Υλοποίηση «αλά μοντέλο ΑΠΕ» συζητούν οι Διαχειριστές για τον «Κάθετο Διάδρομο» - Κρίσιμο ζητούμενο η διαθεσιμότητα της δυναμικότητας

Την σημασία της μακροχρόνιας δέσμευσης στις υποδομές που θα συνθέσουν το λεγόμενο project του Κάθετου Διαδρόμου ως βασική προϋπόθεση για να προχωρήσει η υλοποίηση και να καταστεί δυνατή η απρόσκοπτη μεταφορά του φυσικού αερίου μέχρι την Ουκρανία, υπογράμμισαν, μεταξύ άλλων, οι Διαχειριστές αλλά και εκπρόσωποι της αγοράς στο πρόσφατο workshop της Κομισιόν στην Αθήνα.

Ειδικότερα, όπως ανέφερε στέλεχος της αγοράς με γνώση του θέματος, «Ο μόνος τρόπος για να ξεμπλοκάρει η κατάσταση είναι να έρθει κάποιος και να δεσμεύσει μακροχρόνια δυναμικότητα. Αυτό λείπει σήμερα και αυτός ο κάποιος μπορεί να είναι ο δημόσιος τομέας». Μπροστά στην γεωπολιτική αστάθεια και την αβεβαιότητα που χαρακτηρίζει την ευρωπαϊκή αγορά σήμερα, η αγορά αποφεύγει να προχωρήσει σε μακροχρόνιες δεσμεύσεις, όπως αποτυπώθηκε χαρακτηριστικά κατά τα πρόσφατα market test των Διαχειριστών για το project.

Υπό το πρίσμα αυτό, ο μόνος που μπορεί να παίξει ένα τέτοιο ρόλο, όπως επισημαίνουν πηγές της αγοράς, είναι ο δημόσιος τομέας, τα κράτη δηλαδή, που θα μπουν μπροστά και θα δεσμεύσουν δυναμικότητα με ένα καθεστώς τύπου CfD όπως συμβαίνει στα αιολικά και τα φωτοβολταϊκά, δηλαδή θα εγγυώνται την αποζημίωση των διαχειριστών σε περίπτωση που δεν καλυφθεί η δυναμικότητα και θα απολαμβάνουν οφέλη σε περίπτωση που υπερκαλυφθεί η διαθέσιμη δυναμικότητα και τα έσοδα υπερβούν τα συμφωνημένα.

Αν και πρόκειται για μια πρόταση που συζητιέται χωρίς μέχρι στιγμής να έχει εξεταστεί σε πολιτικό επίπεδο, εδράζεται στο βασικό ερώτημα που αφορά περισσότερο την διαθεσιμότητα των υποδομών ως ασφαλής εναλλακτική όδευση στη διαδρομή από Ρωσία ή Τουρκία, παρά σε κάποια δεδομένη και επείγουσα ανάγκη να μεταφερθούν ποσότητες από τον Νότο προς τον Βορρά.

«Το κρίσιμο ερώτημα σήμερα είναι ποιος θα κρατήσει υγιή και διαθέσιμη την δυναμικότητα» ανέφερε χαρακτηριστικά στέλεχος της αγοράς, συμπληρώνοντας ότι το ενδιαφέρον υπάρχει, ωστόσο υπάρχει και ο κίνδυνος η εν λόγω δυναμικότητα εν τέλει να καταλήξει να μεταφέρει ρωσικό αέριο και επομένως να «ακυρωθεί» ως εναλλακτική όδευση για την Ευρώπη.

Όπως έχει γράψει το energypress, το σχετικό ζήτημα απασχόλησε συγκεκριμένα τους συμμετέχοντες στο workshop με τον Αμερικανό υφυπουργό Τζέφρι Πάιατ να δηλώνει μεταξύ άλλων, ότι «ο Κάθετος Διάδρομος απειλείται από το γεγονός ότι οι Ρώσοι ρίχνουν σκοπίμως τις τιμές του φυσικού αερίου, κάνοντας dumping, για να υπονομεύσουν έργα, όπως το συγκεκριμένο».

Ανάλογος προβληματισμός, με ωστόσο μια ορισμένη αισιόδοξη νότα, υπήρξε και για το θέμα της πλατφόρμας για τις κοινές αγορές φυσικού αερίου σε επίπεδο ΕΕ, το Aggregate EU, όπου, όπως ανέφεραν στελέχη της αγοράς, το ενδιαφέρον βρήκε «έδαφος» και εκφράστηκε, χωρίς ωστόσο, να είναι σίγουρο ότι θα μεταφραστεί σε προσφορές κατά το επικείμενο άνοιγμα της διαδικασίας.

Υπενθυμίζεται, όπως αναφέρει πρόσφατο δημοσίευμα των Financial Times, ότι η εν λόγω υπηρεσία κατέληξε να εξυπηρετεί μόλις το 2% της πιθανής ζήτησης. Κατά τον πρώτο χρόνο λειτουργίας πέρυσι, η πλατφόρμα αντιστοίχισε συνολικά αγοραστές και πωλητές φυσικού αερίου για ζήτηση 43 δισ. κυβικών μέτρων, αλλά, σύμφωνα με τις πηγές, οι αναφορές που έλαβε η Επιτροπή δείχνουν ότι μόνο 1 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου τελικά συμβολαιοποιήθηκε.