Χάρης Φλουδόπουλος: Tα αγκάθια της απελευθέρωσης για το πρώην μονοπώλιο της ΔΕΠΑ

Τέσσερα μεγάλα αγκάθια μετά την απελευθέρωση της αγοράς αντιμετωπίζει η ΔΕΠΑ, η οποία καλείται να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες και να εγκαταλείψει τις «κακές» συνήθειες του... μονοπωλίου.

Το πρώτο και κύριο πρόβλημα αφορά το «ακριβό» πορτοφόλιο προμηθειών αερίου, με το οποίο δεσμεύεται μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων η εταιρεία με μη ανταγωνιστικούς όρους. Πρόκειται για συμβάσεις που είχαν υπογραφεί όταν η ΔΕΠΑ αποτελούσε το μονοπωλιακό προμηθευτή της αγοράς και περιλαμβάνουν επαχθείς ρήτρες take or pay, για τις συμβολαιοποιημένες ποσότητες. Είναι χαρακτηριστικό ότι η ΔΕΠΑ είναι η μοναδική εταιρεία στην Ευρώπη, που πλήρωσε στη Gazprom ρήτρα take or pay όταν άλλοι πελάτες της ρωσικής εταιρείας όπως η ιταλική Eni επαναδιαπραγματεύτηκαν τους όρους των δικών τους συμβάσεων. Έτσι τα «σπασμένα» καλούνται να πληρώσουν τώρα οι καταναλωτές πελάτες της ΔΕΠΑ, με τη διαφορά ότι στην απελευθερωμένη αγορά υπάρχουν ήδη εναλλακτικές που θα πληθύνουν στο άμεσο μέλλον.

Το δεύτερο μεγάλο αγκάθι αφορά την επαναδιαπραγμάτευση της σύμβασης προμήθειας με τους Ρώσους που λήγει το 2016. Ήδη στο εξωτερικό εταιρείες εμπορίας αερίου έχουν ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με στόχο τη μείωση των τιμών στις μακροπρόθεσμες συμβάσεις και την απεξάρτησή τους από το δείκτη τιμών του πετρελαίου, τουλάχιστον σε ένα σημαντικό ποσοστό.

Εκτός όμως από τους Ρώσους, η ΔΕΠΑ έχει μπροστά της την αναθεώρηση της σύμβασης προμήθειας με την τουρκική Botas, καθώς η αρχική σύμβαση προέβλεπε επαναδιαπραγμάτευση από τον Απρίλιο του 2008. Η συγκεκριμένη σύμβαση, προσέφερε προνομιακές τιμές και θεωρείται βέβαιο ότι οι Τούρκοι για το σύνολο ή μέρος των ποσοτήτων που προμηθεύτηκε η ΔΕΠΑ μετά το 2008, θα ζητήσουν αναδρομικά τη διαφορά. Πρόκειται για ένα ποσό που σύμφωνα με εκτιμήσεις προσεγγίζει τα 50 εκατ. ευρώ.

Τελευταίος αλλά όχι λιγότερο σημαντικός πονοκέφαλος για τη ΔΕΠΑ, είναι η περίφημη επαναδιαπραγμάτευση της σύμβασης προμήθειας της ΔΕΗ, η οποία είχε υπογραφεί στα μέσα της δεκαετίας του 90 και προέβλεπε για υψηλές τιμές πώλησης(cost plus). Η σύμβαση έληξε το 2006 και έκτοτε η ΔΕΠΑ υπέγραψε νέες συμβάσεις με ιδιώτες ηλεκτροπαραγωγούς σε καλύτερες τιμές. Προκειμένου λοιπόν να υπογραφεί η νέα σύμβαση η ΔΕΗ ζητεί την επιστροφή της διαφοράς μεταξύ των δύο συμβάσεων (της δικής της με εκείνης των ιδιωτών) που επίσης υπολογίζεται σε αρκετές δεκάδες εκατομμύρια ευρώ.

Ενδεικτικό του σταυρόλεξου που καλείται να λύσει η ΔΕΠΑ είναι το γεγονός ότι οι πωλήσεις της αναμένεται να σημειώσουν μείωση και να κυμανθούν στα 3,25 bcm σε σύνολο κατανάλωσης 3,6bcm, όταν πέρυσι οι πωλήσεις της είχαν κυμανθεί στα 3,4 bcm.

(Capital, 13/9/2010)