Τέσσερα «ντα» και ένας μπαλαντέρ στη διαπραγμάτευση ΔΕΠΑ - Gazprom για το αέριο

Με την αποστολή (σήμερα κατά πάσα πιθανότητα) της επιστολής από τους Ρώσους, στην οποία τοποθετούνται επισήμως στο αίτημα της χώρας μας για περαιτέρω μείωση της τιμής προμήθειας του φυσικού αερίου, συνεχίζεται το σίριαλ των διαπραγματεύσεων Gazprom - ΔΕΠΑ, οδεύοντας όμως προς την ολοκλήρωσή του. Με συμφωνία ή με διαιτησία…

Μετά τη συνάντηση Πούτιν - Παπούλια στο Σότσι, και συγκεκριμένα την προηγούμενη Πέμπτη, πραγματοποιήθηκε στη Μόσχα ένα είδος «εσωτερικής διαδικασίας» ανάμεσα στους επιτελείς της Gazprom και το περιβάλλον του κ. Πούτιν, προκειμένου να καθοριστεί η τελική στάση των Ρώσων. Την ίδια μέρα υπήρξε επικοινωνία με τους Έλληνες διαπραγματευτές. Το γεγονός ότι η προφορική τοποθέτηση κατά την επικοινωνία αυτή δεν ήταν αρνητική, οδηγεί την ελληνική κυβέρνηση στην εκτίμηση ότι η Gazprom στην γραπτή της απάντηση θα κάνει «κάποια βελτίωση» σε σχέση με τα επίπεδα τιμών που φέρεται να είχε ήδη προσφέρει (398-399,50 δολάρια /1.000 κυβικά μέτρα). Κάποιες πληροφορίες μάλιστα κάνουν λόγο για τιμή περί τα 395 - 396 δολάρια /1.000 κυβικά μέτρα.

Θα δεχθεί η ελληνική πλευρά μια τέτοια συμφωνία; Παρότι το ελληνικό αίτημα, όπως φέρεται να εκφράστηκε από τον πρωθυπουργό κ. Σαμαρά προς τον Ρώσο πρόεδρο κ. Πούτιν κατά την πρόσφατη συνάντησή τους στις Βρυξέλλες, ήταν να πάρουμε τιμή αντίστοιχη με τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο (380-385 δολ./1.000 κυβικά μέτρα), δεν αποκλείεται η κυβέρνηση να προχωρήσει σε συμφωνία και να μη διαλέξει την οδό της διαιτησίας. Η απόφαση αυτή θα ληφθεί σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο (δηλαδή από Σαμαρά  - Βενιζέλο) και προφανώς θα λάβει υπόψη, τόσο τις αντιδράσεις των μεγάλων καταναλωτών (βιομηχανίες, ηλεκτροπαραγωγοί κ.λπ.) που θεωρούν μικρή την έκπτωση των Ρώσων, όσο και τα πιθανά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα κάθε επιλογής. Βεβαίως και τις δυνατότητες επικοινωνιακής διαχείρισης του θέματος.

Οι άλλες πλευρές

Σύμφωνα πάντως με αρμόδιους συνομιλητές του Εnergypress,  η αξιολόγηση της ρωσικής προσφοράς δεν θα στηρίζεται μόνον στην τιμή προμήθειας, αλλά θα λαμβάνει υπόψη και θα συνυπολογίζει τις άλλες πλευρές του θέματος, στις οποίες Gazprom και ΔΕΠΑ εμφανίζονται να έχουν συμφωνήσει από τον προηγούμενο, ήδη, κύκλο των επαφών. Πριν μεσολαβήσει δηλαδή η παρέμβαση Σαμαρά προς τον Πούτιν.

Ποιες είναι αυτές οι άλλες πλευρές;

Πρώτον η αναδρομικότητα της συμφωνίας από την 1^η Ιανουαρίου του 2013.

Δεύτερον, η μείωση του ορίου κάτω από το οποίο ενεργοποιείται η ρήτρα take or pay. Σήμερα η ΔΕΠΑ είναι υποχρεωμένη να απορροφά τουλάχιστον 2,4 δισ. κυβικά μέτρα αερίου το χρόνο, αλλιώς πληρώνει «ποινή». Με τη νέα συμφωνία το όριο αυτό φαίνεται ότι θα κατέβει στα 1,9 - 2 δις. κυβικά μέτρα.

Τρίτον, η παροχή έκπτωσης επί της μειωμένης τιμής (πάνω από 15% και κοντά στο 17% σύμφωνα με τις πληροφορίες του Εnergypress) για τις ποσότητες πάνω από το όριο ενεργοποίησης της ρήτρας take or pay. Δηλαδή αν τα πράγματα πάνε καλά στην οικονομία και η χώρα μας χρειάζεται παραπάνω ποσότητες από τις «υποχρεωτικές», αυτές τις ποσότητες θα τις προμηθεύεται με σημαντική έκπτωση. Το θέμα αυτό πάντως συνδέεται με την τιμή που θα προσφέρουν για τις «υποχρεωτικές» ποσότητες οι Ρώσοι. Όπως αναφέρει στο Εnergypress παράγοντας που γνωρίζει τα διαλαμβανόμενα, «όσο μεγαλύτερη έκπτωση ζητά η ΔΕΠΑ για τις υπερβάλλουσες ποσότητες, τόσο μικρότερη είναι η μείωση που κάνουν οι Ρώσοι στην αρχική τιμή».

Τέταρτον, 10ετή ισχύ για τη νέα συμφωνία, πράγμα που σημαίνει ότι γίνεται ταυτόχρονα και επέκταση της υφιστάμενης σύμβασης που λήγει το 2016. Πρακτικά η χώρα μας θα δεσμευθεί (αλλά και θα εξασφαλίσει αέριο) μέχρι το 2024, περίοδο κατά την οποία θα έχουν «ανοίξει» οι δυνατότητες προμήθειας από τους Αζέρους.

Αξίζει, τέλος, να αναφερθεί η παρατήρηση που έκανε, μιλώντας στο Εnergypress, έμπειρος παράγοντας του ενεργειακού τομέα. Σύμφωνα με αυτήν, είναι πιθανόν οι Ρώσοι να δώσουν μια καλύτερη τιμή έτσι ώστε να φανεί ότι υποχωρούν και να μπορεί η ελληνική κυβέρνηση να υποστηρίξει ότι διαπραγματεύθηκε σκληρά. Πρέπει όμως να δεί κανείς όλες τις άλλες πλευρές της πρότασης για να είναι σίγουρος ότι οι Ρώσοι δεν πήραν από «το παράθυρο» εκείνα που εμφανίζονται να δίνουν «από την πόρτα».