Δωρεάν τυρί υπάρχει μόνο στην ποντικοπαγίδα....

Η ιστορία στην Ουκρανία προχωρά. Μετά από σχεδόν ένα μήνα διαδηλώσεων, η καταλληλότερη λέξη φαίνεται να είναι το «αδιέξοδο». Αλλά στην πραγματικότητα, η χώρα κατακλύζεται από αντιφάσεις ανάμεσα στην εξωτερική πολιτική, την οικονομική πολιτική και την εσωτερική πολιτική. Το χάσμα μεταξύ των αρχών και των διαδηλωτών έχει μεγαλώσει ακόμη περισσότερο.

Το παιχνίδι της εξωτερικής πολιτικής των αρχών έχει αποκαλυφθεί. Προσπαθούν να υπερισχύσουν των υπολοίπων πλευρών χρησιμοποιώντας αναξιόπιστα πρόσωπα και γεωπολιτικούς εκβιασμούς. Η ΕΕ, χρησιμοποιώντας αυτό το γεγονός ως βάση, έχει αναστείλει τις συνομιλίες, αντί να θέσει οριστικό τέλος. Οπότε οι αρχές ή πρέπει να αλλάξουν τακτική ή να κλείσουν τη μόνη δυνατή συμφωνία, αυτή με τη Ρωσία. Αλλά, στο μέτωπο με τη Ρωσία είναι, επίσης, ασθενέστερες. Η Μόσχα είναι συνηθισμένη σε τέτοιες τακτικές, ωστόσο γνωρίζει ότι οι τωρινές αρχές της Ουκρανίας δεν έχουν πού αλλού να απευθυνθούν.

Οπότε, η συμφωνία με τη Ρωσία που έκλεισε την Τρίτη, συνοψίστηκε εύστοχα από τον αρχηγό της αντιπολίτευσης, Arseniy Yatseniuk: «το μόνο μέρος που υπάρχει δωρεάν τυρί είναι μια ποντικοπαγίδα». Οι εμπορικοί περιορισμοί θα πρέπει να αναθεωρηθούν. Η Ρωσία θα χρηματοδοτήσει με 15 δισ. δολάρια το χρέος της Ουκρανίας, το οποίο θα δοθεί με την μορφή υποστήριξης εντός τριών μηνών. Η τιμή του φυσικού αερίου θα μειωθεί στο επίπεδο της Γερμανίας (συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς), στα 268,5 δολάρια ανά 1.000 κυβικά μέτρα αντί για 410 δολάρια. Εξίσου σημαντικό γεγονός είναι ότι σε όλες τις βασικές ολιγαρχικές ομάδες δίνεται ένα κόκκαλο. Η «οικογένεια» Yanukovych ελπίζει να εξασφαλίσει ένα μερτικό από τη μεταφορά του φυσικού αερίου, στους υπό πολιορκία Ουκρανούς εξαγωγείς χάλυβα και σωλήνων προσφέρθηκε κάποια ανακούφιση και υπεγράφησαν συμφωνίες για την κατασκευή αεροσκαφών και τη ναυπήγηση πλοίων.

Το τίμημα θα είναι η πώληση περιουσιακών στοιχείων. Οι Ουκρανοί μπορεί να καταλήξουν να πουλήσουν στη Ρωσία περισσότερα από όσα έχει πουλήσει η Λευκορωσία. Ο Yanukovych μπορεί να περάσει ακόμα και το σημείο αιχμής, όπου, αντί να χρησιμοποιήσει τη χώρα του ως δικλείδα ασφαλείας σε ένα θετικό διαπραγματευτικό παιχνίδι μεταξύ της Ρωσίας και της Δύσης, θα πρέπει να πουλήσει όλο και περισσότερα φτάνοντας στο όριο, για να μπορέσει απλώς να επιβιώσει, ιδίως αφού θα εξαρτάται περισσότερο απ’ τη Ρωσία, πρώτον για να φτάσει μέχρι τις εκλογές και δεύτερον για να κερδίσει τις εκλογές του 2015.

Η Ρωσία έξυπνα έχει κλείσει μια μεσοπρόθεσμη συμφωνία. Υπάρχει κάτι περισσότερο από την άμεση ελάφρυνση του χρέους. Το μακροπρόθεσμο ερώτημα για το εάν η Ουκρανία θα προσχωρήσει στην υπό Ρωσική ηγεσία Τελωνειακή Ένωση έχει τεθεί στην άκρη. Οι Putin και Yanukovych γνωρίζουν ότι δεν μπορούν να υπογράψουν  τη συμφωνία τώρα, λόγω της αντίδρασης στους δρόμους του Κιέβου. Η Ρωσία υποθέτει πως με την διάσπαση της βοήθειάς της σε πακέτα, η Ουκρανία θα εξαρτηθεί ακόμη περισσότερο. Επειδή ο κάθε ολιγάρχης δεν θα επιθυμεί να δει τους Ρώσους να κάνουν επιδρομή στην αυτοκρατορία του μακροπρόθεσμα θα θυμηθεί ότι χρειάζεται επίσης και την Ευρώπη.

Η εσωτερική πολιτική φαίνεται πως κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Την περασμένη εβδομάδα μετά τη δεύτερη προσπάθεια διάλυσης των Maidan, στις 11 Δεκεμβρίου, εμφανίστηκε το περίγραμμα μιας λύσης στην κρίση. Οι αποστάτες από το Κόμμα των Περιφερειών θα παρέχουν τις ψήφους για την ανατροπή της κυβέρνησης και θα εγκατασταθεί ένας νέος συνασπισμός εθνικής ενότητας. Τώρα, οι ολιγάρχες που θα μπορούσαν να παρέχουν τις απαραίτητες επιπλέον ψήφους φαίνεται να έχουν πάρει αυτό που θέλουν, προφανώς έχοντας χρησιμοποιήσει την απειλή της αποστασίας, για να το πετύχουν αυτό. 

Στην πραγματικότητα, οι αρχές διαθέτουν τέσσερις βουλευτές περισσότερους. Την Κυριακή διεξήχθησαν πέντε εκλογικές αναμετρήσεις, για αξιώματα όπου οι αρχές είχαν απλά νοθεύσει το αποτέλεσμα το 2012, όταν οι υποψήφιοι της αντιπολίτευσης είχαν το προβάδισμα. Οι αρχές χρησιμοποίησαν τις ίδιες παλιές «διοικητικές μεθόδους» της εξαγοράς ψήφων και της νοθείας για να κερδίσουν σε τέσσερις από τις πέντε αναμετρήσεις. Η αντιπολίτευση, είναι διχασμένη και συχνά χωρίς ηγέτη, επομένως δεν είναι τόσο δυνατή όσο δείχνει, τουλάχιστον, υπό την έννοια ότι δεν μπορεί να εκτροχιάσει τον κυβερνητικό μηχανισμό. Οι διαδηλωτές μπορεί να κυριαρχούν στους δρόμους του κέντρο του Κιέβου, αλλά μία εκλογική αναμέτρηση διεξήχθη στο Κίεβο και οι τρεις κοντά στο Κίεβο. Αυτό φυσικά μπορεί μόνο να ριζοσπαστικοποιήσει την αντιπολίτευση, αφού το μόνο που μπορεί να περιμένει είναι τα ίδια πράγματα στις προεδρικές εκλογές που θα διεξαχθούν το 2015. Ο Yanukovych έχει αρχίσει επίσης την εκκαθάριση των περιφερειών,  είκοσι τέσσερις επικεφαλής των περιφερειακών (Raion) διοικήσεων απολύθηκαν στις 16 Δεκεμβρίου, κυρίως στη δυτική Περιφέρεια της Ivano-Frankivsk, η οποία ήταν μια από τις πιο αντιδραστικές στην παρούσα κρίση.

Οι διαδηλωτές, ωστόσο, έχουν πλεονεκτήματα. Μετά από αρκετές προσπάθειες να χρησιμοποιήσουν βία εναντίον τους, φαίνεται απίθανο οι αρχές να πετύχουν στην επόμενη προσπάθεια, ή θα πληρώσουν ένα τεράστιο τίμημα. Οι αρχές μπορεί επίσης να έχουν πυροβολήσει τα πόδια τους, απολύοντας ορισμένους από τους υπεύθυνους για τη χρήση βίας στις 30 Νοεμβρίου, αλλά όχι αυτούς που βρίσκονται υψηλότερα στην ιεραρχία. Ποιός θα κάνει τη βρώμικη δουλειά των αρχών τώρα;

Έτσι, η Ουκρανία αντιμετωπίζει ένα πολύ συγκεκριμένο είδος αδιεξόδου. Τι θα συμβεί αν οι διαδηλωτές παραμένουν συμπαγείς κατά τη διάρκεια του χειμώνα, μέχρι το Δεκέμβριο τουλάχιστον, ενώ η πολιτική τους ξεχνά σιγά-σιγά; Μια νέα κυβέρνηση εξακολουθεί να είναι δυνατή τον Ιανουάριο, αλλά σ΄ αυτήν θα μπορούσαν να συμμετέχουν κάποια πιο «φιλορωσικά» μέλη. Το 2014 μπορεί να είναι ένα έτος μόνιμης κρίσης στην Ουκρανία.

Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ:http://www.ecfr.eu/blog/entry/of_mice_and_cheese

(capital.gr, 20/12/2013)