Κομισιόν: Το NextGenerationEU φτάνει στην προθεσμία υλοποίησης

Η σημερινή ημέρα σηματοδοτεί ένα σημαντικό ορόσημο για τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, τον κεντρικό άξονα του NextGenerationEU, καθώς τα κράτη μέλη φθάνουν στην τελική προθεσμία υλοποίησης των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που ορίζονται στα εθνικά τους σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Πρόκειται για μια καθοριστική στιγμή για την άνευ προηγουμένου κοινή αντίδραση της ΕΕ σε δύο μείζονες κρίσεις: την πανδημία COVID-19 και την εισβολή πλήρους κλίμακας της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Καθώς το NextGenerationEU εισέρχεται στην τελική του φάση, το επίκεντρο στρέφεται πλέον στην ολοκλήρωση των υπόλοιπων βημάτων για την επιτυχή ολοκλήρωση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.  

Τα κράτη μέλη έχουν προθεσμία έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 για να υποβάλουν τις αιτήσεις τελικής πληρωμής τους στο πλαίσιο του ΜΑΑ, μαζί με όλα τα αποδεικτικά στοιχεία, ενώ η Επιτροπή θα ολοκληρώσει όλες τις πληρωμές έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε:

«Το NextGenerationEU συνέβαλε στην προστασία των πολιτών και των οικονομιών μας σε μια περίοδο μεγάλης αβεβαιότητας. Επιτάχυνε την καθαρή και την ψηφιακή μετάβαση, μειώνοντας την εξάρτηση της Ευρώπης από την εισαγόμενη ενέργεια. Οι μεταρρυθμίσεις και η ανθεκτικότητα θα ωφελήσουν την Ευρώπη για τις επόμενες γενιές.»

Σε μια περίοδο εξαιρετικής αβεβαιότητας, η Ευρώπη επέλεξε τολμηρή, ενωμένη και μακρόπνοη δράση. Μέσω του NextGenerationEU και του εμβληματικού μέσου του, του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, η Ευρωπαϊκή Ένωση συνέβαλε στην προστασία της οικονομίας της και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητάς της απέναντι σε μια πανδημία, καθώς και σε σημαντικές γεωπολιτικές και ενεργειακές προκλήσεις. Αυτή η κοινή ευρωπαϊκή απάντηση έδωσε στην Ένωση τα εργαλεία για να δράσει αποφασιστικά, να στηρίξει τις επενδύσεις και να προωθήσει τη σύγκλιση μεταξύ των κρατών μελών.

Το NextGenerationEU στήριξε την οικονομική δραστηριότητα σε μια κρίσιμη περίοδο, συνέβαλε στη διατήρηση της ανεργίας σε πρωτοφανή χαμηλά επίπεδα και επιτάχυνε τις στρατηγικές επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενεργειακή απόδοση και καθαρές τεχνολογίες. Οι προσπάθειες αυτές ενίσχυσαν την ενεργειακή ανεξαρτησία της Ένωσης και βοήθησαν να τεθούν τα θεμέλια για μεγαλύτερη προστασία από τις ασταθείς τιμές των ορυκτών καυσίμων. Η μεγάλης κλίμακας ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και οι σχετικές μεταρρυθμίσεις που χρηματοδοτούνται μέσω εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας έχουν μειώσει την εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και έχουν ενισχύσει την ανθεκτικότητά της σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς.

Το NextGenerationEU κατέδειξε επίσης ένα σημαντικό δίδαγμα για το μέλλον της Ευρώπης: οι δημόσιες επενδύσεις έχουν ιδιαίτερα ισχυρό αντίκτυπο όταν συνδυάζονται με διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Συνδέοντας τη χρηματοδότηση με φιλόδοξα εθνικά θεματολόγια μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, το NextGenerationEU έχει παράσχει ένα σχέδιο στρατηγικής για ένα ισχυρότερο αναπτυξιακό μοντέλο της ΕΕ με βάση την ανθεκτικότητα, τη βιωσιμότητα, την παραγωγικότητα και τη συνοχή.

Πάνω απ' όλα, το NextGenerationEU έχει δείξει τη δύναμη της ευρωπαϊκής ενότητας. Απέδειξε ότι όταν η Ευρώπη ενεργεί γρήγορα, φιλόδοξα και από κοινού, μπορεί να αντιμετωπίσει εξαιρετικές προκλήσεις. Η υλοποίηση των εθνικών σχεδίων απαίτησε συνεχείς προσπάθειες από τα κράτη μέλη, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τα ενδιαφερόμενα μέρη και τους πολίτες. Η Ευρώπη εισέρχεται τώρα στο τελικό στάδιο του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με σημαντική πρόοδο που έχει ήδη επιτευχθεί.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή έδωσε σήμερα το πράσινο φως στο αίτημα τελικής πληρωμής της Σουηδίας, η οποία ολοκλήρωσε επιτυχώς το 100 % των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεών της που συνδέονται με το οικείο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, λίγο μετά τη Δανία. Μέχρι σήμερα, έχουν εκταμιευθεί 440 δισ. ευρώ, ενώ έως και 133 δισ. ευρώ πρέπει να καταβληθούν έως το τέλος του 2026. Οι προσεχείς μήνες προσφέρουν την ευκαιρία να αξιοποιηθεί αυτή η δυναμική και να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό του NextGenerationEU.