Αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις μιας απαιτητικής χρονιάς, με βλέμμα στην ανάπτυξη 

To 2024 είναι άλλη μια χρονιά που επιβεβαιώνει την κυριαρχία των ΑΠΕ στον ενεργειακό τομέα και τον κεντρικό τους ρόλο στην ενίσχυση της συνολικής ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας. Παράλληλα όμως, αποτέλεσε και μία χρονιά ξεκάθαρης αποτύπωσης των προκλήσεων που θα πρέπει να διαχειριστεί ο κλάδος τα επόμενα χρόνια στο δρόμο για την πράσινη μετάβαση.  

Ο «γόρδιος δεσμός» των περικοπών  

Η χρονιά που κλείνει χαρακτηρίστηκε από τις περικοπές πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας. Το ζήτημα αυτό δεν αποτελεί μόνο φυσικό επόμενο της αυξημένης διείσδυσης των ΑΠΕ καθώς οφείλεται και στον ελλιπή σχεδιασμό. Η υπάρχουσα κατανομή των εγκαταστάσεων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας όχι μόνο δεν εξυπηρετεί συνολικά το σύστημα και τον τελικό καταναλωτή, αλλά αντίθετα δημιουργεί θέματα τοπικής συμφόρησης, με τα αποτελέσματα να οδηγούν στη σημερινή πραγματικότητα.  

Το πρόβλημα των περικοπών εντείνει το ρίσκο για νέες και υπάρχουσες επενδύσεις, για αυτό και θα πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα και αποτελεσματικά από το σύνολο των Αρχών και των Διαχειριστών, μέσα από τον εκσυγχρονισμό της λειτουργίας του συστήματος και την περαιτέρω ανάπτυξη νέων διασυνδέσεων και υποδομών δικτύου.  

Σταθεροποίηση του ρυθμιστικού πλαισίου  

Αξιοσημείωτη είναι η ανάγκη σταθερότητας του ρυθμιστικού πλαισίου, καθώς οι συνεχείς αλλαγές των διατάξεων περιορίζουν τις εταιρείες του κλάδου στην εφαρμογή του στρατηγικού σχεδιασμού τους. Η Υπουργική Απόφαση για τις προτεραιότητες, η οποία στόχευε στην επιτάχυνση της ενσωμάτωσης των έργων ΑΠΕ, δεν έχει αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Αντίθετα, η εφαρμογή της έχει οδηγήσει σε καθυστερήσεις, διατηρώντας την αγορά σε ένα στάδιο στασιμότητας, κυρίως λόγω των απαιτήσεων που σχετίζονται με γραφειοκρατικές διαδικασίες.  

Επιπρόσθετα, οι μεταγενέστερες Αποφάσεις και Τροπολογίες που αφορούν στην προτεραιότητα, έχουν δημιουργήσει κλίμα αβεβαιότητας για την υλοποίηση επενδύσεων, καθιστώντας επιτακτική ανάγκη την παγίωση του ρυθμιστικού πλαισίου. Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στη διαφάνεια των κριτηρίων επιλογής και στη διασφάλιση του υγιούς ανταγωνισμού, ώστε να προκύψουν ουσιαστικά οφέλη για τη λειτουργία του ενεργειακού συστήματος. 

Συγκέντρωση Αγοράς και Προοπτικές  

Παρά την συνολική ανάπτυξη του κλάδου των ΑΠΕ, η αγορά διατρέχει μια φάση έντονων πιέσεων, με ορισμένες εταιρείες να επανεξετάζουν τη στρατηγική τους. Ήδη, σημαντικός αριθμός χαρτοφυλακίων βρίσκεται στην αγορά προς πώληση, κυρίως από ξένες εταιρείες οι οποίες αποχωρούν από τη χώρα μας. Ενώ το έντονο φαινόμενο της συγκέντρωσης μπορεί να εκληφθεί ως μια φυσιολογική αντίδραση της αγοράς, είναι κρίσιμο να κατανοηθούν οι βαθύτεροι λόγοι που το προκαλούν, ώστε να αποφευχθεί μια πιθανή κρίση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μαζική αποεπένδυση, μείωση του ανταγωνισμού και ευρύτερη αποσταθεροποίηση του κλάδου.

Οι συνθήκες αυτές δημιουργούν μια νέα πραγματικότητα, τελικός αποδέκτης της οποίας είναι ο Έλληνας πολίτης, καθώς οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας δείχνουν να σταθεροποιούνται σε πολύ υψηλά επίπεδα, με οριζόντιες επιπτώσεις σε ολόκληρη τη παραγωγική οικονομία.

Με βλέμμα στην ανάπτυξη 

Κοιτάζοντας μπροστά, το 2025 οφείλουμε να στοχεύσουμε σε πολιτικές δημιουργίας ενός ισορροπημένου ενεργειακού μίγματος με σκοπό τη συνεπή αντικατάσταση της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας των θερμικών μονάδων από ΑΠΕ. Παράλληλα, σημαντικό βήμα αποτελεί η αναβάθμιση του δικτύου ώστε να ενσωματώσει αποτελεσματικά αυτές τις τεχνολογίες και να επιτευχθεί μεγαλύτερη διείσδυση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο σύστημα.

Από την άλλη, τεχνική αναγκαιότητα διαφαίνεται η αλλαγή προτεραιοτήτων στους Οριστικούς  Όρους  Σύνδεσης με προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ με αποθήκευση και δυνατότητα απορρόφησης ενέργειας (κατηγορία 11Β) καθώς θα ενισχύσει την ευστάθεια του συστήματος και θα καταστήσει τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας πιο αξιόπιστες, μειώνοντας έτσι και τις περικοπές.  

Τέλος, η εφαρμογή προσωρινών μέτρων για την δίκαιη κατανομή του βάρους των περικοπών μεταξύ των παραγωγών θα μετριάσει τις δυσανάλογες επιπτώσεις σε συγκεκριμένα έργα.

Αντιμετωπίζοντας αυτές τις προκλήσεις μεθοδικά, μπορούμε να διασφαλίσουμε ένα βιώσιμο και ευοίωνο μέλλον για τον εγχώριο ενεργειακό κλάδο. 
 

Ο κ. Αριστοτέλης Χαντάβας είναι Πρόεδρος SolarPower Europe και CEO της Principia