Νέο πλήγμα για την ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου οι κυρώσεις των ΗΠΑ στην Gazprombank – Σενάρια ακόμα και για ολική διακοπή του TurkStream

Ένα νέο τοπίο στο τομέα του φυσικού αερίου βρίσκεται υπό διαμόρφωση με την τελευταία εξέλιξη να αποτελεί η απόφαση των ΗΠΑ να προχωρήσουν στην επιβολή κυρώσεων σε βάρος της ρωσικής τράπεζας Gazprombank.

Αν και οι ευρωπαϊκές χώρες δεν έχουν ακολουθήσει την πρακτική των Αμερικάνων, εντούτοις, όπως μεταφέρουν πηγές της αγοράς στο energypress, η εν λόγω κίνηση «διαβάζεται» ως μια ακόμη παράμετρος που έρχεται να επιβεβαιώσει τα νέα δεδομένα στην προμήθεια της Ευρώπης με φυσικό αέριο.

Το «κάδρο» συμπληρώνουν η επικείμενη λήξη της σύμβασης διαμετακόμισης ρωσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας στις αρχές του νέου έτους, η διακοπή της προμήθειας φυσικού αερίου στην αυστριακή OMV, η αυξημένη ζήτηση του καυσίμου, καθώς και η ταχύτερη του αναμενόμενου κατανάλωση των αποθεματοποιημένων ποσοτήτων με την εναλλακτική του LNG να τελεί υπό τους όρους της αγοράς. Δηλαδή, κατά τα πρότυπα της ενεργειακής κρίσης, η Ευρώπη ενδέχεται να κληθεί να πληρώσει ακριβά την υποκατάσταση του ρωσικού αγώγιμου αερίου με φορτία LNG, ειδικά στην περίπτωση που η ζήτηση από άλλα μέρη του κόσμου αυξηθεί, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό και κατά συνέπεια τις τιμές.

Σε κάθε περίπτωση, όπως μεταφέρουν πηγές της αγοράς, η πρόσφατη εξέλιξη με την επιβολή κυρώσεων στην Gazprombank που στόχο έχει να καταστήσει αδύνατες τις συναλλαγές της Gazprom με τους πελάτες της, ενέχει τον κίνδυνο αναταραχών στην προμήθεια του καυσίμου με τις ανησυχίες να εστιάζουν στην περιοχή των Βαλκανίων και την εναλλακτική του ρωσικού αερίου που λειτουργεί μέχρι και σήμερα και αφορά τον αγωγό TurkStream.

Σημειώνεται ότι η Gazprombank αποτελεί την «καρδιά» της όλης διαδικασίας καθώς μέσω αυτής οι ευρωπαίοι πελάτες της Gazprom αποζημιώνουν την ρωσική εταιρεία τις ποσότητες που λαμβάνουν. «Οι νέες αμερικανικές κυρώσεις στη Μόσχα ενδέχεται να ακυρώσουν τον μοναδικό τρόπο που έχουν οι ευρωπαίοι καταναλωτές να πληρώσουν για το φυσικό αέριο, να αυξήσουν την αστάθεια στη ρωσική αγορά συναλλάγματος και να ωθήσουν την Μόσχα πιο κοντά στη τροχιά του Πεκίνου», αναφέρει το διεθνές πρακτορείο ειδήσεων Reuters, επικαλούμενο δηλώσεις ρώσων οικονομολόγων.

Σε κάθε περίπτωση, είτε αυτό γίνει με τις δεδομένες κυρώσεις είτε με κάποιο άλλο τρόπο, η διακοπή του ρωσικού αερίου προς την περιοχή των Βαλκανίων αναμένεται να δημιουργήσει ένα έλλειμμα της τάξης των 150 GWh σε ημερήσια βάση σε περιόδους αιχμής, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές. Ως ένα βαθμό, το εν λόγω έλλειμμα μπορεί να αναπληρωθεί από εναλλακτικές οδούς και LNG, ωστόσο όχι πλήρως δεδομένων συγκεκριμένων τεχνικών θεμάτων που υπάρχουν στα σημεία εισόδου της περιοχής και στα συστήματα φυσικού αερίου των οικείων χωρών. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η χώρα μας δεν εξαιρείται δεδομένου ότι λαμβάνει ποσότητες αερίου μέσω του TurkStream και επομένως η όποια έλλειψη ποσοτήτων στο «τέλος της ημέρας» θα φτάσει και ως τα σύνορα της χώρας, χωρίς βέβαια – στην περίπτωση της Ελλάδας, όπως εκτιμάται – να προβλέπεται κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα επάρκειας.

Κατά συνέπεια και χωρίς να προδιαγράφεται η «αποτύπωση» μιας τέτοιας ανωμαλίας στις τιμές, η διακοπή του ρωσικού αερίου στην περιοχή θα δημιουργήσει θέματα έλλειψης ποσοτήτων στην περιοχή. Σημειώνεται ότι το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας απασχολεί συνολικά σε ευρωπαϊκό επίπεδο καθώς και στην περιοχή όπως αποτυπώθηκε και κατά την πρόσφατη συνάντησή τους σε επίπεδο working group στα πλαίσια του CESEC στις Βρυξέλλες τον περασμένο Σεπτέμβριο. Το θέμα της διακοπής των ρωσικού αερίου βρέθηκε, όπως έχει γράψει το energypress, στην ατζέντα των συζητήσεων και συνεχίζει να βρίσκεται στα διάφορα σενάρια που εξετάζονται.

Χρειάζεται να προσθέσουμε, όπως μεταφέρουν αρμόδιες πηγές, ότι η ολική διακοπή μέσω του Turkstream δεν συνιστά το επικρατέστερο σενάριο, δεδομένης της ανταγωνιστικότητας του ρωσικού αερίου αλλά και άλλων ζητημάτων. Αρχικά η Gazprom θέλει να συνεχίσει να αποκομίζει τα σημαντικά έσοδα που κερδίζει από την πώληση του αερίου και την ίδια στιγμή, τα κράτη-μέλη θέλουν να διατηρήσουν την δυνατότητα προμήθειας φθηνότερου φυσικού αερίου, όταν μάλιστα, η αύξηση των τιμών ενέργειας «καραδοκεί» και για τους επόμενους μήνες, τηρουμένων βέβαια μιας σειράς παραγόντων και παραμέτρων προς την μία ή την άλλη κατεύθυνση.

Στον απόηχο των παραπάνω εξελίξεων και σχολιάζοντας τις διακυμάνσεις των τιμών φυσικού αερίου, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θεόδωρος Σκυλακάκης ανέφερε, μεταξύ άλλων, σε συνέντευξή του εχθές σε τηλεοπτικό σταθμό ότι «Για τους επόμενους μήνες η τιμή του φυσικού αερίου φαίνεται ότι επηρεάζεται αρνητικά, διότι σταματά μια σύμβαση Ρωσίας – Ουκρανίας που περνάει transit το 5% του αερίου προς την Ευρώπη, ενώ βγήκε μια πρόσθετη επιβάρυνση από τις ΗΠΑ και σταματά την βασική τράπεζα που χρησιμοποιεί η Ρωσία για να κάνει συναλλαγές για το φυσικό αέριο με την Ευρώπη. Λόγω αυτών «τσιμπάει» η τιμή του αερίου». Σημειώνεται ότι η τιμή του ttf έκλεισε εχθές στα 46.5 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα, «εμμένοντας» στις υψηλές πτήσεις του τελευταίου διαστήματος σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες.