Κομισιόν: Η δέσμη παραβάσεων Μαΐου των κρατών μελών για την ενέργεια

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην τακτική της δέσμη αποφάσεων για υποθέσεις παράβασης, κινεί νομική διαδικασία κατά των κρατών μελών που δεν συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις που υπέχουν βάσει του ενωσιακού δικαίου. Οι εν λόγω αποφάσεις, οι οποίες καλύπτουν διάφορους τομείς πολιτικής της ΕΕ, αποβλέπουν στην εξασφάλιση της ορθής εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου προς όφελος των πολιτών και των επιχειρήσεων. Οι κυριότερες αποφάσεις που ελήφθησαν από την Επιτροπή παρατίθενται κατωτέρω ταξινομημένες ανά τομέα πολιτικής. 

Συγκεκριμένα για τον τομέα της ενέργειας περιλαμβάνονται τα παρακάτω: 

Η Επιτροπή καλεί τη ΔΑΝΙΑ και παροτρύνει την ΕΣΘΟΝΙΑ να μεταφέρουν πλήρως στο εθνικό τους δίκαιο τους κανόνες της ΕΕ για την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης έργων ανανεώσιμης ενέργειας

Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει προειδοποιητική επιστολή στη Δανία [INFR(2025)2050] και αιτιολογημένη γνώμη στην Εσθονία [INFR(2024)0219], επειδή δεν μετέφεραν πλήρως στο εθνικό τους δίκαιο τις διατάξεις της αναθεωρημένης οδηγίας για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές όσον αφορά την απλούστευση και την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης. Η αναθεωρημένη οδηγία [οδηγία (ΕΕ) 2023/2413] για την τροποποίηση της οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001 άρχισε να ισχύει τον Νοέμβριο του 2023 και ορισμένες διατάξεις έπρεπε να μεταφερθούν στο εθνικό δίκαιο έως την 1η Ιουλίου 2024. Στις διατάξεις αυτές περιλαμβάνονται μέτρα για την απλούστευση και την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης τόσο για έργα ανανεώσιμης ενέργειας όσο και για τα έργα υποδομής που είναι αναγκαία για την ενσωμάτωση της πρόσθετης δυναμικότητας στο σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας. Περιλαμβάνονται επίσης σαφείς προθεσμίες για τις διαδικασίες αδειοδότησης που στοχεύουν σε συγκεκριμένες τεχνολογίες ή σε συγκεκριμένα είδη έργων, η ενίσχυση του ρόλου του ενιαίου σημείου επαφής για τις αιτήσεις και η παραδοχή ότι τα έργα ανανεώσιμης ενέργειας και οι σχετικές υποδομές δικτύου είναι υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος. Τον Σεπτέμβριο του 2024 η Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητικές επιστολές σε 26 κράτη μέλη, επειδή δεν είχαν μεταφέρει πλήρως την οδηγία στο εθνικό τους δίκαιο. Η Επιτροπή εξέτασε, αφενός, τα μέτρα μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο που κοινοποίησε η Δανία και, αφετέρου, την απάντηση της Εσθονίας και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ούτε η Δανία ούτε Εσθονία δεν έχουν ακόμη μεταφέρει πλήρως στο εθνικό τους δίκαιο την οδηγία. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποστέλλει προειδοποιητική επιστολή στη Δανία, η οποία έχει πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να ολοκληρώσει τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο. Εάν η Επιτροπή δεν λάβει ικανοποιητική απάντηση, μπορεί να αποφασίσει να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη. Με τη σημερινή αιτιολογημένη γνώμη προς την Εσθονία, το κράτος μέλος έχει πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει, να λάβει τα αναγκαία μέτρα και να ενημερώσει την Επιτροπή. Διαφορετικά, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να παραπέμψει την υπόθεση στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αιτιολογημένη γνώμη

Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να επισπεύσουν τη μεταφορά στο εθνικό τους δίκαιο των συμφωνηθέντων κανόνων για την ενίσχυση και την επέκταση της εμπορίας εκπομπών της ΕΕ

Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει αιτιολογημένες γνώμες στο Βέλγιο [INFR(2024)0009], τη Βουλγαρία (INFR(2024)0015), την Τσεχία [INFR(2024)0027], την Εσθονία [INFR(2024)0039], την Ισπανία [INFR(2024)0051], τη Λετονία [INFR(2024)0096], την Ουγγαρία [INFR(2024)0069], την Πολωνία [INFR(2024)0115], την Πορτογαλία ([NFR(2024)0121], τη Ρουμανία [INFR(2024)0127], τη Σλοβενία [INFR(2024)0135] και τη Φινλανδία [INFR(2024)0057], επειδή δεν μετέφεραν ή μετέφεραν μερικώς στο εθνικό τους δίκαιο την οδηγία 2023/959 σχετικά με τη θέσπιση συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου εντός της Ένωσης (ΣΕΔΕ της ΕΕ), η οποία έπρεπε να είχε μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο έως την 31η Δεκεμβρίου 2023. Η αναθεώρηση της οδηγίας για το ΣΕΔΕ της ΕΕ, η οποία τροποποιεί την οδηγία 2003/87/ΕΚ, ενισχύει τους υφιστάμενους κανόνες του ΣΕΔΕ της ΕΕ, επεκτείνει το ΣΕΔΕ στις θαλάσσιες μεταφορές, μειώνει την ποσότητα των δικαιωμάτων εκπομπής, καθορίζει ότι λιγότερα δικαιώματα πρέπει να κατανέμονται δωρεάν, ενώ παράλληλα ενισχύει τα Ταμεία που στηρίζουν την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές εντός του συστήματος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε, επίσης, να αποστείλει αιτιολογημένες γνώμες στο Βέλγιο [INFR(2024)0008], τη Βουλγαρία [INFR(2024)0014], την Εσθονία [INFR(2024)0038], την Ισπανία [INFR(2024)0050], την Κύπρο [INFR(2024)0021], τη Λετονία [INFR(2024)0095], την Ουγγαρία [INFR(2024)0068], την Πολωνία [INFR(2024)0114], τη Ρουμανία [INFR(2024)0126], τη Σλοβενία [INFR(2024)0134] και τη Φινλανδία [INFR(2024)0056], επειδή δεν μετέφεραν ή μετέφεραν μερικών στο εθνικό τους δίκαιο την οδηγία 2023/958 σχετικά με τους αναθεωρημένους κανόνες του ΣΕΔΕ της ΕΕ που εφαρμόζονται στον τομέα των αερομεταφορών, η οποία έπρεπε να είχε μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο έως την 31η Δεκεμβρίου 2023. Οι τροποποιήσεις θέτουν πιο φιλόδοξους στόχους στον τομέα των αερομεταφορών και εφαρμόζουν το σύστημα αντιστάθμισης και μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα για τις διεθνείς αεροπορικές μεταφορές. Η πλήρης μεταφορά των εν λόγω οδηγιών στο εθνικό δίκαιο είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση της ορθής λειτουργίας του ΣΕΔΕ της ΕΕ, την αποφυγή στρεβλώσεων στην εσωτερική αγορά και την ευθυγράμμιση του συστήματος με τους κλιματικούς στόχους της ΕΕ για το 2030 που ορίζονται στο ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα. Τον Ιανουάριο του 2024 η Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητικές επιστολές σε 26 κράτη μέλη, επειδή δεν είχαν μεταφέρει πλήρως τις δύο οδηγίες στο εθνικό τους δίκαιο. Ορισμένα κράτη μέλη επεξεργάζονται μέτρα μεταφοράς των οδηγιών και των αντίστοιχων διατάξεων, αλλά τα προαναφερθέντα κράτη μέλη δεν έχουν κοινοποιήσει την πλήρη μεταφορά ή έχουν κοινοποιήσει μόνο μερική μεταφορά στο εθνικό δίκαιο. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει αιτιολογημένες γνώμες στα εν λόγω κράτη μέλη, τα οποία έχουν πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσουν και να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για την πλήρη και ορθή μεταφορά στο εθνικό δίκαιο. Διαφορετικά, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να παραπέμψει τις υποθέσεις στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Επιτροπή παροτρύνει τη ΡΟΥΜΑΝΙΑ να καταργήσει τους περιορισμούς στην τιμολόγηση του αερίου

Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη στη Ρουμανία [INFR (2024)2194] λόγω περιορισμού της ελευθερίας των παραγωγών αερίου να καθορίζουν τις τιμές χονδρικής πώλησης του αερίου στη Ρουμανία. Ειδικότερα, η Ρουμανία θέσπισε εθνικό μέτρο το οποίο υποχρεώνει τους παραγωγούς αερίου να πωλούν μέρος της εγχώριας παραγωγής τους σε καθορισμένη τιμή στους πελάτες σε επίπεδο χονδρικής. Οι ρυθμιζόμενες τιμές στο επίπεδο της αγοράς χονδρικής της ΕΕ στρεβλώνουν τα μηνύματα των τιμών και την αποτελεσματική λειτουργία της αγοράς και, ως εκ τούτου, δεν συνάδουν με την οδηγία 2009/73/ΕΚ σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά φυσικού αερίου. Η Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητική επιστολή στη Ρουμανία τον Οκτώβριο του 2024. Η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο που σχετίζεται με την τιμολόγηση του αερίου περιορίζει τις θεμελιώδεις αρχές της ελεύθερης διαμόρφωσης των τιμών στη χονδρική αγορά αερίου, σε βάρος της εσωτερικής αγοράς και των καταναλωτών. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη στη Ρουμανία, η οποία έχει πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να λάβει τα αναγκαία μέτρα. Διαφορετικά, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να παραπέμψει την υπόθεση στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η σημερινή αιτιολογημένη γνώμη δεν εξετάζει τη νομιμότητα του ανώτατου ορίου εσόδων για τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας στη Ρουμανία, το οποίο αποτέλεσε επίσης μέρος της προειδοποιητικής επιστολής. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι εκκρεμούν αρκετές προδικαστικές αποφάσεις ενώπιον του Δικαστηρίου σχετικά με το θέμα αυτό. Ανάλογα με την έκβαση των εν λόγω υποθέσεων του Δικαστηρίου, η Επιτροπή θα αποφασίσει αν θα δώσει συνέχεια στο ζήτημα με μέτρα επί παραβάσει.