Μίχος (ΑΔΜΗΕ): Η προθεσμιακή αγορά, οι προκλήσεις των ΑΠΕ και οι διασυνοριακές συναλλαγές

Στον τρόπο λειτουργίας της προθεσμιακής αγοράς και στις προκλήσεις των διασυνοριακών συναλλαγών αναφέρθηκε ο κ. Δημήτριος Μίχος Γενικός Διευθυντής Λειτουργίας, Υποδομών και Αγοράς του ΑΔΜΗΕ μιλώντας στο  6ο POWER & GAS FORUM που διοργανώνει το energypress  στις 27-28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2025 στο ξενοδοχείο Wyndham Grand Athens.

Ο κ. Μίχος σημείωσε ότι εκτός από την αγορά εξισορρόπησης, ο ΑΔΜΗΕ δουλεύει και την προθεσμιακή αγορά, τις δημοπρασίες για μακροχρόνια δικαιώματα στις διασυνδέσεις οι οποίες γίνονται κάθε χρόνο το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου για ετήσια δικαιώματα στις διασυνδέσεις ή στα μισά του προηγούμενου μήνα για τα μηνιαία δικαιώματα.

Αντικείμενο των προθεσμιακών προϊόντων είναι η διαθέσιμη μεταφορική ικανότητα (2.100 μεγαβτ προς τα έξω και 2.100 προς τα μέσα στις γειτονικές χώρες). Από αυτά, τα 500 μεγαβάτ αφορούν στη διασύνδεση με την Ιταλία και τα υπόλοιπα στις άλλες χώρες, δηλαδή την Αλβανία, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Βουλγαρία και την Τουρκία.  Όπως επεσήμανε, σε αυτή τη γωνιά της Ευρώπης που είμαστε συνορεύουμε με τη Βουλγαρία και την Ιταλία οι οποίες ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και επομένως οι δημοπρασίες για αυτές γίνονται μέσω ενός κέντρου δημοπρασιών στο Λουξεμβούργο ενώ για τις υπόλοιπες χώρες εκτός ΕΕ, τα δικαιώματα διαπραγματεύονται στο Μαυροβούνιο.

Αναλύοντας περαιτέρω, υπογράμμισε ότι ανάλογα με την κάθε διασύνδεση, ένα ποσοστό πάει στα ετήσια δικαιώματα (για την Ιταλία έχουμε το μικρότερο ποσοστό που είναι της τάξεως του 15%) και τα άλλα πάνε στα μηνιαία ενώ στις υπόλοιπες χώρες με τις οποίες συνορεύουμε το ποσοστό είναι μεγαλύτερο και φθάνει το 40%. Ο τζίρος από αυτά είναι μεγάλος και κυμαίνεται από 30 έως 90 εκατ. ευρώ το χρόνο. Αυτά τα χρήματα δεν αποτελούν έσοδα για τον ΑΔΜΗΕ αλλά χρησιμοποιούνται είτε για την ενίσχυση νέων διασυνδέσεων είτε για να μειώσουν τη χρέωση χρήσης συστήματος για τους καταναλωτές.

Ο κ. Μίχος εξέφρασε την άποψη ότι η  προθεσμιακή αγορά λειτουργεί με επιτυχία για πάνω από 20 χρόνια και οι παίχτες τη χρησιμοποιούν για να εξασφαλίσουν τη δυνατότητα  να μεταφέρουν ενεργεία ή για λόγους hedging, κάνοντας συνδυασμό με ποσότητες ενέργειας που έχουν κλείσει από τη μία χώρα στην άλλη. «Ελπίζω ότι στο μέλλον οι προθεσμιακές αγορές ενέργειας θα έχουν την ίδια επιτυχία με αυτή που έχουμε στο διασυνοριακό εμπόριο» σημείωσε ο κ. Μίχος ενώ αναφερόμενος στις διασυνοριακές συναλλαγές τόνισε ότι για τα διασυνοριακά PPAs (διμερή συμβόλαια), όσοι ασχολούνται ζητούν αντί να είναι ετήσια, να γίνουν είτε διετή είτε τριετή και αυτό είναι κάτι το οποίο έχει πέσει στο τραπέζι των συζητήσεων.

Ως προς τις προκλήσεις που προκύπτουν από τη διείσδυση των ΑΠΕ, ο κ. Μίχος εξέφρασε την πεποίθηση ότι με τις αλλαγές σχετικά με το πλαφόν και τις αρνητικές τιμές, θα έχουμε μεγαλύτερη συμμετοχή και επομένως ένα μεγάλο κομμάτι που αφορά στα θέματα εξισορρόπησης μεταξύ  παραγωγής και ζήτησης θα λύνεται μέσω της αγοράς ενώ είναι σημαντικό να συμμετάσχουν ευέλικτες μορφές για έγχυση και απορρόφηση ενέργειας. Όσον αφορά στην απόκριση της ζήτησης, η οποία δόθηκε ως δυνατότητα το Σεπτέμβριο του 2022, ο κ. Μίχος  ανέφερε ότι αυξάνεται ο αριθμός των συμμετεχόντων και φθάνει στα 350 μεγαβάτ (αφορούν στους 5-6 φορείς που συμμετέχουν) αλλά όπως είπε, είναι απαραίτητο να αυξηθεί η συμμετοχή και ο ανταγωνισμός προκειμένου να πέσουν και οι τιμες σε αυτά τα προϊόντα.