Αυτοκατανάλωση και Storage: η πρόκληση του 2026

Καθώς πλησιάζουμε το 2026, φαίνεται όλο και πιο καθαρά ότι η συζήτηση για την καθαρή ενέργεια δεν εστιάζει πλέον στην αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε., αλλά στο πώς η υφιστάμενη και η μελλοντική παραγωγική βάση μπορεί να αξιοποιηθεί αποδοτικότερα. Σε αυτό το πλαίσιο, η αυτοκατανάλωση και η αποθήκευση ενέργειας καθίστανται βασικά εργαλεία, πρώτον, για τη σταθερότητα του συστήματος παραγωγής και μεταφοράς της ηλεκτρικής ενέργειας και για τη βιωσιμότητα των νέων επενδύσεων σε Α.Π.Ε., και, δεύτερον -και ίσως σημαντικότερο-, για την πληρέστερη εκμετάλλευση του χαμηλού κόστους της παραγόμενης από Α.Π.Ε. ηλεκτρικής ενέργειας στην κατεύθυνση της μείωσης του ενεργειακού κόστους των καταναλωτών, επιχειρήσεων και νοικοκυριών.

Η αυξημένη διείσδυση των Α.Π.Ε. τα τελευταία χρόνια έχει δείξει τόσο τις δυνατότητες όσο και τα όρια του σημερινού ενεργειακού μοντέλου. Το μέγεθος της εγκατεστημένης παραγωγικής ισχύος, οι περιορισμοί στα δίκτυα, η μεταβλητότητα στην παραγωγή και η αβεβαιότητα στις τιμές ενέργειας αυξάνουν το ρίσκο επενδυτών - παραγωγών και καταναλωτών.

Υπό τις συνθήκες αυτές, η αυτοκατανάλωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, γιατί παρέχει σε οικιακούς καταναλωτές και επιχειρήσεις μεγαλύτερο έλεγχο στη διαμόρφωση του ενεργειακού τους κόστους αλλά και μεγαλύτερη ασφάλεια ενεργειακής τροφοδοσίας.

Η μετάβαση από το μοντέλο του net metering σε αυτό του net billing υπήρξε μια αναπόφευκτη εξέλιξη εξορθολογισμού της κατανομής του κόστους και του οφέλους της αυτοκατανάλωσης μεταξύ των συνιστωσών της λειτουργίας της συγκεκριμένης αγοράς.

Η βιαιότητα της μετάβασης, όμως, χωρίς επαρκή σχεδιασμό και προετοιμασία, είχε ως αποτέλεσμα να βρίσκεται η αγορά, πρακτικά, επί ενάμιση χρόνο χωρίς λειτουργικό θεσμικό πλαίσιο αυτοκατανάλωσης. Κι αυτό, όχι μόνον γιατί το net metering καταργήθηκε 4 μήνες πριν την έκδοση της Υπουργικής Απόφασης που έθεσε σε εφαρμογή το net billing, αλλά και γιατί 14 μήνες μετά την έκδοση της Υπουργικής αυτής Απόφασης, το θεσμικό πλαίσιο του νέου μοντέλου παραμένει δυσλειτουργικό, εξαιτίας στρεβλώσεων και εμποδίων, που αναδείχθηκαν κατά την απόπειρα εφαρμογής του, και η άρση τους καθυστερεί δραματικά.

Στη δυσλειτουργικότητα του θεσμικού πλαισίου προστίθεται και ο επιβαρυντικός παράγοντας των καθυστερήσεων των διαδικασιών που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του Διαχειριστή του δικτύου διανομής, δημιουργώντας συνθήκες ανασταλτικές των ρυθμών ανάπτυξης της αυτοκατανάλωσης, οι οποίοι ήταν ήδη σημαντικά βραδύτεροι από τους αντίστοιχους των ώριμων ευρωπαϊκών αγορών.

Η πολιτεία οφείλει, ευθυγραμμιζόμενη με την ενεργειακή στρατηγική της Ε.Ε., να αποδείξει εμπράκτως ότι εννοεί όσα έχει κατά καιρούς διακηρύξει υπέρ της ανάπτυξης της εγχώριας αγοράς αυτοκατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, εκδίδοντας, εντός των πρώτων ημερών του 2026, την Υπουργική Απόφαση, που θα αίρει τις στρεβλώσεις του σχετικού θεσμικού πλαισίου, και πιέζοντας αποτελεσματικά το Διαχειριστή του δικτύου να τηρεί τις προβλεπόμενες από το πλαίσιο αυτό προθεσμίες όσον αφορά στις διαδικασίες της αρμοδιότητάς του.

Υπό τις ανωτέρω προϋποθέσεις, το 2026 θα μπορούσε να αποδειχθεί έτος - σταθμός ως προς την ισχύ των συστημάτων αυτοκατανάλωσης που θα εγκατασταθούν στη χώρα μας, τόσο σε επιχειρήσεις όσο και σε κατοικίες και κτήρια άλλων χρήσεων.

Από την άλλη πλευρά, η αποθήκευση ενέργειας βρίσκεται σε φάση επιτάχυνσης, προσφέροντας λύση στο πρόβλημα της στοχαστικότητας της παραγωγής ενέργειας από Α.Π.Ε. (φωτοβολταϊκά και αιολικά), και ενισχύοντας την αυτοκατανάλωση, με την παροχή στον παραγωγό - καταναλωτή (prosumer) της δυνατότητας να αυξάνει το ποσοστό αυτοκατανάλωσης.

Πρέπει, πάντως, να σημειωθεί πως, παρότι το ενδιαφέρον για αποθήκευση αυξάνεται, εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις που σχετίζονται με το κόστος, το ρυθμιστικό πλαίσιο και την τεχνική ωριμότητα των λύσεων. Η σωστή ενσωμάτωση της αποθήκευσης στα έργα αυτοκατανάλωσης θα είναι βασικός παράγοντας επιτυχίας την επόμενη περίοδο, ιδιαίτερα εφόσον η αγορά των επαγγελματικών συστημάτων αυτοκατανάλωσης αναμένεται να στραφεί στα συστήματα μηδενικής έγχυσης στο δίκτυο (zero feed-in), για λόγους επιτάχυνσης των επενδύσεων και αποφυγής των περιορισμών της χωρητικότητας του δικτύου.

Για τις επιχειρήσεις, η αυτοκατανάλωση και η αποθήκευση ενέργειας δεν είναι πλέον απλά εργαλεία μείωσης κόστους, αλλά κομμάτι του συνολικού ενεργειακού σχεδιασμού τους. Η δυνατότητα ελέγχου και περιορισμού της έκθεσης στις διακυμάνσεις της αγοράς ενέργειας γίνεται ολοένα και πιο κρίσιμος παράγοντας ανταγωνιστικότητας.

Η BIGSOLAR, με ηγετική θέση στην αγορά των Α.Π.Ε. και της ενεργειακής εξοικονόμησης από το 2009, έχει συμμετάσχει ενεργά στην εξέλιξη του κλάδου ως εταιρεία διανομής ενεργειακού εξοπλισμού, υποστηρίζοντας τους συνεργάτες της στην παροχή ολοκληρωμένων και αξιόπιστων λύσεων στους πελάτες τους. Αναγνωρίζοντας ότι η ποιότητα του εξοπλισμού, η διαθεσιμότητα και η σωστή τεχνική υποστήριξη αποτελούν βασικούς παράγοντες για την εκτέλεση άρτιων έργων αυτοκατανάλωσης και αποθήκευσης, είμαστε πλήρως προετοιμασμένοι να συμβάλουμε στην επιτυχή ανταπόκριση της αγοράς στις προκλήσεις του σήμερα και του αύριο.

Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει σημείο καμπής για την αυτοκατανάλωση και το energy storage στην Ελλάδα. Η ανάγκη ταχείας ανάπτυξης των αγορών αυτών είναι αδήριτη και πανθομολογούμενη. Οι προκλήσεις, όμως, είναι πολλές. Και την ευθύνη της απάντησης στις μεγαλύτερες από αυτές την έχει η πολιτεία. Είναι προκλήσεις χωρίς δημοσιονομικό χαρακτήρα. Απαιτούν μόνον αντίληψη της σημαντικότητας των θεμάτων, σωστή προτεραιοποίηση του σχεδιασμού και της λήψης των διαχειριστικών αποφάσεων, τόλμη, ταχύτητα και αποτελεσματικότητα στην εκτέλεση.

Θα δράσουμε, λοιπόν, ή θα κλωτσήσουμε το τενεκεδάκι παρακάτω;

Από αυτό θα εξαρτηθεί η εικόνα της αγοράς τη χρονιά που έρχεται.

______

Ο Πάνος Κωτσοβίλης Διευθυντής Πωλήσεων Big Solar.

Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress: Η αγορά των ΑΠΕ μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα – Φόβοι και προσδοκίες από τη νέα χρονιά