Λακκοτρύπης: Οι αποφάσεις για τις υποδομές στο αέριο θα καθορίσουν τον ρόλο της Κύπρου στην περιοχή

Οι υποδομές που θα εγκατασταθούν στο επόμενο διάστημα στην Ανατολική Μεσόγειο θα καθορίσουν τον ρόλο και την επιρροή της Κύπρου αλλά και του Ισραήλ στην περιοχή για τις επόμενες δεκαετίες, υπογραμμίζει ο Κύπριος υπουργός Ενέργειας, Γιώργος Λακκοτρύπης, σε συνέντευξή του στον Φιλελεύθερο και στον Ανδρέα Πιμπίσιη.

O υπουργός αποκαλύπτει πως εντός των ημερών αναμένονται τα αποτελέσματα της τεχνοοικονομικής μελέτης για τον υποθαλάσσιο αγωγό φυσικού αερίου «Αφροδίτης»-Αιγύπτου, η οποία έγινε με συνεργασία της Εταιρείας Υδρογονανθράκων Κύπρου και της αιγυπτιακής EGAS.

Επίσης, ξεκαθαρίζει περαιτέρω το θέμα των εταιρειών ΕΝΙ και Τotal, τονίζοντας πως οι λόγοι της αποχώρησής τους ήταν καθαρά γεωλογικοί και ποσώς πολιτικοί.
Παράλληλα απαντά και στα όσα λέγονται γύρω από το κεφάλαιο «Τουρκία», διαμηνύοντας προς πάσα κατεύθυνση ότι το θέμα αυτό δεν απασχολεί την Κύπρο ενόσω το Κυπριακό παραμένει άλυτο. Περαιτέρω καταγράφει και λόγους για τους οποίους εκτιμά ότι θα είναι δύσκολη η δημιουργία ενός τέτοιου αγωγού ακόμα και μετά τη λύση του Κυπριακού.

Πού βρίσκονται οι σχέσεις της Κύπρου, σ' ό,τι αφορά τον τομέα της ενέργειας, τόσο με το Ισραήλ όσο και με την Αίγυπτο;

Αυτή τη στιγμή υπάρχουν στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου δύο μεγάλα ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα, το «Αφροδίτη» από πλευράς Κύπρου, το οποίο υπολογίζουμε κατά μέσο όρο στα 4,5 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια (tcf), και το «Λεβιάθαν» από τη μεριά του Ισραήλ, που υπολογίζεται στα 22 tcf.

Γι' αυτά τα δύο κοιτάσματα αναζητούνται τρόποι για ανάπτυξή τους τόσο για εγχώρια κατανάλωση όσο και για εξαγωγή. Αυτή η προοπτική και το γεγονός ότι η διαχείριση γίνεται από περίπου τις ίδιες κοινοπραξίες επέδρασαν ώστε οι δύο χώρες να έρθουν πολύ κοντά η μία στην άλλη. Η τελευταία επίσκεψη του Πρωθυπουργού του Ισραήλ ανέδειξε τη σημασία της στρατηγικής συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας.

Κοινή διαπίστωση ότι αυτή ήταν η καλύτερη συνάντηση που είχαμε με το Ισραήλ μέχρι σήμερα. Έχει αναβαθμίσει τις ενεργειακές σχέσεις σε στρατηγικό επίπεδο. Είναι πολύ σημαντικό να αναφέρουμε ότι οι αποφάσεις που θα λάβουμε και οι δύο χώρες στο αμέσως επόμενο διάστημα, κυρίως για τις υποδομές που θα εγκατασταθούν στην Ανατολική Μεσόγειο, θα καθορίσουν τον ρόλο και την επιρροή μας στην περιοχή για τις επόμενες δεκαετίες.

Σ' ό,τι αφορά την Αίγυπτο;

Μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον πρόεδρο Σίσι, η Κύπρος ήταν από τις πρώτες χώρες που προσέτρεξαν προς υποστήριξη της νέας κυβέρνησης. Διαβλέπουμε στην Αίγυπτο, γεωπολιτικά, μιαν ηγέτιδα χώρα του αραβικού κόσμου η οποία θα μπορούσε να είναι σταθεροποιητικός παράγοντας, όπως είναι η Κύπρος και το Ισραήλ, σε μια κατά τα άλλα ασταθή περιοχή. Βλέπουμε τους κινδύνους της τρομοκρατίας και των συρράξεων στη Μέση Ανατολή.

Με την Αίγυπτο έχουμε βρει πάρα πολλά κοινά ενδιαφέροντα τα οποία μπορεί να αναπτύξουν περαιτέρω αυτές τις σχέσεις. Ένα από αυτά βεβαίως είναι το ενεργειακό. Η Κύπρος προσδοκεί να γίνει προμηθευτής της Αιγύπτου.

Πολλοί διερωτώνται πώς είναι δυνατόν η Κύπρος να γίνει προμηθευτής της Αιγύπτου την ώρα που η χώρα αυτή έχει πολλούς φυσικούς πόρους. Παρόλο που έχει πολλούς φυσικούς πόρους, η αστάθεια που δημιουργήθηκε τα προηγούμενα χρόνια σε συνδυασμό με τις επιδοτήσεις που παρέχει η αιγυπτιακή κυβέρνηση στην εσωτερική αγορά ενέργειας επέδρασαν στο να υπάρξει μια τεράστια μείωση στην ανάπτυξη και παραγωγή καινούργιων φυσικών πόρων.

Αυτή τη στιγμή η Αίγυπτος ταλανίζεται από τεράστιες ενεργειακές ελλείψεις τις οποίες προσπαθεί να καλύψει με την παροχή φυσικού αερίου από την περιοχή.

Τα διαθέσιμα κοιτάσματα σήμερα που θα μπορούσαν να προμηθεύσουν την Αίγυπτο είναι ουσιαστικά τρία. Το «Ταμάρ», σε λιγότερο βαθμό γιατί παράγει για την εσωτερική κατανάλωση του Ισραήλ, το «Αφροδίτη» και το «Λεβιάθαν». Έτσι η προσπάθεια της Αιγύπτου να λύσει την ενεργειακή της επάρκεια και η επιθυμία Κύπρου και Ισραήλ να βρουν τρόπους εκμετάλλευσης του δικού τους φυσικού αερίου έχουν φέρει τις χώρες πολύ κοντά. Ιδιαίτερα την Κύπρο και την Αίγυπτο.

Οι σχέσεις της Κύπρου τόσο με το Ισραήλ όσο και με την Αίγυπτο είναι άριστες. Σε επίπεδο υπουργών μπορώ να πω ότι είμαστε σε συνεχή επαφή, ανά πάσα στιγμή και για οποιοδήποτε θέμα προκύψει. Αυτή η σχέση έχει μεταφερθεί και σε εταιρικό επίπεδο. Ειδικά με την Αίγυπτο αναμένουμε εντός των ημερών τα αποτελέσματα της τεχνοοικονομικής μελέτης για τον υποθαλάσσιο αγωγό φυσικού αερίου «Αφροδίτης»-Αιγύπτου, η οποία έγινε με συνεργασία της Εταιρείας Υδρογονανθράκων Κύπρου και της αιγυπτιακής EGAS.
 

Η απόφαση να πωληθεί φυσικό αέριο προς την Αίγυπτο είναι θετική εξέλιξη. Ωστόσο κάποιος θα διερωτηθεί τι γίνεται με τις ανάγκες της Κύπρου, ποιο θα είναι το όφελος πέραν των εισοδημάτων από την πώληση; Λαμβανομένου υπόψη ότι αυτή τη στιγμή έχουμε να κάνουμε με μόνο ένα κοίτασμα.

Οι σχεδιασμοί για το Αφροδίτη, όπως αποτυπώνονται και στο Σχέδιο Ανάπτυξης και Παραγωγής των εταιρειών που μας έχουν καταθέσει πρόσφατα, είναι η εγχώρια αγορά της Κύπρου συν οι περιφερειακές πωλήσεις .

Σ' ό,τι αφορά τις περιφερειακές αγορές για εξαγωγή, αυτή τη στιγμή η λύση που προσφέρεται είναι αυτή της Αιγύπτου, παρόλο που υπάρχει κι αυτή της Ιορδανίας. Όμως σε πιο προχωρημένο στάδιο είναι η περίπτωση της Αιγύπτου.

Απ' εκεί και πέρα τα υπόλοιπα θα καθοριστούν σε εμπορικό επίπεδο. Δηλαδή το πιο σημαντικό στην όλη εξίσωση είναι να συμφωνηθούν οι εμπορικοί όροι, όπως π.χ. οι τιμές που επιδιώκουμε για να γίνουν τα έργα βιώσιμα, και η φερεγγυότητα των αγοραστών που είναι ένα εξίσου σημαντικό στοιχείο για σκοπούς χρηματοδότησης των έργων υποδομής που πρέπει να γίνουν. Ουσιαστικά το επόμενο σημαντικό ορόσημο στον όλο σχεδιασμό είναι αυτές οι εμπορικές συμφωνίες.

Ο σχεδιασμός για τη δημιουργία εγκαταστάσεων υγροποίησης στην Κύπρο έχει εγκαταλειφθεί λόγω αυτών των εξελίξεων ή παραμένει στο τραπέζι;

Αυτός ο σχεδιασμός παραμένει ως μία επιλογή για το μέλλον. Όπως είναι γνωστό, αναμέναμε τα αποτελέσματα των γεωτρήσεων που είχαμε πρόσφατα, από την κοινοπραξία ENI-KOGAS, για να πάρουμε τις τελικές μας αποφάσεις ως προς τον βέλτιστο τρόπο αξιοποίησης του φυσικού μας αερίου, ενώ παράλληλα προετοιμαζόμασταν για όλα τα ενδεχόμενα. Το πιο σημαντικό στοιχείο ήταν εάν θα είχαμε επαρκείς ποσότητες ώστε ένα χερσαίο τερματικό υγροποίησης φυσικού αερίου να είναι βιώσιμο.

Δυστυχώς τα αποτελέσματα της ΕΝΙ δεν ήταν τα επιθυμητά. Έτσι αυτή τη στιγμή επικεντρωνόμαστε στο να αναπτύξουμε και να εκμεταλλευθούμε το «Αφροδίτη» μέχρι το σημείο που θα έχουμε νέες ανακαλύψεις στην κυπριακή ΑΟΖ. Σε αυτό το σημεία να πω ότι παρόλο που απογοητευτήκαμε από τα αποτελέσματα των δύο γεωτρήσεων της ΕΝΙ, δεν απογοητευόμαστε από τη γενικότερη προοπτική της ΑΟΖ της Κύπρου.

Όταν και εφόσον θα έχουμε νέες ανακαλύψεις, τότε βεβαίως θα επανεξεταστούν ξανά όλες οι επιλογές που έχει η Κύπρος για εκμετάλλευση και εκκένωση του φυσικού αερίου προς τις αγορές.

Το χερσαίο τερματικό υγροποίησης παραμένει στο τραπέζι. Θα δείτε ότι και στο ρυθμιστικό σχέδιο ανάπτυξης της περιοχής Βασιλικού έχουμε κρατήσει τα τεμάχια της γης που προορίζονται για τον χερσαίο σταθμό.

Με το Ισραήλ υπάρχει η εκκρεμότητα της συνεκμετάλλευσης. Πού βρίσκεται μέχρι στιγμής το όλο θέμα;

Ήδη οι συζητήσεις για το θέμα συνεχίζονται εδώ και αρκετό καιρό. Πριν μερικούς μήνες υπήρξε ανταλλαγή γεωλογικών δεδομένων προκειμένου να αξιολογήσει η κάθε πλευρά τα αντίστοιχα δεδομένα. Όταν είχαμε πάει στο Ισραήλ πριν από δύο μήνες περίπου, ήμασταν στο σημείο όπου οι δύο χώρες είχαν εικόνα για το πού βρίσκονται. Σ' εκείνη τη συνάντηση οι δύο ηγέτες έδωσαν οδηγίες για να επαναρχίσουν οι συζητήσεις, οι οποίες πράγματι έχουν αρχίσει και συνεχίζονται.

Σίγουρα η πρόθεση είναι να καταλήξουμε το συντομότερο δυνατό. Θα πρόκειται για παρόμοια συμφωνία συνεργασίας με εκείνη που υπογράψαμε με την Αίγυπτο τον Δεκέμβριο του 2013. Δηλαδή θα είναι ένα πλαίσιο το οποίο διέπει τις περιπτώσεις εκείνες που ένα κοίτασμα εκτείνεται εκατέρωθεν της γραμμής οριοθέτησης. Η συμφωνία θα αφορά ολόκληρη τη γραμμή οριοθέτησης μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ.

Η καθυστέρηση είχε να κάνει με διαφωνίες ή ήταν καθαρά τεχνοκρατικής φύσης;

Οφείλεται στην επεξεργασία των γεωλογικών δεδομένων που χρειάζεται χρόνο για να ολοκληρωθεί. Έγινε η ανταλλαγή των δεδομένων και χρειάστηκε χρόνος μέχρι να επεξεργαστεί η κάθε χώρα τα δεδομένα ώστε να υπάρχει μια ξεκάθαρη εικόνα.

Πότε αναμένουμε τελική συμφωνία;

Είχαμε πει το συντομότερο δυνατόν. Όμως πρόκειται για σύνθετες συμφωνίες που επηρεάζουν εμπορικά συμφέροντα αλλά έχουν και τεράστια νομική διάσταση, γι' αυτό επιβάλλεται προσεκτική προσέγγιση.

Υπάρχει θέμα αγωγού προς την Τουρκία; 

Έχω αναφέρει επανειλημμένα ότι δεν είναι ένα από τα σενάρια που έχουμε εξετάσει. Είχαμε να δούμε διάφορα σενάρια τα οποία έπρεπε να ήταν πολιτικά και τεχνοοικονομικά ρεαλιστικά. Να μην ξεχνάμε ότι μπαίνουν κάτω τα διάφορα ρίσκα είτε είναι οικονομικά είτε τεχνικά είτε και πολιτικά. 

Για το συγκεκριμένο, εάν υπάρξει λύση του Κυπριακού, θα πρέπει να δούμε τα τεχνικά και τα οικονομικά δεδομένα. Δεν είμαι βέβαιος εάν αυτά τα δεδομένα ευνοούν έναν τέτοιο αγωγό. Για παράδειγμα, ένα ζήτημα που θα πρέπει να εξεταστεί είναι η επάρκεια του εσωτερικού δικτύου και εάν μπορεί να μεταφέρει το φυσικό αέριο στους κύριους αγωγούς προς την Ευρώπη. Οι δικές μας πληροφορίες λένε πως ήδη το εσωτερικό δίκτυο της Τουρκίας είναι αρκετά βεβαρημένο. Άρα μπαίνει κι αυτό το τεχνικό ζήτημα. 

Όπως και να έχουν τα πράγματα, εμείς έχουμε ξεκαθαρίσει πως χωρίς λύση του Κυπριακού δεν μπορεί να εξεταστεί αυτό το ζήτημα. Εξάλλου δεν μιλάμε μόνο για το φυσικό αέριο της Κύπρου αλλά το φυσικό αέριο της Ανατολικής Μεσογείου γενικότερα. Εάν μειωθεί το πολιτικό ρίσκο, θα παραμείνει προς εξέταση το τεχνοοικονομικό κομμάτι. 

Άρα αυτή τη στιγμή η προσοχή της Κύπρου είναι στραμμένη προς τα νότια και προς την Ευρώπη; 

Είναι στραμμένη προς τα νότια. Προς την Ευρώπη εξετάζουμε επιλογές οι οποίες είναι τεχνικά, οικονομικά και πολιτικά εφικτές. Διότι όταν προσμετρά κάποιος το ρίσκο του, δεν υπολογίζει μόνο τα οικονομικά και τα τεχνικά. Στην περιοχή μας είναι και το πολιτικό ρίσκο. Αν λειτουργούσαμε σε συνθήκες Βόρειας Θάλασσας, τότε η συζήτηση θα περιοριζόταν μόνο στα τεχνικά και τα οικονομικά. Λειτουργούμε στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Η Κύπρος συνομιλεί και βρίσκεται σε ανοικτή γραμμή με το Ισραήλ, την Αίγυπτο και τον Λίβανο. Χώρες που μεταξύ τους έχουν προβλήματα και που μέχρι πρόσφατα περίπου η προσέγγιση ήταν πως μια χώρα θα πρέπει να είναι είτε με τον έναν είτε με τον άλλο. 

Οι συνθήκες που διέρχεται η περιοχή της Μέσης Ανατολής είναι, πιστεύω, από τις δυσκολότερες στην ιστορία της. Ο ρόλος της Κύπρου είναι πραγματικά αναβαθμισμένος. Όλες οι χώρες που αναφέρατε προσδοκούν σ’ αυτό τον ρόλο ιδιαίτερα υπό το πρίσμα του κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι γνωστές οι πρωτοβουλίες του Προέδρου της Δημοκρατίας, που ενδεχομένως σε άλλες περιόδους της ιστορίας να μην ήταν δυνατό να αναληφθούν.

Υπάρχουν σκέψεις για διεύρυνση των τριμερών που έχουμε. Σε κάθε συζήτηση του Προέδρου με έναν από τους ηγέτες της περιοχής υπάρχει διαβούλευση και με τους υπόλοιπους.

Σας διαβεβαιώνω ότι όλες οι χώρες της περιοχής θέλουν να συνεργαστούν με την Κύπρο, θέλουν να συζητούν μαζί της. Είναι ακριβώς αυτές οι πρωτοβουλίες που αναδεικνύουν και τον ρόλο της Κύπρου στην περιοχή.

Σε ενεργειακό επίπεδο έχουμε θέσει την ιδέα στο τραπέζι, η οποία άρχισε να κερδίζει έδαφος. Ότι δηλαδή αυτή τη στιγμή θα πρέπει οι χώρες της περιοχής, παρόλες τις διαφορές τους, να αρχίσουμε να σχεδιάζουμε τις υποδομές που θα χρειαστούν σε 10, 15 ή 20 χρόνια. Υποδομές που θα διασφαλίσουν τόσο την ενεργειακή επάρκεια των χωρών όσο και τον βέλτιστο τρόπο αξιοποίησης του πλούτου της Ανατολικής Μεσογείου. Είναι ένα θέμα που έθεσα στις επαφές που είχα στις ΗΠΑ, στις Βρυξέλλες και στους ομολόγους μου της περιοχής.

Τονίζω για ακόμη μία φορά ότι αποφάσεις που θα ληφθούν αυτή την περίοδο για τις υποδομές φυσικού αερίου είναι αυτές που θα καθορίσουν και τον ρόλο μας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Τόσο σε επίπεδο ηγεσίας όσο και σε επίπεδο υπουργών γίνονται πολλές συζητήσεις και η Κύπρος έχει κεντρικό ρόλο σ’ αυτή την προσπάθεια. Γι’ αυτό μην εκπλαγείτε να δείτε και διεύρυνση των τριμερών συνεργασιών. 

Δηλαδή να πάμε πέρα από τις δύο τριμερείς συνεργασίες που έχουμε σήμερα; 

Εξετάζουμε πώς αυτές οι προσπάθειες θα διευρυνθούν. Για να το πετύχουμε πρέπει να υπάρχουν οι κατάλληλες συγκυρίες και συνθήκες. Προς αυτή την κατεύθυνση εργάζεται και αναλαμβάνει πρωτοβουλίες ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. 

Έχει γίνει λόγος για την Ιορδανία αλλά και την ασιατική αγορά. Αυτά πώς προχωρούν; 

Για να μπορέσεις να σχεδιάσεις και να υλοποιήσεις ένα πλάνο ανάπτυξης και παραγωγής πρέπει κατ’ αρχάς να έχεις δυνητικούς αγοραστές, επαρκείς ποσότητες και τρόπο εξόρυξής τους και μεταφοράς του προϊόντος. Η ασιατική αγορά είναι πολύ ενδιαφέρουσα αλλά υπάρχει το ερωτηματικό ως προς το πώς το διοχετεύεις. 

Μια από τις επιλογές που εξετάζουμε αυτή τη στιγμή μαζί με την αιγυπτιακή πλευρά είναι το φυσικό αέριο να υγροποιείται στα χερσαία τερματικά της Αιγύπτου και να διοχετεύεται όπου βρούμε εμείς κάποιον αγοραστή. Είναι ένα από τα σενάρια. Ένα άλλο σενάριο είναι να διοχετεύεται στους διαχειριστές των χερσαίων τερματικών της Αιγύπτου για να καλύψουν τα κενά που έχουν δημιουργηθεί στα συμβόλαια που εξυπηρετούν. 

Με τον Λίβανο έχουμε κάποια νεότερη εξέλιξη; 

Με τον Λίβανο δεν είχαμε ιδιαίτερες εξελίξεις πρόσφατα. Οι σχέσεις είναι επίσης σε εξαιρετικά επίπεδα. Προσδοκούμε και αναμένουμε η χώρα να προχωρήσει στις δικές της ερευνητικές δραστηριότητες. Αλλά πρέπει να κατανοήσουμε ότι υπάρχουν μια σειρά από εσωτερικά ζητήματα που πρέπει να λύσει ο Λίβανος. Στις επαφές που είχαμε μαζί τους τονίζουμε συνεχώς τη σημασία που έχει να προχωρήσουν και οι δικοί τους σχεδιασμοί προκειμένου να υπάρξει ανάπτυξη και στα ανατολικά. 

Σ’ ό,τι αφορά την Ευρώπη, υπάρχει η εντύπωση ότι στους σχεδιασμούς της για ενεργειακή ασφάλεια δεν υπολογίζει όσο θα ανέμενε κάποιος τα κοιτάσματα της περιοχής. Όντως, έτσι έχουν τα πράγματα; 

Τουναντίον. Θα έλεγα ότι βλέπουμε ένα αυξανόμενο ενδιαφέρον της ΕΕ για τις ενεργειακές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Δεν είναι άσχετες οι εγκρίσεις που έχουμε λάβει για δύο έργα κοινού ενδιαφέροντος από τα τρία που είχαν υποβληθεί.

Το ένα είναι το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ισραήλ, Κύπρου, Ελλάδας και υπόλοιπης Ευρώπης. Το δεύτερο, που εγκρίθηκε πριν από ένα μήνα περίπου, αφορά τον αγωγό φυσικού αερίου East Med Pipeline, που θα συνδέσει τα κοιτάσματα του Ισραήλ και της Κύπρου με την Κύπρο, την Ελλάδα και μετά την Ευρώπη.

Οι εγκρίσεις βέβαια σε αυτό το στάδιο αφορούν μελέτες για να διαφανεί κατά πόσο τα έργα είναι τεχνικά εφικτά και οικονομικά βιώσιμα. Η μελέτη για τον interconnector έχει ολοκληρωθεί. Η μελέτη για τον αγωγό φυσικού αερίου θα ολοκληρωθεί τον Μάρτη του 2016. 

Οπόταν το ενδιαφέρον για διασύνδεση της Ανατολικής Μεσογείου με την υπόλοιπη Ευρώπη υπάρχει, οι ποσότητες υπάρχουν. Όμως υπάρχουν τεχνικά και οικονομικά ερωτήματα. Με ποιο βιώσιμο τρόπο μπορεί η Ανατολική Μεσόγειος να συμβάλει στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης;

Ακόμα και σ’ ό,τι αφορά τη συμφωνία με την Αίγυπτο, πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι ένα μεγάλο μέρος του φυσικού αερίου που θα διοχετευθεί προς τη γειτονική χώρα θα βρεθεί στην ευρωπαϊκή αγορά. Διότι οι διαχειρίστριες εταιρείες των δύο τερματικών στην Αίγυπτο είναι ευρωπαϊκές. Αυτές οι δύο κοινοπραξίες έχουν ευρωπαϊκά συμβόλαια στα οποία θα πρέπει να συμπληρώσουν τα κενά που έχουν δημιουργηθεί. 

Ο παράγοντας Ιταλία πώς εμπλέκεται; 

Υπάρχει το εντονότατο ενδιαφέρον των ιταλικών εταιρειών που επεκτείνεται και σε επίπεδο κυβέρνησης. Ακόμα και στην περίπτωση του αγωγού είχαν γίνει συζητήσεις και με την Ιταλία. Για την τεχνοοικονομική μελέτη που τρέχει αυτή τη στιγμή για τον αγωγό φυσικού αερίου East Med, ο φορέας υλοποίησης είναι κοινοπραξία της οποίας ηγείται ιταλική εταιρεία. 

Οπόταν και σε κυβερνητικό επίπεδο υπάρχει αυτή η προοπτική, όπως και σε πολιτικό. 

Η ΕΝΙ έφυγε και δεν θα ξανάρθει. Έφυγε γιατί της το επέβαλαν λόγω των εξελίξεων στο Κυπριακό; 

Οι δραστηριότητες της ΕΝΙ στην Κύπρο συνεχίζονται. Η εταιρεία ζήτησε δύο χρόνια παράτασης των δραστηριοτήτων της πριν προχωρήσει στις επόμενες γεωτρήσεις για να μπορέσει να επαναξιολογήσει το ενεργειακό δυναμικό της ανατολικής λεκάνης της Λεβαντίνης στην οποία επιχειρεί, δηλαδή στα τεμάχια «2», «3» και «9».

Στις 3 Μαρτίου 2015 η εταιρεία ΕΝΙ, έναν περίπου μήνα πριν από την ολοκλήρωση της δεύτερης ερευνητικής γεώτρησης «Αμαθούσα», μας έστειλε επιστολή στην οποία μας έλεγε πως μετά την αποτυχία της πρώτης γεώτρησης, η οποία υποβάθμισε όλα τα δυνητικά κοιτάσματα τα οποία είχαν προσδιοριστεί, δεν είχαν τρίτο ερευνητικό στόχο για να προχωρήσουν. Μέσα στην επιστολή μάς ανέφεραν πως «εάν η "Αμαθούσα" είναι επιτυχημένη, το γεωτρύπανο θα πάει για τρεις μήνες συντήρηση και θα επανέλθει για τις απαραίτητες επιβεβαιωτικές γεωτρήσεις». Μας ανέφεραν επίσης πως εάν δεν είναι επιτυχημένη, θα χρειαστούν χρόνο για να επαναξιολογήσουν το ενεργειακό δυναμικό της περιοχής. 

Όλα αυτά δείχνουν ότι εάν η γεώτρηση «Αμαθούσα» ήταν επιτυχημένη, αυτή τη στιγμή θα είχαμε γεωτρήσεις επιβεβαιωτικής μορφής στο τεμάχιο «9». Δυστυχώς ήταν αποτυχημένη. Έτσι, η εταιρεία μάς έχει ζητήσει παράταση, θέλοντας να μαζέψει όλα τα δεδομένα που έχει συλλέξει προκειμένου να εξετάσει πού ακριβώς απέτυχε το γεωλογικό μοντέλο πάνω στο οποίο είχε κτίσει όλες τις εκτιμήσεις της για την περιοχή. 
 

Οι διεθνείς σύμβουλοί μας μάς έχουν πει ότι δικαιολογείται αυτός ο χρόνος. Όλα τα στοιχεία που έχουμε ενώπιόν μας καταδεικνύουν πως οι προκλήσεις που έχουμε είναι γεωλογικές και όχι πολιτικές σ’ ό,τι αφορά την ΕΝΙ. 

Με την Τotal;
 

Είχαμε ακριβώς το ίδιο θέμα. Τίποτε απ’ όλα όσα είχαν λεχθεί περί παρεμβάσεων της Τουρκίας δεν ισχύει. Βρήκαμε μια διευθέτηση και η Τotal μένει τουλάχιστον μέχρι τον Φεβράρη του 2016, οπόταν λήγει το συμβόλαιό της.

Ζήτησαν να επαναξιολογήσουν το ενεργειακό δυναμικό του τεμαχίου «11». Το έχουν πράξει τον περασμένο Απρίλη. Κι αυτή τη στιγμή είναι στο στάδιο της επεξεργασίας των δεδομένων που έχουν συλλέξει.

Τον Φεβρουάριο του 2016 και υπό το πρίσμα των δεδομένων που θα έχει ενώπιόν της θα αποφασίσει εάν θα ζητήσει ανανέωση του συμβολαίου της ή όχι.