Οι 50(;) αποχρώσεις του γκρι στο πράσινο μέλλον μας…

Παραμονές της Πρωτοχρονιάς 2022 απεστάλη στα κράτη μέλη της Ε.Ε. προσχέδιο κανονισμού στο οποίο αφήνονται περιθώρια για την υπό όρους ένταξη της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο και πυρηνικά στην Πράσινη Ταξινομία.  Τα κράτη – μέλη πρέπει να εκφράσουν τις θέσεις τους έως τις 12 Ιανουαρίου 2022.  

Η επιλογή της ημερομηνίας αποστολής όπως επίσης και ο επείγον χαρακτήρας της απαίτησης για απάντηση δημιουργούν εύλογα ερωτήματα.  Και αυτό γιατί η πρόταση αυτή δείχνει να παραμερίζει πολυετείς επιστημονικές, χρηματοοικονομικές αναλύσεις και διάλογο με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη για την υποστήριξη της κινητοποίησης κεφαλαίων σε πραγματικά βιώσιμες οικονομικά εναλλακτικές λύσεις χαμηλών εκπομπών άνθρακα.  Ο προτεινόμενος κανονισμός μπορεί να εκτρέψει την Ταξινομία από την λειτουργία της ως εξελισσόμενου χρήσιμου εργαλείου για την χρηματοδότηση μακροπρόθεσμων βιώσιμων επενδύσεων, όπως η παραγωγή και αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας με την αξιοποίηση των, λιγότερο ή περισσότερο ώριμων τεχνολογιών, ΑΠΕ.  Θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει στην εκτροπή κεφαλαίων που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για ενεργειακές επενδύσεις αειφορίας στην χρηματοδοτική υποστήριξη της κατασκευής μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο ή πυρηνικά.

Οι κινήσεις χαρακτηρισμού του φυσικού αερίου και των πυρηνικών ως «πράσινων», στο βαθμό που αποτελούν «μεταβατικές δραστηριότητες», είναι μάλλον παραπλανητικές. Ήταν από τον Μάρτιο του 2021  σαφές ότι ο όρος «μετάβαση» και ο όρος «μεταβατικές δραστηριότητες» δεν είναι ο ίδιος. Η πυρηνική ενέργεια και το φυσικό αέριο μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο στην ενεργειακή μετάβαση, αλλά για πολύ σαφείς τεχνικούς λόγους δεν αποτελούν δραστηριότητες της ενεργειακής μετάβασης, σύμφωνα με τους στόχους που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και επομένως δεν είναι πράσινες. Ο ίδιος ο κανονισμός είναι σαφής ως προς αυτό: οι δραστηριότητες θεωρούνται μεταβατικές στον κανονισμό όταν δεν υπάρχουν τεχνολογικά και οικονομικά εφικτές εναλλακτικές λύσεις χαμηλών εκπομπών άνθρακα και όταν η αξιολόγηση του επιπέδου εκπομπών και του περιβαλλοντικού αποτυπώματός τους αποδεικνύουν ότι είναι η καλύτερη απόδοση στον τομέα και όταν δεν εμποδίζουν την ανάπτυξη εναλλακτικών λύσεων χαμηλών εκπομπών άνθρακα , και δεν οδηγούν στη δημιουργία δομών που δυνητικά φαλκιδεύουν την αειφορία. Ούτε το ορυκτό αέριο ούτε η πυρηνική ενέργεια φαίνονται να πληρούν αυτές τις απαιτήσεις. Η παραγωγή ενέργειας από ορυκτό αέριο ή πυρηνική ενέργεια δεν μπορεί να οριστεί ως πράσινη στο πλαίσιο της Ταξινομίας, είναι επικίνδυνο να ταξινομηθούν ως τέτοιες και σίγουρα θα υπονομεύσει την υλοποίηση επενδύσεων αειφόρου ανάπτυξης. 

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει εκ νέου αυτήν την πρόταση και να δώσει περισσότερο χρόνο για τον κατάλληλο έλεγχο από τις κυβερνήσεις και τους εμπειρογνώμονες. Η προώθηση αυτής της πράξης, όπως προτείνεται, θα αποτελέσει προηγούμενο τόσο ως προς το περιεχόμενο όσο και ως προς τη διαδικασία. Οι απαιτήσεις των κυβερνήσεων που ανησυχούν για την ενεργειακή τους μετάβασή, και τα ιδιαίτερα εθνικά ενεργειακά τους συμφέροντα, δεν θα πρέπει να ικανοποιηθούν με την υποβάθμιση της Πράσινης Ταξινομίας της ΕΕ, που εγκυμονεί κινδύνους για την εκτροπή κεφαλαίων από επενδύσεις σε λιγότερο ή περισσότερο ώριμες ΑΠΕ,  τεχνολογίες αποθήκευσης και ενεργειακής εξοικονόμησης, δηλαδή τους βασικού πυλώνες της Αειφορικής Ανάπτυξης.

*Ο Δημήτρης Κόλλιας είναι Διευθυντής Ανάπτυξης της Greenesco Ενεργειακής, εταιρείας των ομίλων ΔΕΗ Ανανεώσιμες και Attica Finance