Ολοκληρώθηκε το πλαίσιο για την αντιμετώπιση του «ενεργειακού τουρισμού» – Μόνο η υπογραφή του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας απομένει για να ενεργοποιηθεί ένα μέτρο καταλύτης για την εξυγίανση της λιανικής

Στην τελική ευθεία μπαίνει μία από τις πιο σημαντικές (και πλέον μακροχρόνιες) εκκρεμότητες για την εύρυθμη λειτουργία της λιανικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες το ΥΠΕΝ έχει ολοκληρώσει την εκπόνηση ενός πλήρους πλαισίου για την αντιμετώπιση του «ενεργειακού τουρισμού».

Το πλαίσιο βρίσκεται πλέον στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με συνέπεια να απομένει πλέον μόνο ένα βήμα -δηλαδή η υπογραφή του Υπουργού- για να ανοίξει ο δρόμος για την έκδοση της Απόφασης τροποποίησης του Κώδικα Προμήθειας. Κάτι που θα σηματοδοτήσει τη λύση ενός από τα μεγαλύτερα προβλήματα που μαστίζουν τον κλάδο. 

Με βάση τις ίδιες πληροφορίες, το σχέδιο έχει υποβληθεί σε λεπτομερή επεξεργασία τόσο από τον Υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκο Τσάφο, όσο και από τη Γενική Γραμματέα Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του ΥΠΕΝ, Δέσποινα Παληαρούτα. Πρόκειται για μία πλήρη και αναλυτική «φόρμουλα», η οποία προορίζεται να αποτελέσει μία αποτελεσματική νέα εκδοχή του Άρθρου 42 του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας, αφού απαντά σε όλα τα θέματα που έχουν να κάνουν με τους καταναλωτές με ληξιπρόθεσμα χρέη, καθώς και τη δυνατότητά τους για αλλαγή προμηθευτή.

Debt flagging και αποκοπή από τον παλιό προμηθευτή

Έτσι, αναμένεται να δώσει τέλος στην εκμετάλλευση της πλήρους απουσίας οποιουδήποτε φίλτρου κατά την αλλαγή παρόχου, σαν «παραθυράκι» από στρατηγικούς κακοπληρωτές για να συνεχίσουν να ηλεκτροδοτούνται παρά τα χρέη τους, απλώς μετακινούμενοι από προμηθευτή σε προμηθευτή. Την ίδια στιγμή, αν και βάζει μπλόκο στον «ενεργειακό τουρισμό», το νέο πλαίσιο έχει σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι νομικά θωρακισμένο. 

Για αυτό τον σκοπό, αξιοποιεί την έννοια του στρατηγικού κακοπληρωτή, όπως αυτή είχε ξεκινήσει να δρομολογείται από την προηγούμενη πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ. Παράλληλα, δίνει τη δυνατότητα στους προμηθευτές -υπό πολύ συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις- να εκδίδουν εντολές αποκοπής σε πρώην πελάτες τους με ληξιπρόθεσμα χρέη. 

Η αντιμετώπιση του ενεργειακού τουρισμού παραμένει εκκρεμότητα από το 2020, όταν και κατέπεσε στο ΣτΕ το Άρθρο 42 του Κώδικα Προμήθειας, το οποίο ρύθμιζε τις μετακινήσεις για πελάτες με ληξιπρόθεσμα χρέη. Το Άρθρο προέβλεπε ότι οι προμηθευτές είχαν το δικαίωμα να αρνηθούν την αποδέσμευση καταναλωτών στην περίπτωση που αυτοί είχαν οφειλές – έναν περιορισμό που, καθώς ήταν καθολικός, το ΣτΕ έκρινε ότι αντέβαινε στην οικονομική ελευθερία των καταναλωτών.

Οφειλές εκατομμυρίων ευρώ

Αν σε όλα τα χρόνια που μεσολάβησαν διακηρυγμένος σκοπός των πολιτικών ηγεσιών του ΥΠΕΝ ήταν να υπάρξει ένα εναλλακτικό πλαίσιο, το κενό παρέμενε μέχρι τώρα, προκαλώντας φέσια εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ στις εταιρείες. 

Υπενθυμίζεται πως για το μοντέλο του στρατηγικού κακοπληρωτή είχαν διεξαχθεί τρεις διαβουλεύσεις από τη ΡΑΑΕΥ, με συνέπεια να είναι εντελώς ώριμο για εφαρμογή. Σύμφωνα με αυτό, στρατηγικός κακοπληρωτής είναι ο καταναλωτής που έχει την τελευταία 5ετία ληξιπρόθεσμα χρέη σε δύο πρώην προμηθευτές του και επίσης ληξιπρόθεσμες οφειλές στον (τρίτο) πάροχο, από τον οποίο τώρα προμηθεύεται ρεύμα.

Για να εφαρμοστεί το μοντέλο, θα δημιουργηθεί από τον ΔΕΔΔΗΕ ένα σύστημα σήμανσης (debt flagging) των καταναλωτών. Η βασική λειτουργία του είναι πως, υπό την προϋπόθεση των τριών επισημάνσεων, καταργείται η δυνατότητα μετακίνησης σε νέο πάροχο. Από την άλλη πλευρά, αν ο καταναλωτής δεν έχει συμπληρώσει τρεις επισημάνσεις, θα μπορεί να αποχωρήσει.

Ωστόσο, το νέο σχέδιο του ΥΠΕΝ προσθέτει μία ακόμη κρίσιμη λειτουργία: εκτός από το να προχωρήσει σε flagging πελατών του που έχουν αποχωρήσει αφήνοντας φέσια, σε ορισμένες περιπτώσεις ο πάροχος θα έχει επίσης τη δυνατότητα να υποβάλει εντολή αποκοπής τους.

Οι όροι για διακοπή της ηλεκτροδότησης

Πρώτος όρος για αυτή τη δυνατότητα θα είναι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές να ξεπερνούν ένα συγκεκριμένο όριο. Επίσης, πριν από την εντολή, ο προμηθευτής θα πρέπει υποχρεωτικά να προχωρήσει σε προσφορά διακανονισμού στον πρώην πελάτη του. Παράλληλα, αν ο πάροχος αδρανήσει για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, τότε δεν θα μπορεί πλέον να προχωρά σε εντολή απενεργοποίησης.

Επίσης, ένας προμηθευτής θα μπορεί να εκδίδει εντολές αποκοπής για πρώην πελάτες τους, οι οποίοι με την αποχώρησή τους είχαν μεν προβεί σε ρύθμιση των χρεών τους, ωστόσο στην πορεία σταμάτησαν να την τηρούν. Και πάλι η δυνατότητα αυτή θα παρέχεται για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Όπως είναι φυσικό, παράλληλα θα προχωρούν σε flagging.

Από την άλλη μεριά, όπως και στην εκδοχή που δρομολογείτο από την προηγούμενη πολιτική ηγεσία, το μοντέλο του στρατηγικού κακοπληρωτή έχει ενός είδους αναδρομικότητα – αφού αφορά οφειλές που έγιναν την τελευταία 5ετία. Επομένως για να εφαρμοστεί, οι προμηθευτές θα πρέπει να επικοινωνήσουν με τους παλιούς πελάτες τους που έχουν αρρύθμιστα χρέη, προσφέροντάς τους διακανονισμό των οφειλών. Στην περίπτωση που οι εν λόγω καταναλωτές δεν ανταποκριθούν στον διακανονισμό, τότε οι πάροχοι θα τους επισημάνουν στο σύστημα Debt Flagging.