Κατηγορηματική η αγορά για το net-metering: Επ’ουδενί κατάργησή του πριν λειτουργήσει κανονικά το net-billing – Τα βασικά επιχειρήματα στη δημόσια διαβούλευση του νομοσχεδίου

Την αντίθεσή της εκφράζει η αγορά στη πρόωρη κατάργηση του net-metering για την πλειονότητα των περιπτώσεων αυτοκατανάλωσης καλώντας την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ να αποσύρει την διάταξη μέχρι να υπάρξει το θεσμικό πλαίσιο για την ομαλή λειτουργία του net-billing.

Τα παραπάνω αποτελούν την κοινή συνισταμένη του συνόλου των σχολίων που υποβλήθηκαν στα πλαίσια της δημόσιας διαβούλευσης για το σχετικό νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ. Σε συνέχεια των αντιδράσεων της αγοράς τις προηγούμενες μέρες, τόσο σε θεσμικό επίπεδο, μέσω του ΣΕΦ όσο και από στελέχη της αγοράς, τα σχόλια της διαβούλευσης κινούνται στην ίδια κατεύθυνση, υπογραμμίζοντας τον κίνδυνο που ελλοχεύει στο να υπάρξει «κενό» χρόνου από την μετάβαση στο net-metering προς το net-billing.

Η «αγωνία» της αγοράς επιτείνεται, όπως αναφέρεται σε σχετικό σχόλιο, και από το γεγονός ότι αυτή την στιγμή δεν υπάρχει ένα σαφές χρονοδιάγραμμα και δέσμευση για το πότε το σχήμα Net-billing θα ενεργοποιηθεί στην Ελλάδα, δηλαδή πότε θα γίνουν τα αναγκαία νομοπαρασκευαστικά βήματα που χρειάζονται προκειμένου να καταστεί ενεργό, ώστε να υπάρχει συνέχεια στην αγορά.

Υπό το πρίσμα αυτό, σε ένα σχόλιο προτείνεται η θέση σε ισχύ του νέου πλαισίου να τεθεί σε συνάρτηση με την έκδοση της Υπουργικής Απόφασης για το net-billing και όχι με την έναρξη ισχύος του συγκεκριμένου νομοσχεδίου, όπου περιλαμβάνεται. Άλλη πρόταση προτρέπει στην παράλληλη λειτουργία τους, τουλάχιστον για ένα αρχικό χρονικό διάστημα έως ότου διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις θεσμικά και στην αγορά ώστε το net-billing να διαδεχθεί ολοκληρωτικά το net-metering.

Ενδεικτικά των αιτημάτων του κλάδου είναι τα παρακάτω τρία σημεία που αναφέρονται σε σχετική επιστολή που υπογράφει ο Πάνος Μπλάτσιος, Διευθύνων Σύμβουλος της INERGION ΑΕ, ως προτάσεις:

1. Προάσπιση της «ενεργειακής δημοκρατίας», η οποία εξασφαλίζεται μόνο μέσα από την ισότιμη προώθηση της διάσπαρτης/κατανεμημένης Φ/Β παραγωγής μέσα στην κατανάλωση, την οποία διασφαλίζουν τα Οικιακά και Μικρά Εμπορικά/Βιομηχανικά Φωτοβολταϊκά Συστήματα Αυτοκατανάλωσης. Απαιτείται στρατηγική αύξηση της συμμετοχής των μικρών και μεσαίων Φ/Β συστημάτων με αποθήκευση ενέργειας στο ενεργειακό μίγμα της χώρας, ώστε τα συστήματα του Οικιακού και Εμπορικού/Βιομηχανικού τομέα να συνεισφέρουν στο μίγμα τα 2/3 (67%) των αναγκών.

2. Ομαλή μετάβαση από τα «Φ/Β στη Στέγη» με net-metering + αποθήκευση ενέργειας στα «Φ/Β στη Στέγη» με net-billing + αποθήκευση ενέργειας! Αυτό διασφαλίζεται μόνο με τη συνέχιση του net-metering μέχρι την ενεργοποίηση του σχήματου net-billing (εφαρμοστική υπουργική απόφαση του Ν. 5037/2023 από το Μάρτιο ’23).

3. Συνέχιση της στήριξης της μικρής αποθήκευσης ενέργειας με εργαλεία, τα οποία μας δίνονται έτοιμα από την Ευρώπη: άμεση επιδότηση, μειωμένος ή μηδενικός ΦΠΑ και κίνητρα φοροαπαλλαγών για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, που επενδύουν σε συστήματα αυτοκατανάλωσης με αποθήκευση ενέργειας.

Μια ακόμη παράμετρος που θίγεται, μεταξύ άλλων, στα σχόλια είναι το γεγονός ότι το net-billing ελέω τιμής αποζημίωσης ενδέχεται να αποτελέσει αντικίνητρο για την εγκατάσταση συστημάτων αυτοκατανάλωσης. Ειδικότερα αναφέρεται πως «Το net-billing αυξάνει πολύ την απόσβεση ενός φωτοβολταϊκού συστήματος σε σχέση με το net-metering, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι ενδιαφερόμενοι για εγκατάσταση φωτοβολταϊκού συστήματος να μην προχωρήσουν. Δυστυχώς, το net-billing δεν έχει τα ίδια πλεονεκτήματα για τους καταναλωτές, όπως το net-metering». Άλλο σχόλιο σημειώνει ότι «net-billing η τιμή αποζημίωσης είναι τραγικά μικρή και αυτό θα αποτρέψει πολλούς ενδιαφερόμενους».

Από την πλευρά του ο Σύνδεσμος Εταιρειών Φωτοβολταϊκών υποστηρίζει μεταξύ άλλων ότι «ενώ όλοι ομνύουν στο όνομα της αποκέντρωσης και της ενεργειακής δημοκρατίας, η πραγματικότητα μαρτυρά άλλα πράγματα. Τα μικρά συστήματα αυτοπαραγωγής και ιδιοκατανάλωσης ήταν διαχρονικά ο παρίας των εφαρμοζόμενων πολιτικών. Για παράδειγμα, στην Ελλάδα έχουμε λιγότερο από 12.000 νοικοκυριά με net-metering. Σε αντιδιαστολή, στην Ολλανδία, πάνω από 2,6 εκατ. νοικοκυριά έχουν εγκαταστήσει φωτοβολταϊκά για αυτοκατανάλωση (45% της ετήσιας εγκατεστημένης ισχύος, με τα εμπορικά συστήματα επί στεγών να καλύπτουν ένα 30% επιπλέον). Το 2023 τα μικρά συστήματα αυτοκατανάλωσης στην Ελλάδα ήταν μόλις το 3,2% της νέας εγκατεστημένης ισχύος. Παρόλα αυτά, συντηρούσαν το 17,5% των θέσεων εργασίας στον κλάδο, αφού η διεσπαρμένη παραγωγή έχει σαφή πλεονεκτήματα έναντι των μεγάλων σταθμών ηλεκτροπαραγωγής σε ότι αφορά την απασχόληση. Αυτή η αναπτυξιακή διάσταση λησμονείται στη χάραξη πολιτικής και αυτό πρέπει να αλλάξει. Η προώθηση της αυτοκατανάλωσης και η ενδυνάμωση του δικαιώματος των πολιτών να δρουν ως αυτοκαταναλωτές αποτελεί άλλωστε προτεραιότητα της “Στρατηγικής της ΕΕ για την ηλιακή ενέργεια”. Είναι σαφές ότι οι θεσμικές εξελίξεις των τελευταίων μηνών, κάθε άλλο παρά υπηρετούν αυτό το σκοπό».