Η Ελλάδα εκτός των νέων ενισχύσεων για το ενεργειακό κόστος – Ανησυχία στη βιομηχανία για την καθυστέρηση

Προβληματισμό και ανησυχία στους κόλπους της ελληνικής ενεργοβόρου βιομηχανίας προκαλεί το γεγονός ότι η Ελλάδα απουσιάζει από τη νέα ομάδα χωρών των οποίων τα καθεστώτα κρατικών ενισχύσεων για την αντιστάθμιση του έμμεσου κόστους του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS) έλαβαν το «πράσινο φως» από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η Κομισιόν ανακοίνωσε την έγκριση τροποποιήσεων στα σχετικά καθεστώτα της Τσεχίας, της Γαλλίας, της Ολλανδίας και της Σλοβακίας, επιτρέποντας στις συγκεκριμένες χώρες να ενισχύσουν περαιτέρω τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις τους απέναντι στο αυξημένο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας που συνδέεται με τις τιμές των δικαιωμάτων CO2.

Το γεγονός ότι άλλες ευρωπαϊκές χώρες προχωρούν ήδη στην εφαρμογή των νέων δυνατοτήτων που παρέχουν οι αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις ETS, την ώρα που η αντίστοιχη ελληνική διαδικασία καθυστερεί, εντείνει τον προβληματισμό στην εγχώρια βιομηχανία.

Κύκλοι της βιομηχανίας επισημαίνουν ότι η καθυστέρηση δημιουργεί πρόσθετη αβεβαιότητα για τις ελληνικές ενεργοβόρες επιχειρήσεις και, κυρίως, κίνδυνο διεύρυνσης του ανταγωνιστικού μειονεκτήματος έναντι βιομηχανιών άλλων κρατών-μελών που αποκτούν ταχύτερα πρόσβαση σε αυξημένη αντιστάθμιση του ενεργειακού τους κόστους.

Τέσσερις χώρες πήραν το «πράσινο φως»

Οι αλλαγές που ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βασίζονται στις αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις στο πλαίσιο του ETS, οι οποίες υιοθετήθηκαν τον Δεκέμβριο του 2025.

Βασικός στόχος των μηχανισμών είναι να περιοριστεί ο κίνδυνος «διαρροής άνθρακα», δηλαδή η μεταφορά ενεργοβόρων παραγωγικών δραστηριοτήτων εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης προς χώρες με χαμηλότερο ενεργειακό κόστος και λιγότερο αυστηρή κλιματική πολιτική.

Στην περίπτωση της Τσεχίας, της Γαλλίας και της Ολλανδίας, το πεδίο εφαρμογής των καθεστώτων διευρύνεται ώστε να συμπεριλάβει πρόσθετους βιομηχανικούς κλάδους που περιλαμβάνονται στο παράρτημα των αναθεωρημένων κατευθυντήριων γραμμών. Για τη Γαλλία η συγκεκριμένη επέκταση αφορά μόνο το 2025.

Παράλληλα, για την Τσεχία, την Ολλανδία και τη Σλοβακία, το ανώτατο ποσοστό ενίσχυσης για τους κλάδους που περιλαμβάνονταν ήδη στα υφιστάμενα καθεστώτα αυξάνεται από το 75% στο 80%.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η αύξηση των διαθέσιμων κονδυλίων. Η Ολλανδία αυξάνει τον συνολικό προϋπολογισμό του μηχανισμού της από 834,6 εκατ. ευρώ σε 3,7 δισ. ευρώ, ενώ η Σλοβακία από 250 εκατ. ευρώ σε 710 εκατ. ευρώ. Στη Σλοβακία προβλέπεται ταυτόχρονα η εξαίρεση των επιχειρήσεων πετρελαίου και φυσικού αερίου, οι οποίες περιλαμβάνονταν προηγουμένως στο πρόγραμμα.

Η ελληνική εκκρεμότητα

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, καθώς η εγχώρια ενεργοβόρος βιομηχανία βρίσκεται αντιμέτωπη με υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και ζητεί εδώ και καιρό την ταχύτερη ενεργοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών εργαλείων για τη μείωση του ανταγωνιστικού χάσματος.

Κύκλοι της βιομηχανίας εκφράζουν την ανησυχία τους τόσο για το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν βρίσκεται μεταξύ των χωρών που εξασφάλισαν τώρα την έγκριση της Κομισιόν όσο και για την καθυστέρηση στην προσαρμογή του ελληνικού μηχανισμού στα νέα δεδομένα.