«Εντολή άνωθεν» περιμένει η Gazprom Export για να μηδενίσει τη ρήτρα των 100 εκατ. ευρώ που χρωστάει η ΔΕΠΑ

Τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπιστεί τελικά από τους Ρώσους το γνωστό θέμα της ρήτρας take or pay που οφείλει η ΔΕΠΑ στην Gazprom για συμβολαιοποιημένες ποσότητες φυσικού αερίου που δεν παρέλαβε το 2014, περιμένει εναγωνίως η ελληνική πλευρά.

Πρακτικά, μένουν να απαντηθούν δύο ερωτήματα: Θα μηδενιστεί το ποσό των 100 εκατ. ευρώ που αντιπροσωπεύει τη ρήτρα για το 2014; Και δεύτερον, αυτός ο μηδενισμός θα συνοδεύεται από άλλες υποχρεώσεις της ΔΕΠΑ για τα επόμενα χρόνια ή όχι;

Σύμφωνα με πληροφορίες του energypress, μετά την προφορική διαβεβαίωση που παρήσχε ο επικεφαλής της Gazprom, Αλεξέι Μίλερ, κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα, η ΔΕΠΑ έχει ζητήσει την τελική θέση από την GazpromExport, τη θυγατρική της Gazprom από την οποία προμηθεύεται αέριο και με την οποία έχει τη σύμβαση. Εκείνη απάντησε ότι έχει, με τη σειρά της, υποβάλλει αντίστοιχο ερώτημα προς τη «μαμά» εταιρεία, από την οποία περιμένει τη σχετική εντολή. «Προφανώς η εκκρεμότητα με την ΔΕΠΑ δεν αποτελεί και την πρώτη προτεραιότητα του κ. Μίλερ…», σχολίασε ο συνομιλητής του energypress στην παρατήρηση για βραδεία διαδικασία.

Η Gazprom Export από την πλευρά της είναι φυσικό να περιμένει «άνωθεν εντολή», καθώς οι συνομιλίες που είχαν τα στελέχη της με τη ΔΕΠΑ είχαν φτάσει μέχρι κάποιο σημείο (σοβαρό περιορισμό του ποσού και μετακύληση των υποχρεώσεων απορρόφησης αερίου σε επόμενα χρόνια) και είχαν μείνει εκεί. Ωστόσο, στο πλαίσιο των ευρύτερων σχέσεων που αναπτύσσονται πλέον ανάμεσα στη χώρα μας και τη Ρωσία, ο κ. Μίλερ έκανε αποδεκτό το ελληνικό αίτημα για μηδενισμό του ποσού των 100 εκατ. ευρώ, χωρίς όμως, όπως είναι φυσικό, να μπεί σε λεπτομέρειες.

Τις λεπτομέρειες αυτές, αλλά και αν τελικά θα ισχύσει ο μηδενισμός του ποσού, αναμένει η Gazprom Export προκειμένου στη συνέχεια να κλείσει το θέμα με τη ΔΕΠΑ.

Η απόφαση, στον βαθμό που επιβεβαιωθεί, εκτός από τη ΔΕΠΑ θα ωφελήσει και τους μεγάλους καταναλωτές φυσικού αερίου (ΔΕΗ, ιδιώτες ηλεκτροπαραγωγούς και ΕΠΑ), στους οποίους βάσει αντίστοιχων συμβάσεων θα έπρεπε η ΔΕΠΑ να μετακυλήσει το κόστος από τη σχετική ρήτρα, περιορίζοντας σημαντικά τα όποια οφέλη από τη μείωση των τιμολογίων φυσικού αερίου λόγω πτώσης των τιμών πετρελαίου.

Πρέπει να σημειωθεί βέβαια ότι το πρόβλημα της υποκατανάλωσης αερίου (που υπήρξε η αιτία για να ενεργοποιηθεί η ρήτρα take or pay το 2014) παραμένει οξύ και την καινούργια χρονιά. Μετά την κατακόρυφη πτώση κατά 25% το 2014, η ζήτηση φυσικού αερίου στην εγχώρια αγορά υποχώρησε κατά 8% το πρώτο τρίμηνο του έτους σε σχέση με το αντίστοιχο του 2014. Βασικός παράγοντας που οδήγησε σε αυτή την εξέλιξη ήταν η μείωση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο, η οποία περιορίστηκε κατά 25% σε σχέση με το 2014. Από τα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ προκύπτει ότι το πρώτο τρίμηνο του έτους, η συνολική ζήτηση φυσικού αερίου διαμορφώθηκε σε 10,55 εκατ. μεγαβατώρες έναντι 11,47 εκατ. το αντίστοιχο τρίμηνο του 2014. Διατέθηκαν δηλαδή στην αγορά περί τα 907 εκατ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου έναντι 980 εκατ. το πρώτο τρίμηνο του 2014.

Η νέα υποχώρηση της ζήτησης δημιουργεί κινδύνους για ενεργοποίηση και το 2015 της ρήτρας take or pay από την Gazprom προς τη ΔΕΠΑ, «αγκάθι» που θα πρέπει να ξεπεράσει εκ νέου η ελληνική πλευρά.

Οι ποσότητες

Με τη νέα, αναθεωρημένη, σύμβαση που υπογράφηκε πέρσι το Μάρτιο ανάμεσα στα δύο μέρη, η ΔΕΠΑ υποχρεούται πλέον να προμηθεύεται από την Gazprom 2,3 δισ. κ.μ. φυσικού αερίου σε ετήσια βάση. Ωστόσο, η συρρίκνωση κατά 27% της ζήτησης φυσικού αερίου το 2014, κυρίως, λόγω της κάθετης μείωσης της κατανάλωσης από την ηλεκτροπαραγωγή, είχε ως αποτέλεσμα η ΔΕΠΑ να απορροφήσει τελικά 1,6 δισ. κ.μ. μέσω του αγωγού. Η διαφορά υπολογίζεται στα 300 εκατ. κ.μ. φυσικού αερίου, δεδομένου ότι η ελάχιστη συμβατική ποσότητα που οφείλει να προμηθευθεί είναι στα 1,9 δισ. κ.μ. Γι αυτήν τη διαφορά εγείρεται από την Gazprom η αξίωση για την επιβολή ρήτρας, η οποία, ωστόσο, θα είναι εξαιρετικά περιορισμένη, εφόσον υπάρξει τελική συμφωνία για το project του Greek Stream, που θα μπορούσε να αποτελέσει την επέκταση του Turkish Stream, ως εναλλακτική δίοδος, εκτός Ουκρανίας, για τη διοχέτευση του ρώσικου φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Το θέμα αυτό παραμένει ανοικτό, δεδομένης της εκκρεμότητας της συμφωνίας με τους δανειστές, αλλά και τις πρόσφατες πολιτικές αναταραχές στη Fyrom.

Παράλληλα με τη διευθέτηση του ζητήματος της ρήτρας, η ΔΕΠΑ έχει ζητήσει να μειωθούν οι συμβατικές ποσότητες που προμηθεύεται από την Gazprom για τα έτη 2015 και 2016. Από τα 2,3 δισ. κ.μ. που είναι σήμερα, η ΔΕΠΑ ζητά να περιορισθούν στα 2 δισ. κ.μ. κατ’ έτος, με ταυτόχρονη μείωση και της ελάχιστης συμβατικής ποσότητας. Μία τέτοια λύση θα ήταν σημαντική διέξοδος για τη ΔΕΠΑ, καθώς για φέτος προβλέπει ότι η κατανάλωση φυσικού αερίου θα είναι μειωμένη κατά 40% σε σχέση με το 2013. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στη μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου από την ηλεκτροπαραγωγή, που αποτελεί το μεγαλύτερο σήμερα πελάτη της ΔΕΠΑ. Ενδεικτικά, το 2014 οι μονάδες φυσικού αερίου, που απορροφούν πάνω από το 50% της συνολικής διαθέσιμης ποσότητας φυσικού αερίου από τη ΔΕΠΑ, προμηθεύθηκαν λιγότερο κατά 60% φυσικό αέριο σε σχέση με το 2013.

Μειωμένες ποσότητες, όμως, απορρόφησε το 2014 η ΔΕΠΑ και από τους άλλους προμηθευτές της. Από την τουρκική Botas πήρε 600 εκατ. κ.μ. έναντι ετήσιας συμβατικής ποσότητας 700 εκατ. κ.μ., ενώ από την αλγερινή Sonatrach παρέλαβε 10 φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου, που ισοδυναμούν με επαναεριοποιημένες ποσότητες πάνω από 400 εκατ. κ.μ. έναντι συμβατικής ποσότητας πάνω από 700 εκατ. κ.μ. Για τη διαφορά που προέκυψε το 2014 η Sonatrach αξίωσε ρήτρα, την οποία, όμως, δεν αποδέχεται η ΔΕΠΑ. Με την αλγερινή εταιρία η ΔΕΠΑ έχει ξεκινήσει από πέρσι τον Ιούλιο διαπραγματεύσεις για τη μείωση της τιμής προμήθειας, οι οποίες εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθούν μέσα στο έτος.