Δ.Μανιφάβα: Τέσσερις στρεβλώσεις βάζουν «φωτιά» στις τιμές των καυσίμων στην Ελλάδα

Σε επικαιροποίηση της κανονιστικής παρέμβασης που είχε κάνει το 2008 στην αγορά πετρελαιοειδών προσανατολίζεται η Επιτροπή Ανταγωνισμού, καθώς οι στρεβλώσεις παραμένουν επηρεάζοντας ανοδικά τις τιμές των καυσίμων. Το θέμα θεωρείται μείζον τόσο για την ανεξάρτητη αρχή όσο και για την κυβέρνηση, καθώς το υψηλό ενεργειακό κόστος μετακυλίεται και στις τιμές των υπόλοιπων προϊόντων. Αποτέλεσμα; Η ακρίβεια, η καταπολέμηση της οποίας βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα των προτεραιοτήτων της κυβέρνησης.

Τέσσερα χρόνια μετά τις εκτενείς προτάσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού για την αγορά διύλισης, χονδρεμπορίας και λιανικής εμπορίας πετρελαιοειδών, μέρος μόνο αυτών έχουν μετουσιωθεί σε νομοθετήματα.

Τα κρίσιμα σημεία στα οποία εκτιμάται ότι πρέπει να δοθεί βαρύτητα είναι τα εξής:

1. Δημιουργία ανεξάρτητου οργανισμού τήρησης αποθεμάτων ασφαλείας στο πρότυπο πολλών ευρωπαϊκών χωρών, όπως η Αυστρία. Με τη λειτουργία του ειδικού φορέα τήρησης των αποθεμάτων ασφαλείας, δεν θα απαιτείται η σύναψη συμφωνιών ανάθεσης ή αποθήκευσης των αποθεμάτων ασφαλείας μεταξύ των εταιρειών εμπορίας και των εταιρειών διύλισης, γεγονός που θα έδινε τη δυνατότητα σε όλες τις εταιρείες εμπορίας, ανεξαρτήτως μεγέθους και αποθηκευτικής δυναμικότητας, να εισάγουν χωρίς περιορισμούς τις ποσότητες που επιθυμούν ενισχύοντας τον ανταγωνισμό στην αγορά της διύλισης. Η πρόταση αυτή περιλαμβάνεται στην κανονιστική παρέμβαση του 2008 και είχε διατυπωθεί τότε ως μεταβατική μέχρι την κατασκευή επαρκών αποθηκευτικών χώρων. Ωστόσο, ούτε νέες αποθήκες έγιναν ούτε ο ανεξάρτητος οργανισμός συστάθηκε. Από πολλές πλευρές, άλλωστε, μέσα και από το υπουργείο Ανάπτυξης θεωρείται ότι το πρόβλημα των υψηλών τιμών σε περιοχές όπως η Κρήτη οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην έλλειψη αποθηκευτικών χώρων. Σύμφωνα με υψηλόβαθμο στέλεχος του υπουργείου Ανάπτυξης, ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει δώσει εντολή να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στην επένδυση που σχεδιάζει ο ολλανδικός όμιλος Vopak για την κατασκευή αποθηκών καυσίμων στην Κρήτη.

2. Αναλυτικός επιμερισμός των στοιχείων κόστους που περιλαμβάνονται στην προσαύξηση (premium) που χρεώνουν τα διυλιστήρια τις εταιρείες εμπορίας και τους μεγάλους τελικούς καταναλωτές τόσο στην εγχώρια όσο και στη διεθνή αγορά. Το μέτρο αυτό είχε προταθεί από την Επιτροπή Ανταγωνισμού το 2008, αλλά δεν υιοθετήθηκε από την τότε πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης. Αρμόδια στελέχη του υπουργείου Ανάπτυξης επισημαίνουν ότι στρεβλώσεις υπάρχουν βεβαίως και στην αγορά λιανικής, όμως όταν η τελική τιμή λιανικής διαμορφώνεται κατά 5,2% από τα εκτιμώμενα περιθώρια των εταιρειών εμπορίας, των μεταφορέων υγρών καυσίμων και των πρατηρίων, αλλά κατά 38,4% από την τιμή διυλιστηρίου, τότε θα πρέπει να διερευνηθούν περαιτέρω οι συνθήκες διαμόρφωσης των τιμών στο στάδιο της διύλισης.

3. Επιτάχυνση της εγκατάστασης του συστήματος εισροών-εκροών στα πρατήρια καυσίμων, κυρίως σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, προκειμένου να παταχθεί το λαθρεμπόριο καυσίμων. Η δράση των κυκλωμάτων στο λαθρεμπόριο καυσίμων εκτιμάται ότι έχει ενταθεί, καθώς η αύξηση της φορολογίας προσφέρει ακόμη μεγαλύτερο κίνητρο.

4. Διερεύνηση των συνθηκών ανταγωνισμών σε ορισμένες περιοχές για το ενδεχόμενο εναρμονισμένων πρακτικών τιμών. Από τις τιμοληψίες του υπουργείου Ανάπτυξης έχουν εντοπισθεί «ύποπτες» συμπεριφορές σε ορισμένες περιοχές, όπως για παράδειγμα στην Κεφαλονιά, όπου, μάλιστα, η πλειονότητα των πρατηρίων ελέγχεται από έναν όμιλο.

Τρεις μεγάλες υποθέσεις

Εκτός από τα καύσιμα, 30 ακόμη κατηγορίες προϊόντων, εκ των οποίων οι 20 αφορούν είδη ευρείας κατανάλωσης που προμηθευόμαστε από τα σούπερ μάρκετ, βρίσκονται στο μικροσκόπιο της Επιτροπής Ανταγωνισμού.

Μέσα στο επόμενο διάστημα αναμένονται, εξάλλου, οι αποφάσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού για τρεις υποθέσεις για τις οποίες υπάρχουν ήδη εισηγήσεις. Στις 25 Σεπτεμβρίου έχει προγραμματισθεί η συνεδρίαση της ολομέλειας της Επιτροπής Ανταγωνισμού προκειμένου να εξετάσει εάν ο Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΔΕΣΦΑ) παρέλειψε να διασφαλίσει την ελεύθερη πρόσβαση της «Αλουμίνιον» στο εθνικό δίκτυο μεταφοράς φυσικού αερίου και εάν η Δημόσια Επιχείρηση Αερίου (ΔΕΠΑ) επέβαλε ρήτρες αποκλειστικότητας. Στις 10 Οκτωβρίου έχει προγραμματισθεί η συνεδρίαση για την υπόθεση του καρτέλ των πουλερικών, στο οποίο εμπλέκονται 10 εταιρείες και ο κλαδικός σύνδεσμος. Εντός των επομένων εβδομάδων αναμένεται, επίσης, η έκδοση απόφασης σχετικά με το ενδεχόμενο καρτέλ σε φροντιστήρια ξένων γλωσσών.

(Καθημερινή, 9/9/2012)