Η λεπτή ισορροπία ανάμεσα στις επιδοτήσεις και την εξοικονόμηση ενέργειας

Η επίπτωση των ενεργειακών επιδοτήσεων παντός είδους στην ανάπτυξη έχει λάβει πλέον σημαντικές διαστάσεις, τη στιγμή που στην Ελλάδα και σε χώρες όπως η Βρετανία, ανέρχονται πάνω από το 5% του ΑΕΠ για το φετινό έτος, ξεπερνώντας τα 10 δισ. ευρώ.

Κατ' επέκταση, γίνεται πιο δύσκολο το έργο της κυβέρνησης να αξιοποιήσει πόρους για αναπτυξιακούς σκοπούς, αν και στην περίπτωση της χώρας μας οι θετικές ειδήσεις από την υψηλή ανάπτυξη του β' τριμήνου 2022 και τον τουρισμό σίγουρα δημιουργούν ένα "μαξιλαράκι" ασφαλείας ώστε να μην εκτροχιαστεί η δημοσιονομική πολιτική.

Πέραν όμως της δημοσιονομικής επίπτωσης, οι επιδοτήσεις πρέπει να έχουν έναν προσεκτικό σχεδιασμό και στοχευμένο χαρακτήρα για να υπηρετήσουν τους ενεργειακούς στόχους που τέθηκαν για τον δύσκολο χειμώνα που έρχεται και μετέπειτα. Έτσι εξηγείται η κατεύθυνση της κυβέρνησης να συναρτήσει στο εξής τις επιδοτήσεις με την εξοικονόμηση ενέργειας. Η Ελλάδα βρίσκεται σε καλύτερη μοίρα προς το παρόν από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά αυτό ενδέχεται να αλλάξει ως αποτέλεσμα ενδεχόμενης πλήρους διακοπής του ρωσικού αερίου ή απροσδόκητων παραγόντων, όπως μη προγραμματισμένες διακοπές λειτουργίας μονάδων ηλεκτροπαραγωγής.

Παράλληλα, οι επιδοτήσεις έχουν και μια ποιοτική διάσταση που θέλει προσοχή: Είναι γνωστό ότι αν θέλεις να μειώσεις τη ζήτηση για ένα αγαθό, δεν πρέπει να το επιδοτείς. Ιδίως στην περίπτωση του ηλεκτρισμού, μιλάμε για προϊόν με έντονη ανελαστικότητα, όπου χρειάζεται σημαντική προσπάθεια για να μειωθεί η ζήτηση και εν τέλει η τιμή. Καθώς, όμως, στην παρούσα χρονική συγκυρία και ιδίως τον χειμώνα κρίσιμο ρόλο θα παίξει αυτό που λέγεται η οριακή μεγαβατώρα στο ρεύμα και το αέριο, κάθε μονάδα που θα μπορέσουμε να γλιτώσουμε από την κατανάλωση μπορεί να έχει πολλαπλασιαστικό θετικό αποτέλεσμα.

Η ευρύτερη προσπάθεια της χώρας μας να εξοικονομήσει σε κεντρικό επίπεδο ρεύμα και αέριο δεν πρέπει να μας κάνει να ξεχνάμε τη σημασία της εξοικονόμησης σε επίπεδο καταναλωτή. Λύσεις όπως η θερμομόνωση στις κατοικίες, οι ηλιακοί θερμοσίφωνες, τα φωτοβολταϊκά σε στέγες, οι αντλίες θερμότητες και οι μπαταρίες αποτελούν μια επένδυση που με τις τρέχουσες τιμές ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου μπορούν να αποπληρωθούν πολύ πιο γρήγορα σε σύγκριση με το παρελθόν, ελαφρύνοντας παράλληλα το βάρος για τον καταναλωτή από την πρώτη μέρα λειτουργίας τους.

Στην Ελλάδα, τα προγράμματα και οι πολιτικές που εφαρμόζονται (Εξοικονομώ, Αντικατάσταση ηλεκτρικών συσκευών) είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, πρέπει να συνεχισθούν, να ενταθούν και να διευρυνθούν σε περισσότερους επιλέξιμους πολίτες και επιχειρήσεις.

Αν το κράτος και οι πολίτες κατορθώσουν από κοινού να εξοικονομήσουν ενέργεια στον βαθμό που θα χρειαστεί, τότε θα περάσουμε τον χειμώνα δίχως προβλήματα εφοδιασμού, ενώ ενδεχομένως να έχουμε και όφελος στις τιμές μειώνοντας το ενεργειακό κόστος. Παράλληλα, θα περιορίσουμε όχι μόνο την εξάρτηση από το ρωσικό αέριο, αλλά από τις ενεργειακές εισαγωγές εν γένει με οφέλη και για την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας.

Καθώς η ενεργειακή κρίση εισέρχεται στους επόμενους μήνες σε μια κρίσιμη στιγμή, είναι σημαντικό να γίνεται μια ευρεία συζήτηση στους κόλπους της κοινωνίας με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων, από τους απλούς πολίτες ως τις επιχειρήσεις, τους φορείς και την πολιτική ηγεσία.

Αυτός είναι και ο λόγος που η Ελληνική Εταιρεία Ενεργειακής Οικονομίας (ΗΑΕΕ) διοργανώνει στις 21-24 Σεπτεμβρίου στην Αθήνα το 17ο Ευρωπαϊκό Ενεργειακό Συνέδριο, που θα φιλοξενήσει περισσότερες από 250 σημαίνουσες προσωπικότητες του διεθνούς και ελληνικού ενεργειακού γίγνεσθαι.

Ανάμεσά τους οι εξής: Fatih Birol, Executive Director, International Energy Agency, Francesco La Camera, Director General, International Renewable Energy Agency, Clara Poletti, Chair of the Agency for the Cooperation of Energy Regulators (ACER); Board Member at ARERΑ, NikosTsafos, Chief energy adviser to the Prime Minister of Greece, Bassam Fattouh, Director, Oxford Institute for Energy Studies; Professor, School of Oriental and African Studies, University of London, Steven Griffiths, Senior Vice President for Research and Development; Professor of Practice, Khalifa University of Science and Technology, Majid Al Moneef, Chairman, International Advisory Committee of King Abdullah Petroleum Studies and Research Center (KAPSARC), MariarosaBaroni, President, NGV Italy, David Livingston, Senior Advisor, US Department of State, Kostas Ach. Karamanlis, Minister of Infrastructure and Transport, Adonis Georgiadis, Minister of Development and Investments, Hellenic Republic, Alexandra Sdoukou, General Secretary of Energy and Mineral Resources, Ministry of Environment and Energy, Matthew Lodge, British Ambassador to the Hellenic Republic, Maria Spyraki, Member of the European Parliament, Nea Dimokratia Party, IoannisGhikas, Deputy Permanent Representative of Greece to the EU.

Η Ατζέντα του Συνεδρίου θα καλύψει ένα ευρύ φάσμα θεματικών πυλώνων για την ενεργειακή μετάβαση, τη γεωπολιτική, την ενεργειακή ασφάλεια, την εξοικονόμηση ενέργειας και το μέλλον των παγκόσμιων ενεργειακών συστημάτων στην πορεία προς την κλιματική ουδετερότητα.

Το Συνέδριο θα περιλαμβάνει ακόμη εξειδικευμένα workshops για Διδακτορικούς Φοιτητές, Gala Dinners, βραβεύσεις εξεχουσών προσωπικοτήτων με αναγνωρισμένη δράση στον τομέα της Ενέργειας, βραβεύσεις καλύτερων δημοσιεύσεων, δράσεις πολιτισμού, που περιλαμβάνουν Έκθεση Ζωγραφικής του ζωγράφου Κωνσταντίνου Σπυρόπουλου, εμπνευσμένη από την Ενεργειακή Μετάβαση, Επίσκεψη στο Μουσείο της Ακρόπολης και στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

* O Δρ. Σπύρος Παπαευθυμίου είναι Πρόεδρος ΗΑΕΕ και Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης

(capital.gr)