Πάει για μόνιμος ο μηχανισμός κοινής αγοράς φυσικού αερίου της Ε.Ε. – Οι εταιρείες αξιοποιούν την πλατφόρμα AggregateEU - Προτάσεις για επέκταση και στην αγορά υδρογόνου

Εντός του μήνα ανοίγει ο τρίτος γύρος κοινής αγοράς φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε μια προσπάθεια να εξασφαλιστούν οι προμήθειες ενόψει του χειμώνα, αλλά και πιο ευνοϊκές τιμές, καθώς προχωρά η πλήρης απεξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Η Ε.Ε. αξιοποιεί το συλλογικό οικονομικό βάρος της μέσω της Ενεργειακής Πλατφόρμας – AggregateEU που δημιουργήθηκε πρόσφατα, ως μέρος της απάντησής της στην απόφαση της Μόσχας να περιορίσει τις εξαγωγές προς την Ευρώπη.

Παρά τον αρχικό σκεπτικισμό από παράγοντες της αγοράς σχετικά με το εάν οι εταιρείες θα χρησιμοποιούσαν τελικά την πλατφόρμα AggragateEU,  τα έως τώρα στοιχεία από τους δύο πρώτους  διαγωνισμούς δείχνουν ότι η ΕΕ θα ξεπεράσει άνετα τον στόχο της να αγοράσει από κοινού περίπου 13,5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα καυσίμου.

Με τους δύο πρώτους γύρους να ξεπερνούν κατά πολύ τις προσδοκίες, η Ευρωπαϊκή προτείνει πλέον να γίνει μόνιμο το σχέδιο για κοινές αγορές φυσικού αερίου.

Σύμφωνα με σχετικό έγγραφο και δηλώσεις αξιωματούχων που επικαλείται το Reuters, το προσωρινό καθεστώς πρόκειται να λήξει τον Δεκέμβριο, αλλά η Κομισιόν εισηγείται να γίνει μόνιμο ως μέρος μιας ευρύτερης ανανέωσης των κανόνων της αγοράς φυσικού αερίου της ΕΕ.

Μόνιμη δυνατότητα

Σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής που είδε το Reuters, οι εταιρείες της ΕΕ θα έχουν μόνιμα τη δυνατότητα να αγοράζουν καύσιμα από κοινού. Η συμμετοχή θα είναι εθελοντική, αλλά εάν η ΕΕ βρεθεί αντιμέτωπη με μία νέα κρίση εφοδιασμού καυσίμων, η κοινή αγορά θα καταστεί υποχρεωτική ώστε να αποφευχθεί ο ανταγωνισμός των χωρών της ΕΕ για τους ίδιους σπάνιους όγκους.

«Έχει καθιερωθεί, λειτουργεί και ο αριθμός των εταιρειών αυξάνεται», είπε ένας ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ, σχετικά με την κοινή αγορά φυσικού αερίου.

Διαπραγματευτές από τα κράτη μέλη της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο – που θα πρέπει να εγκρίνουν το νέο πλαίσιο– αναμένεται να συζητήσουν την πρόταση αργότερα αυτόν τον μήνα. Στόχος τους είναι έχει ολοκληρωθεί και να εγκριθεί ο νέος κανονισμός μέχρι το τέλος του έτους.

Διαπραγματεύσεις

Ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ αναφέρει στο Reuters ότι οι χώρες διαπραγματεύονται επί του παρόντος το πώς θα ορίσουν την «κρίση εφοδιασμού», η οποία θα καταστήσει υποχρεωτικές τις κοινές αγορές, αλλά και το εάν θα επεκτείνουν το μοντέλο των κοινών αγορών και σε άλλα ενεργειακά προϊόντα, όπως για παράδειγμα, το υδρογόνο.

Η σχετική πρόταση υποστηρίζει την επέκταση του προγράμματος για να βοηθήσει τη σχεδιαζόμενη Ευρωπαϊκή Τράπεζα Υδρογόνου που θα ξεκινήσει τον Νοέμβριο.

Η πρωτοβουλία της Επιτροπής αποσκοπεί στην επιτάχυνση των επενδύσεων και στη γεφύρωση του επενδυτικού χάσματος ώστε η ΕΕ να επιτύχει τους φιλόδοξους στόχους του REPowerEU για την εγχώρια παραγωγή 10 εκατ. τόνων ανανεώσιμου υδρογόνου έως το 2030, σε συνδυασμό με 10 εκατ. τόνους εισαγωγών.

Το κοινό σύστημα αγορών

Οι κοινές αγορές αποτελούν μόνο ένα κομμάτι της συνολικής ζήτησης φυσικού αερίου της ΕΕ, περίπου 360 bcm, αλλά στοχεύουν να βοηθήσουν τις χώρες να προετοιμαστούν για τον χειμώνα, όταν η ζήτηση φυσικού αερίου της Ευρώπης για θέρμανση κορυφώνεται. Η ΕΕ οδεύει προς αυτόν τον χειμώνα με τις αποθήκες της γεμάτες κατά 93%. Η ΕΕ έχει δεσμευτεί να σταματήσει τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα έως το 2027.

Το ευρωπαϊκό σύστημα συγκεντρώνει τη ζήτηση από εταιρείες, στη συνέχεια αναζητά προσφορές από παγκόσμιους προμηθευτές φυσικού αερίου και «παντρεύει» τους αγοραστές με τους πωλητές. Η ΕΕ δεν εμπλέκεται στις εμπορικές διαπραγματεύσεις που ακολουθούν μεταξύ των εταιρειών για την υπογραφή συμβάσεων, ενώ το σύστημα κοινής αγοράς δεν αγοράζει ρωσικό αέριο.

Οι Ευρωπαίοι αγοραστές φυσικού αερίου μπορούν να υποβάλουν τα αιτήματά τους για αγορά από τις 21 Σεπτεμβρίου, για παραδόσεις από τον Νοέμβριο του 2023 έως τον Μάρτιο του 2025, ανάφερε προ ημερών η Prisma, η οποία φιλοξενεί την πλατφόρμα αγορών της ΕΕ.