Μην έχουμε αυταπάτες

Η συνέχιση της λιτότητας τα επόμενα χρόνια είναι για τη χώρα μας προδιαγεγραμμένη, ακόμα και αν υποθέσουμε ότι δεν θα ληφθούν νέα οριζόντια μέτρα. Το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2014, οπότε θα υλοποιηθούν πολλά από τα ήδη ψηφισμένα επώδυνα μέτρα, προβλέπει μείωση των κοινωνικών δαπανών κατά 2,7 δις. ευρώ και αύξηση των φόρων  κατά 2,5 δις. ευρώ. Το μεσοπρόθεσμο 2014 – 2017 περικόπτει δαπάνες περί τα 5,5 δις. ευρώ. Όσο και να θέλει να πιστέψει κανείς τον κ. Σαμαρά στις υποσχέσεις του για κοινωνικό μέρισμα από το πρωτογενές πλεόνασμα, τα δεδομένα δεν τον αφήνουν.

Να μπούμε όμως στη λογική των δανειστών και να δεχτούμε ότι η παροχή αφειδούς ρευστότητας σε μια αποδιοργανωμένη και ασυνάρτητη οικονομία θα διόγκωνε τα δομικά της προβλήματα και δεν θα έδινε προοπτική ανασυγκρότησης. Να δεχθούμε επίσης ότι η λιτότητα (που βύθισε στην ύφεση τη χώρα και οδήγησε στην απώλεια του 25% του ΑΕΠ της) αποτελεί αναγκαίο κακό για μια χρεοκοπημένη οικονομία. Ότι «όταν μία χώρα έχει 175% του ΑΕΠ δημόσιο χρέος, δεν υπάρχουν περιθώρια για Κεϋνσιανές ευαισθησίες» όπως συνόψισε χαρακτηριστικά κοινοτικός αξιωματούχος αυτή την εβδομάδα.

Με την ίδια λογική, ας θεωρηθούν αναμενόμενα και τα νέα μέτρα λιτότητας που περιλαμβάνονται στον προϋπολογισμό της μνημονιακής Πορτογαλίας μετά την άρνηση της τρόικας για χαλάρωση των δημοσιονομικών στόχων. Αλλά και στην εξερχόμενη από τα μνημόνια Ιρλανδία; Και στην πλεονασματική Ολλανδία; Στην πρώτη, τη χώρα που έκανε τα μαθήματά της και παρουσιάζεται ως πρότυπο, ο προϋπολογισμός του 2014 είναι ο έβδομος κατά σειρά με περικοπές, ύψους 2,5 δισ. ευρώ. Και στη δεύτερη, μια από τις ισχυρότερες οικονομίες της Ευρώπης οι περικοπές για το 2014 θα ανέρχονται σε 6 δισ. ευρώ και θα προέρχονται κυρίως από τα επιδόματα κοινωνικής αλληλεγγύης προς διάφορες αδύναμες και ευπαθείς ομάδες.

Είναι σαφές ότι η λιτότητα και οι περικοπές των δημόσιων δαπανών, ειδικά εκείνων που αφορούν τις κοινωνικές παροχές, αποτελούν στρατηγική επιλογή του ευρωπαϊκού διευθυντηρίου για το σύνολο της Ευρωζώνης. Η απαιτούμενη πειθαρχία επιτυγχάνεται μέσω του Δημοσιονομικού Συμφώνου που, επί ποινή σοβαρών κυρώσεων, δεν αφήνει περιθώρια παρέκκλισης στις χώρες – μέλη κατά τη διαδικασία  κατάθεσης και ψήφισης των εθνικών προϋπολογισμών.

Ας μην έχουμε λοιπόν αυταπάτες: Η Ευρώπη που ξέραμε δίνει τη θέση της σε μια Ευρώπη φτωχότερη, με μεγαλύτερες κοινωνικές ανισότητες και λιγότερο κοινωνικό κράτος. Πιθανόν, παρόλα αυτά, και λιγότερο ανταγωνιστική.

(ΕΠΕΝΔΥΤΗΣ 26/10/2013)