Το καθεστώς κυρώσεων της ΕΕ κατά του Ιράν

Μήνες αφού οι E3+3 υπέγραψαν μια ενδιάμεση συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, οι κριτικοί που προειδοποιούσαν ότι η περιορισμένη άρση των κυρώσεων που προσεφέρθη στην Τεχεράνη θα υπονόμευε την αρχιτεκτονική τους διαψεύστηκαν.  

Η ανάλυση της Visiting Fellow του ECFR για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, Aniseh Bassiri Tabrizi, εξετάζει το πώς όλες οι πλευρές, συμπεριλαμβανομένων των κρατών μελών της ΕΕ, έχουν διατηρήσει την πίεση που ασκείται στο Ιράν μέσω του καθεστώτος των κυρώσεων. Το Κοινό Σχέδιο Δράσης (JPA) δεν προκάλεσε τη διάλυση του καθεστώτος των κυρώσεων ούτε μια απότομη οικονομική επιστροφή της Ευρώπης στην Ιρανική αγορά. Παρά το γεγονός ότι οι Ευρωπαϊκές εταιρείες ενδιαφέρονται για την Ιρανική αγορά, εξακολουθούν να φοβούνται υπερβολικά τις αποθαρρυντικές επιπτώσεις των κυρώσεων και παρέμειναν απρόθυμες να κάνουν δουλειές με την Τεχεράνη. Στην πραγματικότητα, η οικονομική ανάκαμψη του Ιράν και η ένταξή του στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα ήταν μικρότερη από ό, τι προβλεπόταν, κυρίως λόγω των δυσκολιών που αντιμετωπίζει η ΕΕ στην πρακτική εφαρμογή του πλαισίου της περιορισμένης άρσης των κυρώσεων που προβλέπεται από την ενδιάμεση συμφωνία.

Η σύντομη πολιτική ενημέρωση του ECFR υπογραμμίζει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Ευρώπη στην επίτευξη των περιορισμένων παραχωρήσεων που χορηγούνται στο Ιράν βάσει της ενδιάμεσης συμφωνίας για τα πυρηνικά. Η έρευνα της Tabrizi προειδοποιεί ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη όσον αφορά στην εκπλήρωση των υποχρεώσεών της που απορρέουν από την ενδιάμεση συμφωνία θα μπορούσαν, τελικά να υπονομεύσουν το μέλλον των συνομιλιών για τα πυρηνικά:

Μειώνοντας την εσωτερική δημοτικότητα του Προέδρου Rouhani, την ευελιξία του να διαπραγματευθεί και την ικανότητά του να επιδείξει τα οφέλη από την επίτευξη μιας τελικής συμφωνίας

Κλονίζοντας την εμπιστοσύνη της Τεχεράνης στην αποφασιστικότητα των Ε3+3 να αποκαταστήσουν τους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς δεσμούς του Ιράν, στην περίπτωση που επιτευχθεί μια τελική συμφωνία

Προκαλώντας ζημιά στη διπλωματική επιρροή των E3+3 επί του Ιράν

Ο Rouhani είναι πιθανό να αντιμετωπίσει μια αύξηση της κριτικής στο εσωτερικό για το γεγονός ότι κάνει πάρα πολλές παραχωρήσεις και θα αντιμετωπίσει δυσκολίες στην προσπάθειά του να τηρήσει τις δεσμεύσεις του Ιράν για την συμφωνία για τα πυρηνικά αν το αντάλλαγμα που λαμβάνει μέσω της συναναστροφής του με τις έξι δυνάμεις παραμείνει περιορισμένο. Η ΕΕ πρέπει επομένως να εργαστεί για να ξεπεράσει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει στην πλήρη εφαρμογή των υποχρεώσεών της στο πλαίσιο του JPA. Σε αντίθετη περίπτωση, η Τεχεράνη θα θεωρεί πως η ΕΕ δεν είναι σε θέση να πραγματοποιήσει την περιορισμένη άρση των κυρώσεων στην περίπτωση μιας τελικής συμφωνίας, όπως και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Σε μια κρίσιμη στιγμή των διαπραγματεύσεων μεταξύ των E3+3 και του Ιράν, αυτό θα μπορούσε να υπονομεύσει το διπλωματικό πλεονέκτημα των έξι δυνάμεων επί της Τεχεράνης.

(της Aniseh Bassiri Tabrizi, ecfr.eu, capital.gr)