Σε ταραγμένα νερά η Ευρώπη, προς δημοσιονομική προσαρμογή το 2023 η Ελλάδα - Η πρόταση Κομισιόν, τα Plan B από Γερμανία έως Ιταλία και η ελπίδα για ευρωπαϊκή λύση

Στην Γερμανία ζεσταίνουν τα λιγνιτικά εργοστάσια και καταστρώνουν Plan B με «λιγότερα ζεστά ντους», στην Γαλλία οι βιομηχανίες στρέφονται στο πετρέλαιο και στην Ιταλία ανακοινώθηκε πως η Gazprom μειώνει το φυσικό αέριο κατά ένα τρίτο. 

Ουδείς μπορεί να προβλέψει πως θα κινηθεί η Μόσχα μετά τις 21 Ιουλίου, οπότε και θεωρητικά ολοκληρώνεται η προγραμματισμένη συντήρηση του Nord Stream 1, όλα είναι πιθανά, όλα μπορούν να συμβούν. Από το να ρέει και πάλι περισσότερο αέριο έως και  να σταματήσει εντελώς η ροή. 

Και η Ελλάδα; Σε μια στιγμή που η Ευρώπη πλέει σε ταραγμένα νερά, η Αθήνα πρέπει να αρχίσει να προετοιμάζεται για γενναία δημοσιονομική προσαρμογή μέσα στο 2023.

Τα μηνύματα του χθεσινού Eurogrοup μας θύμισαν αυτά που ήδη γνωρίζαμε. Το έλλειμμα 2% που θα παρουσιάσει ο φετινός προϋπολογισμός θα πρέπει να μετατραπεί το 2023 σε πρωτογενές πλεόνασμα 1%. Είναι εφικτό, με τέτοιες τιμές σε αέριο και ρεύμα; Και όμως, σε μια χρονιά όπου η κυβέρνηση θα πρέπει ενδεχομένως να καταβάλει κάθε μήνα 800, 900 εκατ. ή και 1 δισ ευρώ για επιδοτήσεις στο ρεύμα, θα πρέπει ταυτόχρονα να επιτυγχάνει και μια γενναία δημοσιονομική προσαρμογή.

Η αλήθεια είναι πως κάτι τέτοιο είναι εξαιρετικά δύσκολο να συμβεί. Γι’ αυτό και η κυβέρνηση ελπίζει περισσότερο παρά ποτέ σε μια ευρωπαϊκή λύση. Είτε θα πρόκειται για αλλαγή κατεύθυνσης του Ταμείου Ανάκαμψης, είτε για ένα νέο Ταμείο, όπως και να έχει, το ενεργειακό δεν πρόκειται να λυθεί χωρίς ευρωπαϊκά χρήματα. Το πακέτο προτάσεων που πρόκειται να παρουσιάσει στις 20 Ιουλίου η Κομισιόν ίσως δώσει μια πρόγευση προς τα που κινείται η ευρωπαϊκή στρατηγική. Επεται στις 26 Ιουλίου το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας. Αν πάντως δεν δοθεί λύση, τότε η κυβέρνηση θα πρέπει να ελπίζει με κάποιο… θαύμα να πέσουν μέσα στο 2023 οι τιμές.

Ενα είναι βέβαιο. Η σύνταξη του προεκλογικού προϋπολογισμού του 2023 μόνο εύκολη υπόθεση δεν θα είναι κι όλα αυτά, ενώ μένει να φανεί κατά πόσο η ΕΕ θα επιτρέψει στην Ελλάδα να εφαρμόσει τον μόνιμο μηχανισμό επιδότησης στο ρεύμα και το 2023, χωρίς αυτός να θεωρηθεί «οριζόντια» παρέμβαση.

Σε επίπεδο ενεργειακών αγορών, η χθεσινή αποκλιμάκωση της τιμής του TTF (163 ευρώ/ MWh), αποδίδεται στην απόφαση του Καναδά να επιστρέψει επισκευασμένες στην Γερμανία τις ρωσικές τουρμπίνες, οι οποίες απαιτούνται για τη συντήρηση του αγωγού Nord Stream 1 - κατ’ εξαίρεση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί σε βάρος της Μόσχας. 

Η επιστροφή των τουρμπίνων αίρει την όποια «εργαλειοποίηση» από τη Μόσχα του επιχειρήματος ότι οι κυρώσεις της Δύσης εμποδίζουν την εξεύρεση του κατάλληλου εξοπλισμού για την ομαλή λειτουργία του Nord Stream1.To ερώτημα είναι φυσικά ποια θα είναι η επόμενη κίνηση της Ρωσίας. Ουδείς μπορεί να αποκλείσει τους επόμενους μήνες ο Πούτιν να βρει κάποιο άλλο επιχείρημα για να συνεχίσει να παίζει με τα νεύρα της Ευρώπης.

Σε τεντωμένο σχοινί από Γερμανία ως Ιταλία

Την ίδια στιγμή στην Γερμανία ο υπ. Οικονομίας Ρ.Χάμπεκ μιλάει για «πολιτικό εφιάλτη», ενώ ο επικεφαλής της κρατικής υπηρεσίας Δικτύων, Κλ. Μιούλερ κάνει λόγο για «αντιφατικά μηνύματα» από πλευράς Ρωσίας. «Υπάρχουν εκπρόσωποι του Κρεμλίνου που λένε ότι, σε συνδυασμό με την τουρμπίνα της Siemens, θα μπορούν και πάλι να παραδοθούν μεγαλύτερες ποσότητες, αλλά υπάρχουν και πολύ πολεμικές ανακοινώσεις από το Κρεμλίνο. Για να είμαι ειλικρινής, κανείς δεν ξέρει», ανέφερε στο δεύτερο κανάλι της γερμανικής δημόσιας τηλεόρασης ZDF

Στην Γαλλία, οι ενεργοβόρες βιομηχανίες επιταχύνουν τα σχέδια έκτακτης ανάγκης και μετατρέπουν τους λέβητες φυσικού αερίου σε πετρελαίου. «Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε είναι να τροποποιούμε τα μπόιλερ για να μπορούν να δουλέψουν είτε με αέριο είτε με πετρέλαιο, ενώ είμαστε έτοιμοι να γυρίσουμε και στον άνθρακα, αν χρειαστεί» ανέφερε ο επικεφαλής της Michelin, Φλ. Μενεγκό κατά τη διάρκεια ενός εκ των μεγαλύτερων επιχειρηματικών συνεδρίων της χώρας, του επονομαζόμενου «γαλλικό Νταβός».

Στην Ιταλία επίσης, η ENI ενημέρωσε ότι η Gazprom πρόκειται να μειώσει περαιτέρω τις προμήθειες φυσικού αερίου κατά ένα τρίτο. Η ρωσική εταιρεία έκανε γνωστό πως θα προμηθεύει την EΝΙ με περίπου 21 εκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου την ημέρα, σε σύγκριση με τον μέσο όρο των 32 εκατομμυρίων των τελευταίων ημερών.

Κίνηση που έρχεται να προστεθεί στη μείωση των προμηθειών έως και στο μισό, που έχει κάνει η Gazprom από τα μέσα Ιουνίου. Και όλα αυτά ενώ η Ιταλία παλεύει με την ξηρασία και τον καύσωνα που πλήττουν την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και καθώς η χώρα πασχίζει να γεμίσει τις αποθήκες της για το χειμώνα.

Οι χώροι αποθήκευσης της Ιταλίας έχουν γεμίσει περίπου στο 60%, με την κυβέρνηση να λαμβάνει μέτρα, συμπεριλαμβανομένου ενός δανείου 4 δισ. ευρώ για να επισπεύσει τις διαδικασίες.

Η αλήθεια είναι ότι πέραν της αδυναμίας να γίνει η παραμικρή πρόβλεψη για το τι μέλλει γενέσθαι μετά τις 21 Ιουλίου, εξίσου ανησυχητικό είναι ότι η στάθμη των αποθηκών φυσικού αερίου της ΕΕ, η οποία θα πρέπει να βρίσκεται στο 80% έως την 1η Νοεμβρίου, σήμερα κινείται στα επίπεδα του 55%.

Η μειωμένη ροή μέσω Nord Stream 1 καθιστά εξαιρετικά επισφαλές κατά πόσο μέσα στο επόμενο τετράμηνο θα καταφέρει η Ευρώπη να πλησιάσει το 80%. Γεγονός που με τη σειρά του σημαίνει ότι ακόμη και αν η Gazprom δεν διακόψει εντελώς την τροφοδοσία, παρά αυτή συνεχιστεί μετά τις 26 Ιουλίου αλλά με μειωμένες ροές, και πάλι τα προβλήματα θα είναι πολλαπλάσια ενόψει χειμώνα.