ΔΕΠΑ Υποδομών: Προκλήσεις και Ευκαιρίες στο Εξελισσόμενο Ενεργειακό Τοπίο

Στον πρώτο χρόνο της υπό την ηγεσία του νέου μετόχου Italgas, η ΔΕΠΑ Υποδομών αποτελεί ήδη πρότυπο προσαρμοστικότητας και ανθεκτικότητας σε ένα δυναμικό εξωτερικό περιβάλλον. Το έτος 2023 σημαδεύτηκε  από μια σειρά πρωτοφανών γεωπολιτικών και οικονομικών προκλήσεων, που άφησαν το αποτύπωμά τους στο ενεργειακό τοπίο σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. 

Η ΔΕΠΑ Υποδομών διαχειρίστηκε αυτές τις προκλήσεις με απώτερη φιλοδοξία να εξελιχθεί από έναν απλό διαχειριστή δικτύου διανομής φυσικού αερίου σε κύριο στρατηγικό επιταχυντή της ενεργειακής μετάβασης της χώρας. Το 2023, όχι μόνο επιβιώσαμε της "καταιγίδας", αλλά βγήκαμε ισχυρότεροι, επιτυγχάνοντας ένα σημαντικό ορόσημο στην αναδιάρθρωσή μας. Η ενοποίηση των τριών Διαχειριστών Συστημάτων Διανομής (ΔΣΔ) σε μια ενιαία οντότητα (ΔΕΔΑ) για τη διαχείριση του δικτύου διανομής στην Ελλάδα, σηματοδοτεί ένα σημείο καμπής στην πορεία μετασχηματισμού της Εταιρείας. 

Πλησιάζοντας προς το τέλος του έτους, οι επενδύσεις μας στην επέκταση του δικτύου διανομής κατά τη διάρκεια του 2023 καταγράφονται αυξημένες περίπου κατά 30% σε σύγκριση με το 2022. Παρά το ταραχώδες περιβάλλον, καταφέραμε να αυξήσουμε τον ετήσιο αριθμό των νέων συμβάσεων σύνδεσης σε σχέση με πέρυσι και, το σημαντικότερο, μειώσαμε τον χρόνο από την αίτηση μέχρι τη σύνδεση, βελτιστοποιώντας και επιταχύνοντας τη διαδικασία υπέρ του Τελικού Καταναλωτή. Παράλληλα, η Italgas, πρωτοπόρος της καινοτομίας και της ψηφιοποίησης, συνέχισε καθ' όλη τη διάρκεια του έτους να μεταφέρει τη γνώση, τα διδάγματα και τις βέλτιστες πρακτικές στην ελληνική πραγματικότητα. Η εν λόγω δέσμευση του μετόχου μας είχε άμεσο αντίκτυπο, καθώς μετέτρεψε τις -έως τώρα - θεωρητικές έννοιες σε απτά αποτελέσματα για τη λειτουργική αποδοτικότητα και τη βιωσιμότητα, με πολλαπλά οφέλη για τα ενδιαφερόμενα μέρη της αλυσίδας αξίας.

Ανάπτυξη

Με το βλέμμα στραμμένο στο 2024, η ΔΕΠΑ Υποδομών συνεχίζει να αναπτύσσει σε όλη τη χώρα καινοτόμα δίκτυα διανομής φυσικού αερίου, ικανά να διανείμουν πολλαπλά είδη αερίων, όπως βιομεθάνιο, συνθετικό μεθάνιο και, στο μέλλον, υδρογόνο – υπό την αίρεση της έκδοσης του σχετικού νομικού και ρυθμιστικού πλαισίου. Ανταποκρινόμενοι στο έντονο ενδιαφέρον των δυνητικών καταναλωτών για τη μετάβασή τους στη χρήση του φυσικού αερίου, το σχέδιο επέκτασης του δικτύου για το 2024 περιλαμβάνει τη σύνδεση 13 πόλεων:  Γρεβενά, Φλώρινα, Καστοριά και Άργος Ορεστικό στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, Ορεστιάδα στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης, Γιαννιτσά, Βέροια και Αλεξάνδρεια στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, Άμφισσα, Καρπενήσι και Λιβαδειά στη Στερεά Ελλάδα, Ιωάννινα στην Περιφέρεια Ηπείρου και Πάτρα στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας. 

Η στρατηγική αυτή πρωτοβουλία αποσκοπεί στην κάλυψη των υφιστάμενων αλλά και μελλοντικών αναγκών των καταναλωτών για διαφοροποιημένη "πράσινη" ενέργεια, συμβάλλοντας παράλληλα στην ενεργειακή μετάβαση. Την ίδια στιγμή, μέσω του εικονικού αγωγού LNG, διευρύνουμε τη διαθεσιμότητα του φυσικού αερίου ακόμη και σε περιοχές γεωγραφικά απομακρυσμένες από το δίκτυο διανομής. Οι Χερσαίοι σταθμοί ΥΦΑ μικρής κλίμακας αποτελούν μια άμεσα διαθέσιμη τεχνολογία, καθώς επιτρέπουν την πρόσβαση των απομακρυσμένων περιοχών στο φυσικό αέριο, διευρύνουν τις αγορές, αυξάνουν τον ανταγωνισμό στην αλυσίδα προμήθειας και παρέχουν μια οικονομικά αποδοτική εναλλακτική λύση έναντι των πιο ρυπογόνων συμβατικών ορυκτών καυσίμων με βιώσιμα οφέλη για το περιβάλλον και την ελληνική κοινωνία.

Φυσικό αέριο

Υπό αυτό το πρίσμα, η πρόσφατη μείωση των τιμών αερίου TTF, που επανέρχονται σταδιακά στα προ ενεργειακής κρίσης επίπεδα, αποτελεί μετρήσιμη απόδειξη ότι το φυσικό αέριο θα συνεχίσει να αποτελεί την πλέον προσιτή και αξιόπιστη λύση για τα νοικοκυριά, τροφοδοτώντας την ανάπτυξη επιχειρήσεων και βιομηχανιών και στηρίζοντας την οικονομική ραχοκοκαλιά της χώρας. 

Εξάλλου, ως μετρήσιμο, ασφαλές, φιλικό προς το χρήστη και ευέλικτο καύσιμο, το φυσικό αέριο βρίσκει εφαρμογή σε διάφορους τομείς και βιομηχανικές διεργασίες, ενώ η αξιοπιστία της καλά εδραιωμένης υποδομής του δικτύου μας εξασφαλίζει σταθερή και αδιάλειπτη τροφοδοσία. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται περαιτέρω από την αυξημένη ικανοποίηση των υφιστάμενων καταναλωτών, όχι μόνο αναφορικά με τη χρήση του φυσικού αερίου, αλλά και με τις υπηρεσίες που παρέχει ο Διαχειριστής. 

Στη ΔΕΠΑ Υποδομών, επισημαίνουμε την καθοριστική συμβολή του φυσικού αερίου και των δικτύων στην αντιμετώπιση των προκλήσεων του τρίπτυχου της ενεργειακής μετάβασης. Τα δίκτυα φυσικού αερίου διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην ενεργειακή ασφάλεια και σταθερότητα, καθώς χρησιμεύουν ως ευέλικτη υποδομή που αντισταθμίζει την στοχαστικότητα που επιφέρει η αυξανόμενη ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) στο πλαίσιο της συνεχώς μεταβαλλόμενης δυναμικής της αγοράς.  

Βιομεθάνιο

Σύμφωνα με τους αναθεωρημένους στόχους του ΕΣΕΚ, τα δίκτυα διανομής αερίου, εγκατεστημένα πλησίον των υφιστάμενων μονάδων παραγωγής βιοαερίου, λειτουργούν ως βασικοί μοχλοί ανάπτυξης για την αναδυόμενη αγορά βιομεθανίου. Το βιομεθάνιο δύναται να εγχυθεί σε υφιστάμενα δίκτυα διανομής φυσικού αερίου χωρίς να απαιτούνται εκτεταμένες τροποποιήσεις ή σημαντικές επενδύσεις. Αυτό θα καταστήσει δυνατή την άμεση μείωση των εκπομπών ΑτΘ για όλες τις κατηγορίες καταναλωτών που είναι συνδεδεμένοι στο δίκτυο, ενώ παράλληλα θα παρέχει πρόσθετες επιλογές απανθρακοποίησης για ενεργοβόρους τομείς, όπως η βιομηχανία. 

Εξάλλου, το βιομεθάνιο αποτελεί μια εγχώρια ανανεώσιμη πηγή ενέργειας και ως τέτοια διαφοροποιεί το εθνικό ενεργειακό μείγμα, μειώνει την εξάρτηση από εισαγόμενες προμήθειες φυσικού αερίου και ενισχύει τη συνολική ενεργειακή ασφάλεια της Χώρας. Η παραγωγή βιομεθανίου συμβάλλει επίσης στην κυκλική οικονομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών της επικράτειας, δημιουργώντας θετικό αποτύπωμα στις τοπικές κοινωνίες.

Σύζευξη και συμπληρωματικότητα

Ως εκ τούτου, η ΔΕΠΑ Υποδομών υποστηρίζει το δικαίωμα των τελικών χρηστών να επιλέγουν ελεύθερα την οδό απανθρακοποίησης που θα ακολουθήσουν στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου ενεργειακού συστήματος, αξιοποιώντας τη μοναδική ικανότητα των δικτύων φυσικού αερίου να παρέχουν πράσινη ενέργεια με οικονομικά αποδοτικό τρόπο. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να επικεντρωθούν στην αξιοποίηση της σύζευξης και της συμπληρωματικότητας μεταξύ των τομέων του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας για τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ αφενός της οικονομικής προσιτότητας και ενεργειακής ασφάλειας και αφετέρου της βιωσιμότητας. 

Ταυτόχρονα, θα πρέπει να κεφαλαιοποιήσουν το επενδυτικό δυναμικό της χώρας στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και να προωθήσουν την πολυμερή συνεργασία για μια δίκαιη μετάβαση που δε θα αφήνει κανέναν πίσω. 

Για την πλήρη αξιοποίηση του δυναμικού των δικτύων διανομής και των Διαχειριστών με στόχο την παροχή ανανεώσιμης και βιώσιμης ενέργειας, η ΔΕΔΑ προχώρησε στην υπογραφή Μνημονίων Συνεργασίας με τους παραγωγούς βιοαερίου για τον από κοινού συντονισμό των προπαρασκευαστικών ενεργειών που θα επιτρέψουν την δρομολόγηση των πρώτων έργων για την αναβάθμιση των μονάδων βιοαερίου σε μονάδες βιομεθανίου, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία του μετόχου μας Italgas. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι η εμπειρία της Italgas στη σύνδεση των πρώτων μονάδων βιομεθανίου με το δίκτυο διανομής στην Ιταλία, θα χρησιμοποιηθεί ως περιπτωσιολογική μελέτη (case study) που θα μπορούσε να υιοθετηθεί με επιτυχία στην Ελλάδα.

Κοιτάμε μπροστά

Το έτος 2023, η ΔΕΠΑ Υποδομών, χάρις στους ανθρώπους που εργάζονται στον Όμιλο, έχει αναλάβει πρωτοβουλίες για την επίτευξη και τη δημοσιοποίηση άμεσων και μετρήσιμων αποτελεσμάτων. Εισερχόμενοι στο νέο έτος, κοιτάμε μπροστά με ισχυρή προσήλωση στον σκοπό και την επίτευξη των στόχων μας όσον αφορά τη δέσμευσή μας στην καινοτομία, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την ανθρακική ουδετερότητα. Έκφραση αυτής της δέσμευσης είναι η επιτυχής εφαρμογή της τεχνολογίας CRDS της Picarro στην Ελλάδα για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου. Αυτή η πρωτοβουλία, της οποίας πρωτοστάτησε η Italgas, συνέβαλε καθοριστικά ώστε η Italgas να λάβει το υψηλού κύρους βραβείο " Gold Standard" από το Διεθνές Παρατηρητήριο Εκπομπών Μεθανίου για τρίτη συνεχή χρονιά. Με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, η ΔΕΠΑ Υποδομών συνεχίζει να ενισχύει τη θέση της ως περιβαλλοντικά υπεύθυνη εταιρεία ενέργειας, αξιοποιώντας τα ενσώματα και άυλα κεφάλαιά της  προς όφελος τόσο των σημερινών όσο και των μελλοντικών γενεών.

* Η κ. Barbara Morgante είναι CEO της ΔΕΠΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ

Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress για τις προκλήσεις, τους φόβους και τις προσδοκίες στον ενεργειακό τομέα το 2024.