Στην τελική ευθεία και το ασφαλιστικό

Crass test αποτελεί για την κυβέρνηση η πολυσυζητημένη ασφαλιστική μεταρρύθμιση την οποία πρόκειται να παρουσιάσει σήμερα στο υπουργικό συμβούλιο ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Ανδρέας Λοβέρδος, με τη βοήθεια του υφυπουργού Γιώργου Κουτρουμάνη.

Πολλές ρυθμίσεις του σχεδίου νόμου είναι σκληρές καθώς αλλάζουν ώριμα ασφαλιστικά δικαιώματα, παρεμβαίνοντας σε όρια ηλικίας συνταξιοδότησης αλλά και στο ύψος συντάξεων, ακόμα και ασφαλισμένων που βρίσκονται πολύ κοντά στη συνταξιοδότηση.

Την ίδια στιγμή ΔΝΤ και ΕΕ ασκούν πιέσεις ώστε τα μέτρα να αφορούν και όσους πρόκειται να βγούν στην σύνταξη το 2015 και όχι το 2018 που στηρίζει η κυβέρνηση.

Όσον αφορά στο σχέδιο νόμου του υπουργείου Εργασίας , υπάρχει ακόμα ένα σημείο που «ματώνει». Εάν τελικά τα μέτρα έχουν ενσωματωθεί με τη μορφή διατάξεων, οι δεσμεύσεις που εμπεριέχονται στο μνημόνιο χρηματοδότησης, που εγκρίθηκε από το ελληνικό κοινοβούλιο, αλλά και τους δανειστές μας. Δεσμεύσεις τόσο σκληρές, που ήδη έχουν προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων.

Σε αντίθεση λοιπόν με όσα δηλώνει το υπουργείο Εργασίας, το οποίο εμφανίζει τα όσα εμπεριέχονται στη μνημόνιο ως θέματα υπό διαπραγμάτευση, στο μνημόνιο περιγράφεται καθαρά ότι μέχρι τον Ιούνιο ακόμη και οι ασφαλισμένοι πριν από το 1993, όλες οι γυναίκες και οι άνδρες που υπηρετούν στο δημόσιο αλλά και οι ασφαλισμένοι υπό το καθεστώς των βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων, θα υποστούν δραματικές αλλαγές, πολύ πριν από το 2018.

Αναλυτικά, τα κυριότερα σημεία της μεταρρύθμισης που αναμένεται να ανακοινωθούν, σύμφωνα με δημοσιεύματα του σημερινού Τύπου είναι τα εξής:

1) Επιβάλλεται έκτακτη εισφορά (ΛΑΦΚΑ) για όλες τις κύριες συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ (από τον Αύγουστο) με κλιμάκωση της εισφοράς από 3% έως 9%.

2) Από το 2015 όλοι οι ασφαλισμένοι θα συνταξιοδοτούνται από την ηλικία των 60 ετών και άνω, ενώ παραμένει το γενικό όριο συνταξιοδότησης στο 65ο έτος. Κλείνουν όλες οι "πόρτες" για σύνταξη σε ηλικία κάτω των 60 ετών, ενώ διατάξεις του Ν. 3655/2008 (Πετραλιά) για σταδιακή επέκταση της ηλικίας συνταξιοδότησης από το 58ο στο 60ό έτος εξετάζεται να εφαρμοστούν από την 1η/1/2011-δηλαδή νωρίτερα- κι όχι το 2013. Θα εξαιρούνται οι αναπηρικές συντάξεις και όσοι απασχολούνται σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα. Κατάργηση διαφόρων ευνοϊκών διατάξεων για πλασματικό χρόνο εργασίας χάριν εθελουσίας εξόδου.

3) Από το 2012 θα αρχίσει και η περικοπή των επικουρικών συντάξεων στα ελλειμματικά ταμεία των μισθωτών, έτσι ώστε η επικουρική σύνταξη να μην ξεπερνά το 20% της κύριας. Θα προηγηθούν αναλογιστικές μελέτες (σ.σ.: πρόκειται για δυσμενέστερη διάταξη από αυτήν που προβλέπεται στον νόμο Πετραλιά).

4) Από την 1η/1/2011 θα καταργηθούν όλες οι ρυθμίσεις για τη συνταξιοδότηση άγαμων και διαζευγμένων θυγατέρων και αδελφών. Δεν θα επηρεαστούν όσες συντάξεις καταβάλλονται.

5) Θα ισχύσει για όλους όσοι ασφαλίζονται για πρώτη φορά από την 1η/7/2011 νέος πίνακας βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων.

6) Καταβολή εισφορών σε δεύτερο ταμείο (ΙΚΑ) για όλους τους δημοσίους υπαλλήλους που ασκούν παράλληλο επάγγελμα και στον ιδιωτικό τομέα.

7) Όσοι προσληφθούν από την 1η/1/2013 ως τακτικοί υπάλληλοι στο Δημόσιο, στα ΝΠΔΔ και στους ΟΤΑ θα ενταχθούν στον κλάδο κύριας ασφάλισης του ΙΚΑ.

8) Από την 1η/1/2011 θα επεκταθεί και στους πρόωρα συνταξιοδοτούμενος από το Δημόσιο η ποινή μείωσης (6% ετησίως) των συντάξεων που ήδη ισχύει στον ιδιωτικό τομέα.

9) Θα διαχωριστούν πλήρως οι κλάδοι των συντάξεων από τους κλάδους υγείας σε όλα τα ασφαλιστικά ταμεία, με προοπτική (σε βάθος 8 - 10 ετών) να εξισωθούν και οι παροχές-"καλύψεις" που έχουν οι ασφαλισμένοι. Θα ανακοστολογηθούν οι "καλύψεις" που θα έχουν οι ασφαλισμένοι για νοσοκομειακή περίθαλψη και υλικά.

10) Αλλαγές στο ποσοστό αναπλήρωσης για παλαιούς ασφαλισμένους. Ασφαλισμένοι που θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης μέχρι την 1η/1/2018 δεν θα θιγούν. Όμως, εάν έχουν υψηλότερο ποσοστό αναπλήρωσης από αυτό που ισχύει στο ΙΚΑ (2% των μηνιαίων αποδοχών), θα πρέπει να υπολογίζουν τμήμα της σύνταξής τους για τον χρόνο εργασιακού βίου από την 1η/1/2013 με το ποσοστό του ΙΚΑ. Με τη συγκεκριμένη διάταξη θα έχουν μειωμένο ποσοστό αναπλήρωσης στο εξής κατά 0,26%. Επίσης, και σε αυτήν την κατηγορία των παλαιών ασφαλισμένων, στο εξής θα τηρείται το πλαφόν για το μάξιμουμ της σύνταξης (έως 2.850 ευρώ).

11) Μικτός τρόπος υπολογισμού της σύνταξης για παλαιούς ασφαλισμένους. Ασφαλισμένοι του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα που θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης μετά την 1η/1/2018 θα λάβουν ένα προνοιακό τμήμα (βασική σύνταξη ύψους έως 360 ευρώ) στην ηλικία των 65 ετών και με εισοδηματικά κριτήρια και ένα δεύτερο αναλογικό σε τμήμα εισφορών, τμήμα σύνταξης. Γι' αυτήν την κατηγορία ο τρόπος υπολογισμού θα είναι μικτός, με στοιχεία και από το υφιστάμενο και από το καινούργιο σύστημα.

12) Θέσπιση αναλογικής σύνταξης η οποία θα υπολογίζεται ως εξής: για ασφάλιση μέχρι τις 31/12/2012 ο υπολογισμός θα γίνεται όπως σήμερα, με τους ισχύοντες κανόνες. Για το υπόλοιπο τμήμα, από την 1η/1/2013 μέχρι και την ημέρα συνταξιοδότησης, ο υπολογισμός του τελικού συντάξιμου ποσού θα γίνεται με τη λογική της αναλογικότητας, βάσει των εισφορών που κατέβαλαν οι ασφαλισμένοι. Για έως και 15 χρόνια ασφάλισης από το 2% που είναι σήμερα το ετήσιο ποσοστό αναπλήρωσης στο ΙΚΑ μειώνεται στο 0,7%. Το ποσοστό θα αναπροσαρμόζεται κάθε τρία χρόνια. Κατά μέσο όρο για όλη την 40ετία δεν θα ξεπεράσει το 1,2%. Τονίζεται ότι όσοι εισέλθουν στην αγορά εργασίας από την 1η/1/2013 για τον υπολογισμό της σύνταξής τους θα λαμβάνεται υπόψη ολόκληρος ο ασφαλιστικός βίος.

13) Ενοποίηση των ασφαλιστικών ταμείων σε τρεις φορείς (μισθωτών, αυτοαπασχολουμένων και αγροτών) από την 1η/1/2018 και αφού προηγηθούν αναλογιστικές μελέτες.

14) Φορέας καταβολής της διαδοχικής σύνταξης παραμένει ο τελευταίος φορέας, με την προσαύξηση (από το 2011) να προσδιορίζεται μόλις στο 0,06%.

15) Καθιερώνεται αμέσως η επιβολή ενιαίας ποινής στους συνταξιούχους που απασχολούνται (αναστολή της καταβολής της σύνταξης αν είναι κάτω από τα 55 και μείωση για τους μεγαλύτερους σε ηλικία, για ποσά πάνω από τα 730 ευρώ, όπως ήδη ισχύει για όσους έχουν συνταξιοδοτηθεί από τον ιδιωτικό τομέα και δεν απασχολούνται με Δελτίο Παροχής Υπηρεσιών).