Π. Τσούτσιας - Χρ. Κολώνας: Τι είπαν πίσω από τις κλειστές πόρτες

Μέσα σε λίγες ώρες, στο Κρεμλίνο, έκλεισε η συμφωνία για τη δρομολόγηση των διαδικασιών που αφορούν τον νότιο αγωγό μεταφοράς φυσικού αερίου αλλά και για την γκάμα των θεμάτων γύρω από τις ενεργειακές σχέσεις Ελλάδας και Ρωσίας.

Το νέο κεφάλαιο στις σχέσεις των δύο χωρών επιβεβαιώθηκε το μεσημέρι της Τρίτης στο τετ α τετ του Ελληνα πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν. Σύμφωνα με πληροφορίες, στη συνάντηση των δύο αντιπροσωπειών άρχισαν να συζητιούνται τα θέματα των συμφωνιών, ενώ στη συνέχεια υπήρξε και ένα τετ α τετ Πούτιν και Τσίπρα.

Οταν αποχώρησαν οι δύο αντιπροσωπείες, στο τραπέζι κάθισαν ο Ρώσος πρόεδρος, ο Ελληνας πρωθυπουργός και ο διευθύνων σύμβουλος της Gazprom, Αλεξέι Μίλερ. Το αποτέλεσμα της συζήτησης ήταν θετικό, καθώς υπήρξε συμφωνία για τη συμμετοχή της Ελλάδας στην κατασκευή του αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου. Ταυτόχρονα τέθηκαν τα ζητήματα που αφορούν τη μείωση της τιμής του φυσικού αερίου που προμηθεύεται η χώρα μας αλλά και η μείωση του προστίμου που πρέπει να πληρώσει η ΔΕΠΑ προς την Gazprom.

Οι προετοιμασίες
Σύμφωνα με πληροφορίες, το υπουργείο Παραγωγικής Ανασυγκρότησης ήδη έχει ξεκινήσει πυρετώδεις προετοιμασίες για τη δρομολόγηση των συμφωνιών Αθήνας - Μόσχας που θα αφορούν όλη την γκάμα των ενεργειακών θεμάτων. Κυβερνητικές πηγές σημειώνουν ότι αναμένεται να συμφωνήσουν οι δύο πλευρές στη μείωση της τιμής του αερίου στο επόμενο δεκαπενθήμερο.

Τις σχετικές συζητήσεις αλλά και τη διαμόρφωση των αιτημάτων της ΔΕΠΑ εποπτεύει ο ίδιος ο υπουργός, Παναγιώτης Λαφαζάνης. Πηγές μάλιστα αναφέρουν ότι η ελληνική πλευρά έχει ζητήσει για το 2015 μείωση κατά τουλάχιστον 20%. Σε ό,τι αφορά το «ψαλίδισμα» της ρήτρας που ανέρχεται στα 100 εκατ. ευρώ, επειδή η ΔΕΠΑ δεν έπιασε την ελάχιστη κατανάλωση αερίου, πηγές του υπουργείου επισημαίνουν ότι σύντομα θα υπάρξουν ευχάριστα νέα, με το ποσό να ανέρχεται σε λίγα εκατομμύρια ευρώ. Το μείζον ωστόσο θέμα που οδεύει προς συμφωνία είναι η κατασκευή του αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου επί ελληνικού εδάφους σε συνέχεια του τουρκικού (Turkish Stream).

Ως προς τον αγωγό, το υπουργείο ΠΑΠΕΝ ξεκινά την προεργασία για τη σύναψη σχετικής συμφωνίας αλλά και την εύρεση των εταιρειών που θα συμμετάσχουν στην κοινοπραξία υλοποίησης του έργου. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ρωσία θα συμμετάσχει και στην έρευνα και αξιοποίηση των υδρογονανθράκων - στον διαγωνισμό για τα «είκοσι οικόπεδα» στο Ιόνιο αλλά και στη Νότια Κρήτη.

Η κατασκευή του αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου επί ελληνικού εδάφους που θα διασυνδεθεί με τον Turkish Stream, ο κ. Τσίπρας στης δημόσιες δηλώσεις του επιβεβαίωσε το ενδιαφέρον της χώρας για «τη διερεύνηση της χρηματοδότησης ενός ελληνικού αγωγού που θα παίρνει αέριο από τα ελληνοτουρκικά σύνορα». Ο ίδιος έβαλε ως όρο πρώτα από όλα τη συμβατότητα του εγχειρήματος με το θεσμικό πλαίσιο της ΕΕ.

Ο κ. Πούτιν άφησε στις δηλώσεις του ανοικτό το ενδεχόμενο άμεσης προκαταβολής της χρηματοδότησης του έργου, καθώς επεσήμανε πως «αν θα υπάρχει ένα μεγάλο έργο που θα προσφέρει κέρδη στην Ελλάδα, αυτό σημαίνει ότι από αυτά τα κέρδη μπορούν να καλυφθούν κάποιες αποπληρωμές». Κυβερνητικές πηγές εξηγούσαν αυτήν τη δήλωση, λέγοντας πως πρόκειται για χορήγηση άμεσης προκαταβολής από τη ρωσική πλευρά και αποπληρωμής του έργου από τα κέρδη που θα έχει ο αγωγός.

Η συμφωνία για την κατασκευή και τη διαχείρισή του θα ολοκληρωθεί το αμέσως επόμενο διάστημα, ενώ η κατασκευή του αγωγού θα φτάσει περίπου στα 2 δισ. ευρώ και στις σχετικές εργασίες θα απασχοληθούν περίπου 20.000 άτομα.

Τα ωφελήματα για την Ελλάδα από τη διέλευση του αγωγού από τη χώρα μας εκτιμώνται ως εξαιρετικά, καθώς υπολογίζονται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ ετησίως, ενώ η χώρα θα προμηθεύεται με φθηνότερες προνομιακές τιμές φυσικό αέριο. Κυβερνητικές πηγές τονίζουν ακόμη ότι θα υπάρξουν άμεσα από τη ρωσική πλευρά προκαταβολές προς την Ελλάδα ύψους δισεκατομμυρίων ευρώ, οι οποίες θα αποπληρωθούν με τα οφέλη της χώρας από τη λειτουργία του αγωγού μετά το 2019.

Η χρηματοδότηση
Το ρωσικό σχέδιο προβλέπει τη μεταφορά ποσοτήτων 63 δισ. κυβικών μέτρων με αγωγό μέσω της Κασπίας Θάλασσας που θα διέλθει από την ευρωπαϊκή Τουρκία και θα συνεχίσει στην Ελλάδα μέχρι τα Σκόπια. Το δίκτυο θα επεκτείνεται στην Ελλάδα, την ΠΓΔΜ, τη Σερβία και την Ουγγαρία. Το εγχείρημα, αν και κρίνεται ως δύσκολο, φαίνεται πως πλέον μπορεί να υλοποιηθεί, καθώς έχουν ληφθεί όλες οι μέριμνες και για την τήρηση των κοινοτικών κανόνων. Οι Ρώσοι θα πρέπει να εφαρμόσουν την ευρωπαϊκή νομοθεσία που θέλει την ελεύθερη πρόσβαση και τρίτων στον αγωγό. Να σημειωθεί ότι ο σχεδιαζόμενος αγωγός θα αντικαταστήσει από το 2019 εκείνους που περνούν από το ουκρανικό έδαφος.

Ελληνες αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι το έργο θα χρηματοδοτηθεί από ευρωπαϊκές και ρωσικές εταιρείες και θα είναι συμβατό με το κοινοτικό πλαίσιο. Αξίζει να υπογραμμισθεί ότι ο πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, μίλησε στη ρωσική πρωτεύουσα για μία ελληνική ενεργειακή στρατηγική και ασφάλεια που θα εξασφαλίζεται μέσω της προώθησης συνδυασμών ενεργειακών έργων που θα ωφελούν όλες τις χώρες της περιοχής, χωρίς επιθετικές τακτικές περιθωριοποίησης και αποκλεισμού.

Σημειώνεται ότι πριν από λίγες μέρες υπήρξε κοινή διακήρυξη για την ενεργειακή συνεργασία από τους υπουργούς Εξωτερικών της Ελλάδας, της Τουρκίας, της Σερβίας, της ΠΓΔΜ και της Ουγγαρίας. Στην κοινή διακήρυξη των χωρών εκφράζεται η θέληση να στηρίξουν τις ενεργειακές αγορές της Τουρκίας, της Ευρωπαϊκής Ενωσης και των συμβαλλόμενων μερών στη συνθήκη της ενεργειακής κοινότητας μέσω του νοτίου διαδρόμου μεταφοράς φυσικού αερίου. Στο κείμενο γίνεται ακόμη λόγος για το ότι οι χώρες που υπογράφουν τη διακήρυξη είναι έτοιμες να υποδεχθούν και άλλες χώρες της περιοχής που επιθυμούν να συμμετάσχουν σε αυτές τις προσπάθειες.

Στο πλαίσιο των συνεργασιών Ελλάδας - Ρωσίας άναψε το πράσινο φως και για τη δυνατότητα ρωσικές εταιρείες να συμμετάσχουν στις αποκρατικοποιήσεις, μέσω κοινοπραξιών, όπου το Δημόσιο θα διατηρεί τον στρατηγικό του ρόλο.

Ο Αλέξης Τσίπρας στην ομιλία του σε φοιτητές του κρατικού πανεπιστημίου διεθνών σχέσεων της Μόσχας (MGIMO) άφησε να εννοηθεί ότι η ελληνική αντιπροσωπεία παρουσίασε τη νέα ελληνική στρατηγική για την προσέλκυση επενδύσεων, που βασίζεται στην αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας και των ελληνικών συγκριτικών πλεονεκτημάτων επί τη βάσει συμφωνιών που έχουν πραγματικό όφελος για τον ελληνικό λαό.

Ξεκαθάρισε δε ότι η στρατηγική για την προσέλκυση των επενδύσεων -στο πλαίσιο των αποκρατικοποιήσεων- θα βασίζεται στην προστασία εργασιακών δικαιωμάτων και στον σεβασμό της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ρωσική κυβέρνηση εξέφρασε το ενδιαφέρον της για να συμμετάσχει σε κοινοπρακτικά σχήματα σε τομείς όπως τα λιμάνια -Θεσσαλονίκη-, οι ελληνικοί σιδηρόδρομοι αλλά και τα αεροδρόμια.

ΠΡΟΣΩΠΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΟ ΒΑΡΟΣ
Καταλυτικός ο ρόλος Λαφαζάνη και Βαλαβάνη

Δύο πρόσωπα-κλειδιά ταξίδεψαν μαζί με τον Αλέξη Τσίπρα στη διήμερη επίσκεψη στη ρωσική πρωτεύουσα: η Νάντια Βαλαβάνη και ο Παναγιώτης Λαφαζάνης. Σύμφωνα με πληροφορίες, η αναπληρώτρια υπουργός Οικονομικών χαίρει της απόλυτης εμπιστοσύνης της ρωσικής κυβέρνησης και όπως έλεγαν πρόσωπα που γνωρίζουν πολύ καλά και τις συζητήσεις που διεξήχθησαν στο παρασκήνιο για την προετοιμασία του ταξιδιού της ελληνικής αντιπροσωπείας στη Μόσχα, την εκτιμούν απόλυτα. Σημειώνεται ότι και ο υπουργός Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Παναγιώτης Λαφαζάνης, διατηρεί άριστες σχέσεις με τη ρωσική κυβέρνηση, ενώ πρόσφατα είχε ταξιδέψει στη Ρωσία -μαζί με τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο του ΣΥΡΙΖΑ, Θανάση Πετράκο- για την προετοιμασία της επίσκεψης του Ελληνα πρωθυπουργού στο Κρεμλίνο.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ιστότοπος Iskra, ο οποίος απηχεί τις θέσεις και τις απόψεις της Αριστερής Πλατφόρμας της οποίας ηγείται ο Παναγιώτης Λαφαζάνης, με δύο αναρτήσεις σημείωσε ως ιστορικές τις συμφωνίες Ελλάδας και Ρωσίας οι οποίες αλλάζουν την Ευρώπη. Στο σχετικό άρθρο για τις ενεργειακές συμφωνίες Ελλάδας και Ρωσίας σημειώνεται ότι η Ελλάδα μετατρέπεται σε ενεργειακό κόμβο, καθώς και ότι οι αντιδράσεις της Δύσης θα πέσουν στο κενό. Ειδικά για τον ελληνορωσικό αγωγό αλλά και τις συμφωνίες υπογραμμίζεται ότι είναι μια ιστορική, ενεργειακή, πολιτική συμφωνία, από τις σημαντικότερες στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια, και ότι ανοίγει νέους στρατηγικούς ορίζοντες για την πορεία της περιοχής μας και της Ευρώπης. Στη δεύτερη ανάρτηση γίνεται λόγος για πανικό και αμηχανία στους ευρωατλαντικούς «εταίρους». Μάλιστα γίνεται εκτενής αναφορά σε δημοσιεύματα και δηλώσεις αξιωματούχων -και από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού- για να καταδειχθεί ότι «οι νέες προοδευτικές κατευθύνσεις της κυβέρνησης προκαλούν τουλάχιστον εκνευρισμό στις ηγεσίες των χωρών αυτών».

(Έθνος, 11/4/2015)