Ελάχιστος κοινός παρονομαστής

Γενικευμένη εδώ και χρόνια η συζήτηση για το δέον γενέσθαι, για τη μέθοδο και τις αρχές αντιμετώπισης της βαθύτατης οικονομικής κρίσης που μαστίζει τη χώρα.

Ωστόσο, βασιλεύει η σύγχυση σε κόμματα και πολίτες. Ο καθείς και μια γνώμη, η κάθε ομάδα το δικό της, ο κάθε πολίτης κι ένα σχέδιο διάσωσης.

Όμως όσο ανορθολογική κι αν είναι η χώρα, όσο αναρχική κι αν είναι η Ελλάδα, ελάχιστος κοινός παρονομαστής μπορεί να βρεθεί και να καλύψει τους περισσότερους.

Αναζητώντας λοιπόν κοινό τόπο στη σύγχρονη ελληνική Βαβέλ μπορεί κανείς να περιγράψει κατά τρόπο ορθολογικό τι ακριβώς μας συμβαίνει και ακολούθως να προσδιορίσει ένα πλαίσιο αρχών ικανών να μας βγάλουν από την κρίση.

Κατ' αρχήν οφείλουμε όλοι να παραδεχθούμε ότι η χώρα είχε ξεφύγει. Ότι ξόδευε αφειδώς, στηριζόμενη αποκλειστικά σε δανεικά. Συντηρούσε ένα κύκλο υπερδαπανών και κατανάλωσης, χωρίς να διαθέτει τους πόρους που κάλυπταν το επίπεδο ευημερίας. Επιπλέον μπορούμε οι περισσότεροι να συμφωνήσουμε ότι η συμμετοχή μας στην ευρωζώνη υπήρξε εθνικά ωφέλιμη και επιθυμητή.

Αν αυτές είναι αποδεκτές παραδοχές, δεν μπορούμε παρά να συμφωνήσουμε ότι η δημοσιονομική προσαρμογή είναι επιβεβλημένη ως προϋπόθεση για τη συμμετοχή μας στην ευρωζώνη, αλλά και για την αποκατάσταση της τάξης των πραγμάτων, καθώς καμία χώρα δεν μπορεί να ξοδεύει αφειδώς επ' άπειρον, χωρίς να διαθέτει τους απαιτούμενους πόρους, τον δικό της πλούτο, τον οποίο όταν έχει, δύναται να διαθέτει ορθολογικά και αποτελεσματικά για την πρόοδό της και την ευημερία της κοινωνίας της.

Αν λοιπόν η δημοσιονομική προσαρμογή είναι εκ των συνθηκών επιβεβλημένη είναι μάταιο να την αποφεύγουμε. Όσο την καθυστερούμε τόσο περισσότερο θα κοστίζει και τόσο μεγαλύτερο βάρος θα μεταφέρει στην κοινωνία.

Υπό αυτή την έννοια, κρίσιμο είναι πως αυτή θα επιτευχθεί. Και εδώ εκπτώσεις δεν επιτρέπονται. Η κατανομή των βαρών δεν μπορεί παρά να είναι εσωτερικά δίκαιη.Τόσο σε επίπεδο γενεών, όσο και ατομικά. Οι έχοντες και οι κατέχοντες, οι ωφελημένοι της προηγούμενης περιόδου, όσοι απήλαυσαν εισοδήματα και απεκόμισαν πλούτο, χωρίς διαπραγμάτευση πρέπει να πληρώσουν τα περισσότερα.

Από εκεί και πέρα είναι κρίσιμο να επιδιωχθούν ταυτόχρονα τόσο η παραγωγική ανασυγκρότηση, όσο και η ανάπτυξη της οικονομίας, οι μόνες που μπορούν να εγγυηθούν πραγματικά την έξοδο της χώρας από την κρίση. Η Ελλάδα είναι απαραίτητο να ανακαλύψει ξανά την παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών, να δημιουργήσει εκ νέου παραγωγικά πεδία και να διαμορφώσει νέες βάσεις απασχόλησης για τους νέους της. Και αυτό να γίνει συνειδητά, οργανωμένα και συντονισμένα ,σύμφωνα με τις ανάγκες όχι μόνο της χώρας, αλλά και με τη διεθνή ζήτηση.

Και τέλος άπαντες μπορούμε να συμφωνήσουμε ότι όλα τα παραπάνω μπορούν να υπηρετηθούν από ένα λιτό μεν αλλά πανίσχυρο κράτος, που θα είναι σε θέση να αντιμετωπίζει την φοροδιαφυγή και να καταπολεμά τις πολλές εστίες παρανομίας, διαφθοράς και παραβατικότητας. Με άλλα λόγια οφείλουμε να ανασυγκροτήσουμε το κράτος και να το καταστήσουμε ικανό να προσφέρει αξιόπιστα τις βασικές υπηρεσίες που έχουν ανάγκη οι πολίτες, να εφαρμόζει τους νόμους και να ασκεί την απαιτούμενη εποπτεία στη λειτουργία των αγορών.

Συνιστούν τα παραπάνω μια λογική ακολουθία συλλογισμών και επιλογών.Θα μπορούσαν να αποτελούσαν τη βάση του ζητούμενου ελάχιστου κοινού παρονομαστή. Ο οποίος αν βρεθεί θα μας φέρει ταχύτερα και με λιγότερους κραδασμούς στην έξοδο από την κρίση. Δεν πρόκειται πάντως για έργο ακατόρθωτο. Είναι ζήτημα πρωτίστως αναγνώρισης του προβλήματος και ακολούθως ορθολογικής αντιμετώπισής του.

(Το Βήμα, 4/9/2012)