Θα αγαπήσει η Wall Street το fracking;

Σε μια αίθουσα συνεστιάσεων στο ξενοδοχείο The Ritz-Carlton του Ντάλας το Σεπτέμβριο, ο Aubrey McClendon, ένας εκ των ομιλητών του επενδυτικού συνεδρίου που λάμβανε χώρα εκεί, εκμυστηρεύτηκε ότι, από όταν άφησε την Chesapeake Energy (CHK), έναν χρόνο πριν, για να ξεκινήσει τη δική του εταιρεία, την American Energy Partners, βγάζει κατά μέσο όρο περίπου 1,6 εκατομμύρια δολάρια την ώρα. Το κοινό ξέσπασε σε γέλια. Τότε ο McClendon φώτισε μια διαφάνεια με τα λογότυπα των εταιρειών της Wall Street που είχαν δώσει για το εγχείρημά του αθροιστικά 13 δισ. δολάρια. Μεταξύ αυτών η KKR (KKR), η BlackRock (BLK) και η Apollo Global Management (APO). «Όλοι εδώ μέσα γνωρίζετε ότι τα κεφάλαια είναι πιθανώς πιο εύκολα προσβάσιμα σήμερα απ΄ ό,τι οποιαδήποτε άλλη στιγμή της καριέρας σας», είπε ο McClendon.

Την ημέρα εκείνη, 4 Σεπτεμβρίου, το πετρέλαιο διαπραγματευόταν στα 95 δολάρια το βαρέλι. Έως την 28η Οκτωβρίου είχε φτάσει στα 80 δολάρια – μια πτώση που δοκιμάζει την πίστη των επενδυτών στη χρηματοδοτούμενη από τη Wall Street άνθηση της παραγωγής από σχιστόλιθο με τη μέθοδο της υδραυλικής ρωγμάτωσης (fracking). Ο δείκτης Energy Select Sector Index έχει υποχωρήσει άνω του 15% από τα τέλη Αυγούστου. Η εικόνα των επενδυτών για τη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου έχει «σίγουρα αλλάξει τους τελευταίους μήνες», λέει ο Ron Ormand, επικεφαλής επενδυτικής τραπεζικής της MLV & Co. «Δεν πιστεύω ότι η περίοδος άνθησης έχει λήξει, αλλά πιθανότατα έχουμε φτάσει στο σημείο όπου ο κόσμος θα αρχίσει να κοιτά και την τσέπη του».

Επτά χρόνια μετά την «έκρηξη» στην παραγωγή σχιστολιθικού πετρελαίου και φυσικού αερίου, η βιομηχανία στηρίζεται περισσότερο από ποτέ στη χρηματοδότηση της Wall Street, η οποία είναι ακόμα περισσότερο εκτεθειμένη σε μια βιομηχανία που φημίζεται για τα άγρια σκαμπανεβάσματά της. Οι onshore παραγωγοί πετρελαίου και φυσικού αερίου πούλησαν νέες μετοχές αξίας 12,3 δισ. δολαρίων φέτος –τις περισσότερες σε διάστημα τουλάχιστον μιας δεκαετίας– και έχουν εκδώσει επιπλέον 29,2 δισ. δολαρίων σε χρέος, σύμφωνα με την επενδυτική τράπεζα Tudor Pickering Holt. Εταιρείες εξόρυξης, τραπεζίτες και αναλυτές συμφωνούν ότι η βιομηχανία παραγωγής από σχιστόλιθο δεν θα μπορούσε να έχει αναπτυχθεί τόσο πολύ και τόσο γρήγορα χωρίς φθηνά και άμεσα διαθέσιμα κεφάλαια. «Είχαμε μια πιστωτική έκρηξη, αντίστοιχη με την έκρηξη της παραγωγής», λέει ο Eric Cinnamond, διευθυντής του fund Aston/River Road Independent Value, αξίας 691 εκατ. δολαρίων. «Όταν μπορείς να φας όσο θες στον πιστωτικό μπουφέ, θα επωφεληθούν».

Περισσότερο από μία δεκαετία πριν, η εξέλιξη της τεχνολογίας επέτρεψε στις επιχειρήσεις να χρησιμοποιούν τη μέθοδο της υδραυλικής ρωγμάτωσης και τις οριζόντιες γεωτρήσεις για να αντλούν χιλιάδες καύσιμα που βρίσκονταν εγκλωβισμένα ανάμεσα σε σχιστολιθικά πετρώματα. Η παγίδα ήταν ότι τα πηγάδια ήταν πιο ακριβό να διανοιχτούν, ενώ εξαντλούνταν ταχύτερα από τα συμβατικά πηγάδια παραγωγής πετρελαίου – η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας προβλέπει ότι η παραγωγή πετρελαίου από γεώτρηση σχιστόλιθου θα συρρικνωθεί περισσότερο από 80% μέσα σε τέσσερα χρόνια, δηλαδή με ρυθμό υπερτετραπλάσιο από ό,τι η συμβατική παραγωγή.

Η Wall Street βρέθηκε στην ευχάριστη θέση να παρέχει τα μετρητά. Τα οικονομικά της παραγωγής από σχιστόλιθο είναι πιο εύκολο να μοντελοποιηθούν από τους διαχειριστές επενδύσεων και αναλυτές σε σχέση με εκείνα των συμβατικών μεθόδων γεώτρησης, σύμφωνα με τον Ralph Eads, αντιπρόεδρο της επενδυτικής τράπεζας Jefferies (LUK). Η παραδοσιακή αναζήτηση για υπόγεια κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου είναι μια διαδικασία «μαντεύεις και χάνεις». Αντίθετα, οι θέσεις των πλούσιων σε καύσιμα σχιστολιθικών πετρωμάτων είναι γνωστές. Το έξωθεν χρήμα εισέρρευσε στα σχιστολιθικά έργα με ρυθμούς που ποτέ δεν είχαμε δει στα συμβατικά projects εξερεύνησης;», λέει η Michelle Foss, οικονομολόγος για τον κλάδο ενέργειας στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Όστιν.

Ακόμα ένας παράγοντας που λειτούργησε υπέρ του fracking: Οι επενδυτές δεν είχαν ποικιλία άλλων ευκαιριών για να επιλέξουν. «Μετά την τεχνολογική φούσκα και εν συνεχεία τη φούσκα της αγοράς ακινήτων, η Wall Street έπρεπε να τοποθετήσει κάπου τα χρήματά της», εξηγεί ο Michael Webber, ο αναπληρωτής διευθυντής του Ινστιτούτου Ενέργειας στο Πανεπιστήμιο του Τέξας. «Πολλά από αυτά διοχετεύονται στην εγχώρια χερσαία παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου».

Οι χαμηλότερες τιμές πετρελαίου απειλούν να κλείσουν τη στρόφιγγα της ρευστότητας. Η τιμή του αργού των ΗΠΑ διαπραγματεύεται κοντά στα 75 δολάρια το βαρέλι. Στα επίπεδα αυτά, περίπου το 1/3 της παραγωγής πετρελαίου από σχιστόλιθο θα ήταν ασύμφορη, σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις αναλυτών για λογαριασμό της Sanford C. Bernstein (AB). «Οι ταμειακές ροές θα μειώνονται όσο υποχωρούν οι τιμές», λέει ο Philip Verleger, ο διευθυντής του Γραφείου της Ενεργειακής Πολιτικής επί προεδρίας Jimmy Carter και σημερινός επικεφαλής συμβουλευτικής σε θέματα ενέργειας. «Η ρευστότητα που διοχετεύεται σε αυτές τις εταιρείες για να συνεχίζουν τις γεωτρήσεις κάποια στιγμή θα στεγνώσει». Τον Νοέμβριο του 2013 η ΙΕΑ προέβλεψε ότι οι ΗΠΑ θα ξεπεράσουν τη Ρωσία και τη Σαουδική Αραβία και θα γίνουν ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο μέχρι το 2015. Τυχόν επιβράδυνση της παραγωγής των ΗΠΑ «θα μπορούσε να επαναπροσδιορίσει τον τρόπο που σκέφτονται όλοι για το πετρέλαιο».

(Bloomberg Businessweek, capital.gr)