Οι βασικοί άξονες της νέας στρατηγικής 2024-2028 της EBRD - Οι συγκεκριμένες αναφορές για την Ελλάδα και η προσέγγιση για το φυσικό αέριο

Αύξηση των επενδύσεων σε νέα έργα ΑΠΕ, επενδύσεις σε δίκτυα, προώθηση της αποθήκευσης με όλους τους πρόσφορους τρόπους, αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και ισχυρά θεσμικά πλαίσια που θα στηρίξουν την ενεργειακή μετάβαση, συνιστούν τους βασικούς άξονες της νέας στρατηγικής που επεξεργάζεται η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (European Bank Reconstruction and Development) για την περίοδο 2024-2028.

Υπενθυμίζεται ότι στις 10 Ιουλίου, το σχέδιο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση προκειμένου να υποβληθούν σχόλια και παρατηρήσεις από τα ενδιαφερόμενα μέρη μέχρι και τις 15 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πληροφορίες του energpypress, θα ακολουθήσει ένα τελικό «report» βάσει και των σχολίων που θα υποβληθούν ώστε, το τελικό σχέδιο να περάσει προς έγκριση από το Διοικητικό Συμβούλιο της Τράπεζας το Νοέμβριο με αργότερο τον Δεκέμβριο του 2023.

Οι «επιδόσεις» της Ελλάδας

Σύμφωνα με τα στοιχεία απολογισμού για το προηγούμενο σχέδιο στρατηγικής για την περίοδο 2019-2022, κινητοποιήθηκαν συνολικά επενδύσεις της τάξης των 7.7 δισεκατομμυρίων ευρώ με 152 έργα επιτυγχάνοντας μείωση εκπομπών CO2 μεγαλύτερη των 16,700 kt/ετησίως.

Μάλιστα, επισημαίνεται ότι οι χώρες με έργα που συνέβαλαν με τις μεγαλύτερες μειώσεις στις εκπομπές CO2 ήταν το Καζακστάν, το Ουζμπεκιστάν, η Πολωνία και η Ελλάδα. Αναφορά στη χώρα μας γίνεται επίσης και στο κομμάτι της εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας.

Συγκεκριμένα, συνολικά 86 δραστηριότητες, όπως σημειώνεται απολογιστικά, συνέβαλαν στην εξοικονόμηση συνολικά 89,684 TJ ετησίως με την μεγαλύτερη συνεισφορά να έχουν το Ουζμπεκιστάν, η Αίγυπτος, η Τουρκία, η Πολωνία και η Ελλάδα.

Οι βασικές «συμβουλές»

Ενδιαφέρον έχει να αναφέρουμε ότι η τράπεζα προσδιορίζει τις ανάγκες για νέα εγκατεστημένη ισχύ έργων ΑΠΕ για το διάστημα 2025-2030 στα 687 GW ετησίως κατά μέσο όρο, όπως αποτυπώνεται στο παρακάτω διάγραμμα από την παρουσίαση της στρατηγικής.

Ειδικότερα, υπογραμμίζει ως βασικές προϋποθέσεις για την περαιτέρω επιτάχυνση των επενδύσεων σε νέα έργα ΑΠΕ τα εξής:

• Βελτίωση του επενδυτικού κλίματος και των θεσμικών πλαισίων για την προσέλκυση νέων ιδιωτικών επενδύσεων
• Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ενέργειας, για παράδειγμα, μακροχρόνια συμβόλαια, εταιρικά PPAs και ανταγωνιστικές διαδικασίες για ΑΠΕ
• Επιτάχυνση των διαδικασιών σχεδιασμού και αδειοδότησης ΑΠΕ
• Ανάπτυξη της αλυσίδας αξίας
• παροχή μια ολοκληρωμένης γκάμας χρηματοδοτικών εργαλείων, περιλαμβανομένων μέσω της ανάπτυξης των αγορών κεφαλαίου.

Ενδεικτικά να αναφέρουμε, όπως αποτυπώνεται στον παρακάτω πίνακα, η EBRD εκτιμάει ότι οι επενδύσεις σε ΑΠΕ χρειάζεται να πολλαπλασιαστούν το αμέσως επόμενο διάστημα (2024-2030) συγκριτικά με τις «επιδόσεις» της προηγούμενης περιόδου 2018-2022.

Υπό αυστηρές προϋποθέσεις η χρηματοδότηση στο φυσικό αέριο

Επιπρόσθετα, το νέο σχέδιο στρατηγικής περιλαμβάνει αυστηρές προβλέψεις σχετικά με την χρηματοδότηση έργων φυσικού αερίου, θέτοντας κατ’ ουσίαν «εκτός κάδρου» πλήν ορισμένων εξαιρέσεων και κατόπιν προϋποθέσεων. Συγκεκριμένα, όπως φαίνεται και στην παρακάτω διαφάνεια, η EBRD δεν πρόκειται να επενδύσει σε έργα upstream στο τομέα του φυσικού αερίου.

Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά τον τομέα midstream (αγωγοί, LNG terminals, δίκτυα διανομής και υποδομές αποθήκευσης αερίου), η τράπεζα διευκρινίζει ότι πρόσθετα των προϋποθέσεων που ισχύουν για το σύνολο των έργων σχετιζόμενα με ορυκτά καύσιμα, τέτοιες επενδύσεις δύναται να χρηματοδοτηθεί όταν:  

• βρίσκεται σε χώρες που έχουν λάβει αξιόπιστες δεσμεύσεις για να προχωρήσουν στην απανθρακοποίηση, συμπεριλαμβανομένων των στόχων που τίθενται από την Συμφωνία του Παρισιού.
• αποτελούν ουσιαστικό μέρος μιας τέτοιας στρατηγικής
• ένα χαμηλό κίνδυνο εγκλωβισμού άνθρακα, λαμβάνοντας υπόψη την ετοιμότητα τεχνολογιών με χαμηλή περιεκτικότητα σε άνθρακα και,
• έχουν ένα σαφές σχέδιο για τον έλεγχο και/ή την μείωση της διαρροής μεθανίου από την σχετική υποδομή.

Σε μια «αποκωδικοποίηση» των αναφορών του σχεδίου, πηγή με γνώση της διαδικασίας σημειώνει ότι η τράπεζα ενδέχεται να χρηματοδοτήσει ένα εργοστάσιο ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο το φυσικό αέριο μόνο και εφόσον μια τέτοια επένδυση καθίσταται αναγκαία για την απόσυρση μιας λιγνιτικής ή περισσότερο ρυπογόνας μονάδας. Με άλλα λόγια, βασική προϋπόθεση για την χρηματοδότηση έργων σχετικών με το φυσικό αέριο είναι να συμβάλουν στους στόχους της ενεργειακής μετάβασης και όχι να τους υπονομεύουν.

Τέλος, να αναφέρουμε ότι αυτή την περίοδο βρίσκεται σε εξέλιξη ένας κύκλος παρουσιάσεων της στρατηγικής για την νέα περίοδο που περιλαμβάνει συνολικά 7 παρουσιάσεις σε κεντρικά σημεία (hubs) των περιοχών όπου δραστηριοποιείται η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης με την τελευταία παρουσίαση να προγραμματίζεται στο Λονδίνο τον Σεπτέμβριο.

Ο σύνδεσμος για την Στρατηγική και η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου για την υποβολή παρατηρήσεων βρίσκεται εδώ.