Το διακύβευμα της Ενεργειακής Συνόδου των Αθηνών - Tο διήμερο των διπλωματικών και επιχειρηματικών επαφών, τα deals της P- TEC και η εμπλοκή των αμερικανικών τραπεζών

Στραμμένα στην Αθήνα θα είναι σήμερα και αύριο τα βλέμματα της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς τόσο για τις διπλωματικές όσο και για τις επιχειρηματικές επαφές ανάμεσα στην 50μελή αμερικανική αποστολή και τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης που αποκτούν ιδιαίτερο βάρος σε αυτή τη μετάβαση για τη Γηραιά Ηπειρο από το ρωσικό στο αμερικανικό αέριο.

Σε αυτή τη νέα ενεργειακή σκακιέρα και «αλλαγή σελίδας» για την Ευρώπη, η Ελλάδα διεκδικεί κεντρική θέση, όπως δείχνει η αμερικανική επιλογή η 6η Σύνοδος για τη Διατλαντική Ενεργειακή Συνεργασία (Sixth Partnership for Transatlantic Energy Cooperation - P-TEC) να φιλοξενηθεί στην Αθήνα, με το επιχειρηματικό και οικονομικό ενδιαφέρον να είναι εξίσου σημαντικό με το πολιτικό και γεωστρατηγικό.

Τη σημασία της συνόδου αναδεικνύει και μόνο το γεγονός ότι βρίσκονται στην Αθήνα τέσσερις υπουργοί της διακυβέρνησης Τραμπ που συγκροτούν το στενό πυρήνα εξουσίας στην Ουάσινγκτον, ο υπ. Εσωτερικών και «τσάρος» της Ενέργειας Ντάγκ Μπέργκαμ, ο υπ. Ενέργειας Κρις Ράιτ, ο υφυπ. Εξωτερικών για τη Διαχείριση και τους Πόρους, Μάικλ Ρίγας και o υφυπουργός Εξωτερικών Τζέικομπ Χέλμπεργκ, ενώ παρούσα φυσικά θα είναι και η νέα πρέσβειρα των ΗΠΑ Κίμπερλι Γκίλφοϊλ.

Στο πολιτικό επίπεδο, η κυβέρνηση δεν κρύβει τις επιδιώξεις και τις προσδοκίες της για μια θεαματική αναβάθμιση της στρατηγικής σχέσης της χώρας με τις ΗΠΑ - με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για συζητήσεις και σε άλλα πεδία, όπως το θέμα των θαλασσίων ζωνών-  με δεδομένες τις ραγδαίες εξελίξεις στο ενεργειακό τοπίο και το έντονο αμερικανικό ενδιαφέρον για το ρόλο της χώρας ως πύλης εξαγωγών LNG προς το Βορρά.

Στο επιχειρηματικό επίπεδο, το γεγονός ότι η διακυβέρνηση Τραμπ είναι «business oriented» καθιστά ακόμη πιο ενδιαφέρουσες τις εξελίξεις. Ειδικά όταν το παρών δίνουν οι μεγαλύτεροι αμερικανοί παραγωγοί, δηλαδή η ConocoPhillips, η Cheniere και η Venture Global (είχε δεσμεύσει το 25% του capacity στο FSRU Αλεξανδρούπολης), η Westinghouse, από τους κορυφαίους παίκτες διεθνώς στους πυρηνικούς αντιδραστήρες, καθώς επίσης η ExxonMobil και οι κολοσσοί της Google και της Amazon, υπογραμμίζοντας τη μεγάλη διασύνδεση ενέργειας και τεχνολογίας στη νέα εποχή.

Από ελληνικής πλευράς, στο Ζάππειο θα βρίσκονται όλοι οι μεγάλοι της ενέργειας, πολλοί από τους οποίους συμμετέχουν ως ομιλητές στο σημερινό φόρουμ, όπως ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΠΑ Κωσταντίνος Ξιφαράς, ο επικεφαλής της ΔΕΗ Γιώργος Στάσσης, ο CEO της Helleniq Energy Ανδρέας Σιάμισιης, ο επικεφαλής της Energean Μαθιός Ρήγας, ο Διευθύνων Σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ Μάνος Μανουσάκης, η επικεφαλής του ΔΕΣΦΑ Μαρία Ρίτα Γκάλι, κ.ά.

Στο business φόρουμ δηλαδή που ανοίγει τη σύνοδο (η Διυπουργική είναι αύριο), συμμετέχουν τόσο οι δυνητικοί «πωλητές», όσο και οι δυνητικοί «αγοραστές» απ’ όλο το φάσμα των αμερικανικών εξαγωγών προς την Ευρώπη που περιλαμβάνει το ενεργειακό σκέλος, (750 δισ. δολάρια στη τριετία), της συμφωνίας ΕΕ- ΗΠΑ του περασμένου Ιουλίου για τους δασμούς.

Ο ρόλος των αμερικανικών τραπεζών

Τα φώτα φυσικά στρέφονται στον Κάθετο Διάδρομο και στο πώς θα καταστεί εφικτό να διοχετευτούν τα επόμενα χρόνια όλοι αυτοί οι τεράστιοι όγκοι αμερικανικού LNG στη ΝΑ Ευρώπη, θέμα που θα απασχολήσει σε μεγάλο βαθμό την αυριανή δεύτερη ημέρα της P-TEC, όπου και θα λάβει χώρα η Σύνοδος με συμμετοχή 24 υπουργών Ενέργειας από τη Κεντρική και Αν. Ευρώπη.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρουσία υψηλόβαθμων στελεχών των αμερικανικών κρατικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων Development Finance Corporation (DFC) και Export-Import Bank (EXIM), που συμμετείχαν και κατά τη χθεσινή συνάντηση των τεσσάρων αμερικανών υπουργών με τον Πρωθυπουργό.

Τα αμερικανικά τραπεζικά ιδρύματα εξετάζουν τη χρηματοδότηση νέων υποδομών αερίου με στόχο τη μεγέθυνση των σε μεγάλο βαθμό σοβιετικής εποχής αγωγών των πέντε χωρών διέλευσης (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία), που συνθέτουν την αλυσίδα του Κάθετου Διαδρόμου.

Στην πράξη, αυτό που βλέπει η αμερικανική πλευρά είναι ότι ο μόνος τρόπος για να επιτευχθεί το μεγαλόπνοο σχέδιο αντικατάστασης με US LNG του ρωσικού αερίου στην περιοχή -που από το 2028 θα αποτελεί παρελθόν- είναι να χρηματοδοτήσει τους παλαιούς και μικρής χωρητικότητας αγωγούς, προκειμένου να αυξηθεί η χωρητικότητά τους και να μπορούν να απορροφήσουν πολύ μεγαλύτερους όγκους.

Τα έργα της αλυσίδας του υπό διαμόρφωση Κάθετου Διαδρόμου, μαζί με τα ελληνικά terminals, δηλαδή τη Ρεβυθούσα και φυσικά την Αλεξανδρούπολη, θα κληθούν να αντικαταστήσουν τα επόμενα χρόνια με άλλες πηγές (κυρίως αμερικανικές) έναν τεράστιο όγκο της τάξης των 15 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων (bcm), όσο είναι σήμερα η ποσότητα του ρωσικού αερίου που διακινείται  στη ΝΑ Ευρώπη (πλην Σερβίας).

Ποιες συμφωνίες θα ανακοινωθούν

Στο ερώτημα ποια ακριβώς έργα μπορεί να χρηματοδοτήσουν οι αμερικανικές τράπεζες, η απάντηση θα προέλθει κατά τις εργασίες του φόρουμ, με τα δάνεια να αφορούν ενδεχομένως και άλλες επενδύσεις, πέραν των αγωγών, όπως νέα FSRU ή πλοία μεταφοράς LNG.

Στο πρώτο για παράδειγμα deal αυτής της νέας εποχής, τη στρατηγική συμφωνία που επισημοποίησαν χθες με κοινή ανακοίνωση οι όμιλοι ΔΕΠΑ και AKTOR για τη δημιουργία ενός καθαρά εξαγωγικού σχήματος που θα αφορά και πλοία μεταφοράς αμερικανικού LNG στη ΝΑ Ευρώπη - σήμερα θα μάθουμε ποιός από τους Venture Global, ConocoPhillips ή Cheniere είναι ο partner - λέγεται ότι εμπλέκεται και η αμερικανική τράπεζα DFC.

Το κατά πόσο θα μπει στο σχήμα ως μέτοχος, όπως ακούγεται, καθώς και αν η συμφωνία προβλέπει τη μεταφορά στη ΝΑ Ευρώπη φορτίων 2 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων το χρόνο, θα γίνει πιθανότατα γνωστό σήμερα.

Στις ανακοινώσεις της Συνόδου υπάρχει ερωτηματικό αν θα συμπεριληφθεί και απόφαση που είχε γραφεί τις προηγούμενες ημέρες ότι καταλήγει η ExxonMobil για ερευνητική γεώτρηση στην Κρήτη.

Στο βαθμό που επιβεβαιωθεί το σενάριο, τότε κατά την πρακτική που ακολουθείται διεθνώς, η πρώτη ερευνητική γεώτρηση θα πρέπει να αναμένεται κάπου μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2027 και θα αποτελέσει την πρώτη στον ελλαδικό χώρο, μετά από εκείνη στις αρχές της δεκαετίας του 2000.

Τρίτη συμφωνία, η οποία λέγεται ότι θα ανακοινωθεί αύριο, είναι αυτή των Διαχειριστών του Κάθετου Διαδρόμου για την έναρξη διάθεσης του προϊόντος «Route 2», που αφορά τη μεταφορά φυσικού αερίου από την Αμφιτρίτη (είσοδο του FSRU), στον IGB και από εκεί στον Vertical Corridor.

Είναι πιθανόν, τέλος, να έχουμε πρόοδο και κάποιου τύπου συμφωνία με αμερικανικούς τεχνολογικούς "παίκτες", για την κατασκευή από τη ΔΕΗ του data center που έχει αναγγείλλει για τη Δυτική Μακεδονία.