Ενεργειακή κρίση: Ατολμία από τους Ευρωπαίους ηγέτες - SOS από τη βιομηχανία για άμεσα και δραστικά μέτρα

Από τη μία συνασπισμένες οι χώρες του Νότου που υπολείπονται σε χώρους αποθήκευσης να ζητούν άμεσα μέτρα, και από την άλλη οι χώρες του Βορρά, που κρίνοντας από τις τρέχουσες τιμές στο ρεύμα, δεν βλέπουν και τόσο μεγάλο πρόβλημα. Χαρακτηριστική η περίπτωση της Γερμανίας, που ποντάρει στο Nord Stream 2, του οποίου η πρώτη γραμμή φούλαρε ήδη με ρωσικό φυσικό αέριο.

Το αποτέλεσμα της Συνόδου Κορυφής ήταν προδιαγεγραμμένο. Αντικρουόμενα συμφέροντα, διασπασμένη Ευρώπη, δισταγμός για παρεμβατικά μέτρα. Η Ευρώπη παρέπεμψε τη «καυτή πατάτα» της ενεργειακής ακρίβειας στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της Τρίτης 26ης Οκτωβρίου, που θα κληθεί να εξειδικεύσει την εργαλειοθήκη μέτρων της Κομισιόν. Τα βραχυπρόθεσμα, όπως οι μειώσεις φόρων στα καύσιμα, το μοναδικό άμεσο όπλο απέναντι στην ακρίβεια, το οποίο πιθανώς η ελληνική κυβέρνηση να αναγκαστεί τελικά να χρησιμοποιήσει μπροστά στην ένταση και διάρκεια της κρίσης. Και τα μακροπρόθεσμα, όπως οι εθελοντικές κοινές παραγγελίες φυσικού αερίου, που ναι μεν μπορεί να αφορούν τον επόμενο κύκλο της κρίσης, θα στείλουν ωστόσο μήνυμα στις αγορές ότι η Ευρώπη έχει τη πολιτική βούληση να σταθεί απέναντι στην κρίση, άρα ενδεχομένως και να αποκλιμακώσουν κάπως τις τιμές.

Ζήτημα επιβίωσης

Το λογαριασμό της ευρωπαϊκής αδυναμίας και των διαφορετικών συμφερόντων Βορρά -Νότου, πληρώνει ήδη βαριά η βιομηχανία χωρών όπως η Ελλάδα, δίχως υποδομές αποθήκευσης πράσινης ενέργειας και με μια από τις ακριβότερες αγορές χονδρεμπορικής της Ευρώπης στο ρεύμα. Η μικρή βιομηχανία εκπέμπει SOS, δεν έχει τα μέσα ούτε για hedging, ούτε για μακροχρόνιες συμφωνίες, ενώ στην μέση τάση, οι υφιστάμενες συμβάσεις έχουν εδώ και μήνες καταγγελθεί και οι νέες έχουν συνδεθεί 100% με το κόστος αγοράς. Δηλαδή με τα 242,32 ευρώ η μεγαβατώρα (σημερινή τιμή), μακράν η ακριβότερη πανευρωπαϊκά (https://www.energylive.cloud), με Κροατία, Σλοβενία και Ιταλία στις τρεις επόμενες θέσεις.

Τις φωνές και τη κριτική της βιομηχανίας προς την κυβέρνηση θα ακούσει τις προσεχείς εβδομάδες ο υπ. Ενέργειας Κώστας Σκρέκας τον οποίο σκοπεύουν να καλέσουν σύνδεσμοι βιομηχανιών ανά την Ελλάδα, προκειμένου να τον ενημερώσουν με νούμερα για την οριακή τους κατάσταση. Αυτό που βλέπουν οι βιομηχανίες είναι ότι με τιμές χονδρικής ρεύματος στα 242 ευρώ, είναι αδύνατο να ανταγωνιστούν τον Γερμανό (71,87 ευρώ), τον Τσέχο (79,34 ευρώ), τον Ολλανδό (150,99), αλλά ακόμη και τον Ισπανό (203,54), το Γάλλο (209,65) ή τον Ιταλό (233,28).

Αναστολή χρεώσεων ΥΚΩ και ΕΦΚ στην ενέργεια

Στον απόηχο της χθεσινής Συνόδου Κορυφής, η βιομηχανια βλέπει μια συνεχιζόμενη «τέλεια καταιγίδα», ικανή να απειλήσει με αφανισμό μεγάλο κομμάτι της παραγωγής του τόπου μας, αν δεν ληφθούν άμεσα και δραστικά μέτρα. Όπως για παράδειγμα, η αναστολή των χρεώσεων των ΥΚΩ και του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στην ενέργεια, τουλάχιστον για όσο κρατά η κρίση. Καλεί επίσης τα παραγωγικά υπουργεία σε συνεργασία με τους παράγοντες της αγοράς να ανιχνεύσουν τι είδους άλλες αναστολές φόρων σε οποιοδήποτε επίπεδο είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν ως όπλα για την προστασία της οικονομίας.

Αδυναμία κοστολόγησης, σύνταξης προϋπολογισμών

Το πρόβλημα δεν είναι ελληνικό, απλώς εδώ γίνεται πιο έντονο λόγω της απουσίας διμερών συμβολαίων και χώρων αποθήκευσης. Αποτέλεσμα, οι επιχειρήσεις να δηλώνουν αδυναμία να κάνουν κοστολόγηση, τιμολόγηση, προϋπολογισμούς και προσφορές για συνεργασίες βάθους χρόνου, με πελάτες τους, όπως είναι συνηθισμένο. Ρευστή και επικίνδυνη κατάσταση, ικανή να απειλήσει την εμπορική πίστη αλλά και τα αποτελέσματα των επιχειρήσεων, που θα επιβαρύνει τις συνθήκες χρηματοδότησης και ανάπτυξης, καθώς το συντριπτικό ποσοστό των ελληνικών επιχειρήσεων είναι μικρές και πολύ μικρές.

Απέναντι σε αυτό το ιλιγγιώδες σπιράλ ανόδου τιμών του αερίου (93,93 ευρώ/ MWh στο TTF), της ηλεκτρικής ενέργειας (244 ευρώ/ MWh) και μεταφορικών, κάνουν ήδη εμφάνιση τα πρώτα εμφανή δείγματα ρωγμών στην αλυσίδα προμηθειών, σε πρώτες ύλες, δεύτερες ύλες, σε σημαντικά ανταλλακτικά και μηχανολογικό εξοπλισμό, προς το παρόν με μεγάλες καθυστερήσεις.

Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της 26ης Οκτωβρίου εξειδικεύσει τα μέτρα του ευρωπαϊκού toolkit, και πάλι αυτά δεν αρκούν. Καθώς, γίνεται όλο και πιθανότερο η κρίση να κρατήσει μέχρι τα μέσα του 2022, οι φωνές ότι η κυβέρνηση πρέπει να δει το θέμα μείωσης των φόρων στα καύσιμα, πληθαίνουν. Κίνηση που εφόσον μπροστά στις έκτακτες συνθήκες, αποφασιζόταν να υλοποιηθεί, ακριβώς επειδή οι αντοχές του προϋπολογισμού δεν είναι ατελείωτες και θα άνοιγε μαύρη τρύπα στα έσοδα, πιθανότατα θα οδηγούσε με τη μορφή του ντόμινο σε πάγωμα άλλων μέτρων.

Τα παραπάνω συμβαίνουν ενώ βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη ένας νέος εκβιασμός της Ευρώπης από την Μόσχα, με τον Βλαντιμίρ Πούτιν να δηλώνει χθες ότι μόνο μέσω του Nord Stream 2 μπορεί να γίνει η αύξηση των προμηθειών φυσικού αερίου. Αντιμέτωπες με έλλειμμα 70 δισ. κυβικών μέτρων βρίσκονται την ίδια στιγμή οι ευρωπαϊκές αγορές, το οποίο αυξάνει συνεχώς.