συστήματα, πολύ δε περισσότερο που τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη είναι πλέον γεμάτα περίπου στο 36%—πολύ χαμηλότερα από την αντίστοιχη εποχή το περασμένο έτος.

Την Παρασκευή το ολλανδικό TTF Natural Gas Futures, το σημείο αναφοράς για τις συναλλαγές φυσικού αερίου στην Ευρώπη, διαπραγματεύονταν κατά περίπου 2% υψηλότερα  στα περίπου 42 ευρώ ανά μεγαβατώρα, εν μέσω προσδοκιών για αύξηση της ζήτησης στις χαμηλές θερμοκρασίες και αναμενόμενη ηρεμία στην παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.  

Μέχρι στιγμής αυτή τη χειμερινή περίοδο θέρμανσης, οι χαμηλές θερμοκρασίες του χειμώνα και οι περίοδοι  χαμηλής παραγωγής αιολικής ενέργειας έχουν οδηγήσει σε ισχυρές αποσύρσεις από την αποθήκευση φυσικού αερίου, οι οποίες, σε συνδυασμό με τη λήξη των ροών φυσικού αερίου από τον ρωσικό αγωγό μέσω της Ουκρανίας, ανέβασαν τις τιμές.  

Προειδοποιήσεις

Ο ΔΟΕ  προειδοποίησε  τον περασμένο μήνα για μια πιο σφιχτή αγορά LNG το 2025, καθώς τα χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων φυσικού αερίου στην ΕΕ στο τέλος αυτού του χειμώνα «θα απαιτήσουν πολύ μεγαλύτερες εισροές φυσικού αερίου από τα προηγούμενα δύο χρόνια, αυξάνοντας την έκκληση της Ευρώπης στις παγκόσμιες αγορές LNG και αυστηροποιώντας τα θεμελιώδη στοιχεία της αγοράς».

Τα καλά νέα για την Ευρώπη είναι ότι μέχρι στιγμής φέτος, είχε καταφέρει να χτυπά την τιμή σε σχέση με την τιμή στην Ασία, όπου τα επαρκή αποθέματα και η χαμηλή ζήτηση απέτρεψαν τις εκτοξεύσεις των τιμών στις spot τιμές LNG για παράδοση στη βορειοανατολική Ασία. Τα κακά νέα για την Ευρώπη είναι ότι λόγω της ανάγκης αναπλήρωσης των αποθεμάτων από πολύ χαμηλότερα επίπεδα από ό,τι τα προηγούμενα χρόνια, οι προθεσμιακές τιμές TTF του καλοκαιριού 2025 διαπραγματεύονται με premium σε σχέση με τις τιμές του χειμώνα του 2026, γεγονός που συνήθως αποθαρρύνει την αποθήκευση σε ένα εμπόρευμα.

Οι τιμές spot

Η τιμή spot του φυσικού αερίου στην ΕΕ μειώθηκε από 506 $ σε 477 $/1000 m3 το πρώτο εξάμηνο του Μαρτίου, σύμφωνα με στοιχεία συναλλαγών από το ολλανδικό χρηματιστήριο TTF. Η πτώση ξεκίνησε αφού έφτασε το τρέχον ετήσιο ανώτατο όριο των $665/1000 m3 στις 10 Φεβρουαρίου. Η τιμή μειώνονταν στο πλαίσιο της σταθερής ζήτησης στη βιομηχανία και στο τέλος της περιόδου θέρμανσης που πλησιάζει.

Η ανάκαμψη σημειώθηκε μετά τη δήλωση του γερμανικού υπουργείου Οικονομίας για άρνηση διαπραγμάτευσης με τη Ρωσία σχετικά με την επανέναρξη του εφοδιασμού μέσω του μερικώς κατεστραμμένου αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream. Η ίδια δήλωση, με ημερομηνία 4 Μαρτίου, έγινε ο οδηγός για την τιμή του φυσικού αερίου και στην αμερικανική αγορά.

Η τιμή στο Χρηματιστήριο Εμπορευμάτων της Νέας Υόρκης το πρώτο εξάμηνο του Μαρτίου αυξήθηκε από $109/1000 m3 σε $147/1000 m3. Σύμφωνα με ξένους traders, η οριστική άρνηση της Γερμανίας, του κύριου Ευρωπαίου καταναλωτή φυσικού αερίου, από τις ρωσικές προμήθειες σημαίνει τη συνέχιση των μεγάλων όγκων εισαγωγών από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η απουσία της Ρωσίας

Η απουσία ρωσικών προμηθειών φυσικού αερίου στην ΕΕ θα δημιουργήσει πρόσθετη πίεση στην ασιατική αγορά LNG, δήλωσε ο Σκοτ Ντάρλινγκ, Διευθύνων Σύμβουλος της Haitong International Securities, σε σχόλιό του, στο Bloomberg. Οι υψηλές τιμές στην ευρωπαϊκή αγορά θα ενθαρρύνουν τους παραγωγούς της Αυστραλίας και της Μέσης Ανατολής να στείλουν τους όγκους τους εκεί.

Στην Αυστραλία, οι εγχώριες τιμές LNG το πρώτο εξάμηνο του Μαρτίου μειώθηκαν από 737 $/τόνο σε 718 $/τόνο. Σύμφωνα με την πρόβλεψη του οργανισμού Rystad Energy, η Αυστραλία θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει τις εξαγωγές LNG ήδη από το 2027 εν μέσω της εξάντλησης των υπαρχόντων υπεράκτιων κοιτασμάτων.

Η επανέναρξη της αύξησης των τιμών του φυσικού αερίου στην ΕΕ το πρώτο εξάμηνο του Μαρτίου προκλήθηκε από έναν περιστασιακό παράγοντα εκτός αγοράς. Το τέλος της περιόδου θέρμανσης που πλησιάζει θα περιορίσει περαιτέρω τις αυξήσεις των τιμών.

Οι κύριοι βιομηχανικοί καταναλωτές φυσικού αερίου, μεταλλουργίας και χημικής βιομηχανίας, θα μπορέσουν να αντισταθμίσουν την αρνητική επίδραση λόγω της εποχικής επέκτασης της παραγωγής που προκαλείται από την αυξημένη ζήτηση για προϊόντα έλασης δομικών κατασκευών και ορυκτά λιπάσματα.

Νωρίτερα, ο εκτελεστικός διευθυντής της Ένωσης Παραγωγών Αερίου της Ουκρανίας A. Petrenko εξέφρασε την άποψη ότι το υψηλό κόστος του φυσικού αερίου στην Ευρώπη θα επηρεάσει την εγχώρια αγορά, κυρίως τη βιομηχανία – λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη της Ουκρανίας για εισαγωγές φυσικού αερίου.

Εκτιμήσεις για ακόμα υψηλότερες τιμές

Η Kpler αναμένει υψηλότερες ευρωπαϊκές τιμές TTF και ασιατικού LNG για το 2025, επικαλούμενη χαμηλότερες προμήθειες LNG στη λεκάνη του Ειρηνικού και ταχεία εξάντληση των ευρωπαϊκών αποθεμάτων φυσικού αερίου.

Τα επισφαλή επίπεδα αποθεμάτων στην Ευρώπη επισημάνθηκαν ως ο κύριος μοχλός για υψηλότερες παγκόσμιες τιμές, με τους φορείς εκμετάλλευσης να αντιμετωπίζουν μια πολυάσχολη περίοδο 2ου και 3ου τριμήνου ανακατασκευάζοντας τα αποθέματα εγκαίρως για τον επόμενο χειμώνα.

Η εταιρεία ανάλυσης δήλωσε στις προοπτικές LNG του Μαρτίου ότι αναμένει οι ευρωπαϊκές τιμές TTF να ανέλθουν κατά μέσο όρο στα 13,46 $/mmBtu το 2025, σε σύγκριση με 10,97 $/mmBtu το 2024. Ομοίως, βλέπει τις ασιατικές τιμές LNG κατά μέσο όρο στα 12,89 $/mmBtu κατά μέσο όρο 12,89 $/mmBtu από 12,89 $/mmBtu .

Τα επίπεδα των αποθεμάτων στην Ευρώπη είχαν πέσει στο 36% περίπου της χωρητικότητας μέχρι τις αρχές Μαρτίου, με τους φορείς αποθήκευσης να αντιμετωπίζουν την τρομακτική πρόκληση να επαναφέρουν τα αποθέματα στο 90% έως την 1η Νοεμβρίου.

Η Kpler σημείωσε επίσης ότι η Ευρώπη είχε επηρεαστεί από μια ετήσια μείωση των προμηθειών από τη Νορβηγία , την αύξηση των αγορών φυσικού αερίου από την Ουκρανία, μαζί με τον σκληρότερο ανταγωνισμό LNG από το Ηνωμένο Βασίλειο και την Τουρκία.

Η κρίση στο φυσικό αέριο επιδεινώθηκε περαιτέρω από την χαμηλή απόδοση της παραγωγής αιολικής ενέργειας στη ΒΔ Ευρώπη και τις χαμηλές θερμοκρασίες σε ολόκληρη την ήπειρο.

Ως αποτέλεσμα, το ευρωπαϊκό TTF θα διατηρήσει ένα premium έναντι των τιμών παράδοσης στην Ασία φέτος, αν και σε ελαφρώς μικρότερο επίπεδο από το μέσο όρο του 2024 των 0,93 $/mmBtu.

«Διατηρούμε την άποψή μας ότι η Ευρώπη πρόκειται να διατηρήσει τη θέση της ως η premium αγορά για ευέλικτες προμήθειες LNG κατά το μεγαλύτερο μέρος του 2025», ανέφερε η έκθεση, προβλέποντας διαφορά 0,47 $/mmBtu φέτος.